جمعه ۲۹ تیر ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

ایل باستانی گُمار یا کُهمار

کوهمار از دو بخش تشکیل شده کوه+مارکه مار از زمار می آید یعنی زاییدن وکوهمار یعنی زاییده ی کوه.

بنا بر یک سری اخبار و اطلاعات رسیده و سینه ب سینه در دوره ساسانیان جنگجویی بنام کوهمار در خوزستان وجود داشته گویند مادرش او را در کوه زاییده و نام او را کوهمار گذاشت, زادگاهش سالند کوه در نزدیکی دزفول امروزی بود.

کوهمار جوانی شجاع ودلیر شد که در جنگهایی نیز شرکت کرد و حتی گویند در حمله اعراب به بسیاری از اعرابی که به جندی شاپور حمله کرده بودند شبیخون زد و آنها را کلافه کرده بود امروزه به او لقب کوهمار سردار جنگل خوزستان را داده اند.

طایفه گمار کنونی نسبشان به کوهمار میرسد. اما بعد از او اطلاعات دیگری از این طایفه در دسترس نیست. تا زمان نادر شاه و قیام علیمردان خان میوند چهارلنگ علیه نادر شاه افشار.

طایفه ی گمار دارای چهار تیره به نامهای : کپری ، هزارمیشی،ادپا ، تودویی میباشد. باتوجه به تحقیقات  که انجام شده وجود افرادی بنام طایفه گمار در شهرستانهای دزفول ، شوشتر،گتوند،پل دختر،ملایر همدان،نی ریز شیراز،دلیجان محلات،لردگان،الیگودرز،گلپایگان حاکی از این است که طایفه گمار درحدود 330سال پیش چهارلنگ بوده ودر منطقه«سالندکوه» در شمال دزفول سکونت داشته که در قیام علیمردان خان چهارلنگ علیه نادرشاه افشار سران این طایفه«گمار»که دارای جمعیتی کثیری بودند به سرکردگی باباخان و غفار خان همراه قیام علیمردان خان چهارلنگ علیه نادرشاه افشار شوریدند و سالهابا نادر و سربازانش در کوههای سالند ودیگر مناطق جنگیدنداین قیام بسیار بزرگی برای قوم لر بشمار میرود. متاسفانه پس از جنگی نابرابر اکثریت طایفه گمار به قتل رسیدند و عده باقی مانده نیز متلاشی شدند و عده‌ای دیگر هم در همان زمان در شهرستانها و استانهای دیگر با همان نام«طایفه گمار»ادامه حیات دادند.

شعار«مار نکش گمار بکش» در همان زمان از طرف حکومت مطرح شد. یعنی طی حکمی حکومتی و ابلاغیه ای از طرف حکومت وقت به تمام طوایف و ایلات ابلاغ و اعلام گردید که اگر مار را دیدید نکشید ولی اگر از طایفه گمار دیدید بکشید،به جرم اینکه«از طوایفی بود که با قلدری جلو حکومت نادر ایستاده اند گمار بوده».

و مهمتر از آن ، این طایفه دارای جمعیت کثیری بوده که سعی در متلاشی کردن آن و نابود ساختن و از هم گسستن آن بوده که بعدها پس از این حادثه ناگوار عده‌ای نیز به زور به خراسان و عده‌ای به افغانستان که آن زمان جز ایران بوده و عده‌ای نیز به جزیره حواری بحرین کوچ داده شد و عده‌ای هم در طوایف دیگر ادغام گردیدند و تا مدتها با نام آن طوایف محسوب می شدند و بعد از همه این ماجراها به «سه گمار»شهرت پیدا کردند.

1_گمار بهداروند که هم اکنون در گتوند و برخی از روستاهای شوشتر ساکن هستند و جز گمار تردی محسوب می شوند و عمدتا از تیره«هزار میشی»محسوب می شوند

2_گمار بابادی باب که گمار حال حاضر میباشد شش خانوار بودند و بزرگشان هم فردی بود بنام«کلی قاسمعلی»از تیره هزارمیشی،ابتدا متواری شدند و در طوایف میر زراسوند سکنی گزیدند و بعد در طایفه شهنی ادغام شدند.

3_گمار چهارلنگ که تعدادشان بسیار می باشد هم اکنون در شهرستانهای دزفول بیش از دو هزار خانوار در شهرستانهای پل دختر لرستان به گمار کائدی معروف می باشند و عمدتا از توده ای«تودوی»می باشند.

در شهرستان ملایر استان همدان بیش از4000خانوارند.در گلپایگان که عمدتا از تیره کپری می‌باشند. در الیگودرز که عمدتا از تیره توده ای«تودوی» و در نی ریز شیراز ، وعده ای در لردگان مرادون که عمدتا کپری هستند ساکن میباشند. و اما شکل گیری گمار بابادی باب که طایفه گمار کنونی میباشد متشکل از طوایف پخش شده از آن زمان میباشد که در زمان قاجاریه شکل گرفته استقلال پیدا کرده. ابتدا«آ نوروز»باعث شکل گیری این دسته از طایفه گمار شد ودر شلا ساکن شدند.آنوروز پس از جنگهای بسیار با دولت قاجار در نهایت دستگیر شد ودو چشمش کور شد.

0 نظر


آخرین مقالات