شنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۹ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

عیسوند

ستون وطن بختیاری بود    به هر  حادثه مرد یاری بود

بختیاری شاخه بزرگی از قوم بزرگ لر است که به دو شاخه کلی تقسیم گردیده: چهارلنگ و هفت لنگ.

چهارلنگ که شامل پنج باب یا قبیله است:

۱-میوند(ممیوند)        ۲-ممصالح       ۳-زلقی        ۴ -کیانرثی      ۵-موگویی

 

هفتلنگ که شامل چهار باب یا قبیله است:

۱-  بابادی         ۲  -دورکی              ۳- بهداروند            ۴  -دینارانی

 

لذا باتوجه به برسی  جغرافیایی و اماری  وبعضی دیگر شاخص ها بزرگترین  ایل بختیاری باب میوند(ممیوند) از  شاخه چهارلنگ میباشد که این ایل همواره در طول تاریخ قومی و میهنی جایگاه خاصی برخوردار هستند و برحسب اسناد تاریخی و تاریخ شفاهی  حکومت گران بزرگی از ایل میوند برخواستند تا اینکه مورخان بزرگ ایرانی و خارجی را بر آن داشته که از ایشان در آثار  خود  یاد نمایند. از جمله در چندقرن پیشتر

اتابکان لر بزرگ  که در آغاز  در  دامنه های  اشترانکوه زیسته ا ند که خود تاریخی مفصل و مجمل دارد دیگر حکومت  پادشاهی دو بزرگمرد بختیاری میوند(ممیوند): ( شاه مراد)علیمرادخان میوند  و الماس خان میوند که برای بختیاری تاریخ ساز بوده اند.

ایل عیسوند / ایسوند

 

ادامه دارد...

  • منوچهر عیسوند

    ممنون از اطلاعاتتون


  • سالار اداوی

    باهزاران درود فراوان برشما درزنده نگهداشتن نام بختیاری وایل عیسوند


  • ستین

    مرسی از اطلاعاتتون از طایفه خان میتوان آاسد طهماسبی وآ رضاقلی طهماسبی وآ امیرحسین طهماسبی وهمچنین آ محمد طهماسبی وآ ابدال طهماسبی رو نام برد


  • سامان

    باعث افتخارمه که یک بختیاری ام ازطایفه عیسوند خیلی افسوس خوردم ازاینکه طایفه عیسوند ازهم جداشدن هرکدام به سمتی رفتن


  • مردی از ایل گمار

    ممنون از اطلاعات منتشر شده


  • حج احمد کیروی

    درود بر شرف بختیاری ، روح بزرگان و سردمداران و کلانتران بختیاری شاد


  • اسفندیار مهرآیین

    با سلام و احترام این یک اشتباه تاریخی است که در تیره های طایفه ایسوند یا بکلی از تیره سرلک نام برده نمیشود و یا به روش گذشته از آن با عنوان لک نام میبرند . لک یک قوم قدیمی ایران است با فرهنگ و زبان مستقل و هیچگاه در بختیاری حضور نداشته است . از حدود سال 1210 که یک خانواده به کلانتری آدینه سرلک وارد ایسوند شده تا کنون به دلیل سلیقه و خوانش خوانین وقت از آن باعنوان "لک "یاد شده است .اما روایات و اسناد خانواده آدینه سرلک و شجره نامه موجود ادعای درستی "سرلک" را دارد . با سپاس اسفندیار مهرآیین سرلک


  • مهدی

    درود بر همه بختیاری ها و درود بر ایل میوند. و درود فراوان بر طایفه اداوی.ممنون از اطلاعاتی که دادین.


  • مهدی قلی زاده.اداوی

    درود بر همه بختیاری‌ها. و درود بر ایل میوند و ایل بزرگ ایسوند. ممنون از اطلاعاتتون.


  • اسفندیار مهرآیین

    گوشه اى از ايل بزرگ بختيارى, [13.04.18 14:19] ایل چهارلنگ متشکل از 5 باب زیر است : : 1-چهار لنگ محمود صالح (مم صالح) 2– چهارلنگ کیانرسی (کیان ارثی) 3 – چهارلنگ میوند 4- چهارلنگ زلقی (زلکی) 5- چهار لنگ موگویی - 1-چهار لنگ محمود صالح : متشکل از طوایف ذیل میباشد . موزائی (ممزائی) – آل داود – آرد پناهی – اورش – مم جلالی – کاقلی – عادکار – قلی –استاد موزائی تیره های آنعبارت است از : خلیل –ستاروند – دویروند – فرخ وند – جمالوند- خون باوا –چهار پره – دریالائی – بدرفته- گوروئی – موزرمنی – اورک باوا- هارونی – گشول –دودانگه –دره بالائی – عیسی پره – شیخ برون عالی – برون- تمبی-مومدجسنی –کوتکی –گشول –لیوسی -ایسپره محل سکونت اکثریت این ایل گرمسیرات در خوزستان مسجدسلیمان و سردسیرات درشهرستان فریدون شهر وحومه ان به سمت استان چهار محال وبختیاری میباشند. ند. علی قلی خان پدر علیمردان خان بختیاری از مردان بنام این ایل بود . - 2-چهار لنگ کیارسی (کیان ارسی) : متشکل از طوایف ذیل میشود- . هرکل – باباجعفری -مکوندی – جانکی *- پوستین به کول – گل گیری – عالی جعفری – غریب وند- گیشتل – سندلی – ریش گشاش – گریجه – سیلان – اسفرین – بوربورون- ورمحمید – استکی – عاشوروند – علی وند – – شیخ – سوهونی ( کهیش ، باورصاد ، حموله )- گل گیری طایفه (ایل) جانکی* گرمسیر نشین منشعب از تیره های ذیل میگردد. زنگنه – گراوند – هیهاوند – بلواسی (ابوالعباس) – ممبینی – کرد زنگنه ( گردون ) – آل خورشیدی – کهوایی طایفه مکوندی * چهار لنگ باب منشعب از : کایدان – بلغارس – لک – تاتائی –کین بور – کلهر – کاروائی(گرائی)- دشمن زیاری – کاداد آئی – چهار بنیچه محل سکونت این طوایف گرمسیرات درخوزستان شهرستان باغملک وکلیه بخشها و توابع آن ، هفت کل وحومه چهارلنگ سوهونی کیارسی به شرح ذیل میباشند : -کهیش (سوهونی) : کلو – تاته – زوتی استرم – شوکوهی – استاژدین – جمالدین –کاید – صالحوند – دوگوئی – اولاد رمضان – جویریز- اصخدری محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در شهرستان مسجدسلیمان وحومه وسردسیرات در استان چهار ومحال وبختیاری میباشند. -باور صاد (سوهونی ) : تالپاوند- خواجه – گنجعلیوند – شنگی – ور محمود –متروک – کورکور – شامی – کرشهی – محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در نصرآباد، باغ عبد شاه ،باغ چشمه علی ، بردسرغلیان، تلخاب ،تنگ مو ، چدرخت، وحومه مسجدسلیمان وسردسیرات در استان چهار محال و بختیاری میباشند . -حموله ( سوهونی ) : تیزگرد – اردش غریب – ورمهمدی – شیخ – شیخ فقیر- شیخ ور اور محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در مسجدسلیمان و حومه وسردسیرات در استان چهارمحال وبختیاری در بخش شهرستان چلگرد روستای دیمه میباشند . جانکی سردسیر نشین ساکن شهرستان لردگان : جلیلی – معموری ایل جانکی سردسیر نشین که در شهرستان لردگان ساکن میباشند و از طوایف ذیل تشکیل شده اند . – ریگی –بارزی –بربر – هلوسعد – شاسی- سرتک – بوکر - لردگان از شهرستانهای استان چهارمحال و بختیاری میباشد که از لحاظ مرز جغرافیایی ازجنوب با استان کهگیلویه واز غرب با خوزستان (شهرستان ایذه ) همسایگی دارد اکثریت جمعیت این شهر را ایل جانکی تشکیل داده اند .و ازبخشهای بزرگ این شهرستان میتوان بخش خانمیرزا را نام برد که جمعیت این بخش رانیز تیره های وابسته به طایفه بابادی عکاشه تشکیل داد ه اند . گوشه اى از ايل بزرگ بختيارى, [13.04.18 14:19] - از خوانین ایل چهار لنگ کیارسی میتوان از محمدتقی خان وعلی نقی خان را نام برد که محمدتقی خان در زمان قاجار زمان حکومت فتحعلیشاه قاجار علیه حکومت طغیان کرده وهمچنین جنوب کشور را تا حدود بندر بوشهر تصرف میکند ودم از استقلال میزند که سرانجام بسال 1258 ه.ق محمدتقی خان دستگیر و به تهران برده می شود و در سال 1268 ه.ق در حبس در تهران دارفانی را وداع میگوید وی در اشعار بختیاری به "شاه تقی " معروف است . ضمناً قلعه بزرگ وتاریخی که در شهرستان قلعه تل بجای مانده مربوط به دوره حکومت این خوانین بزرگ میباشد . - 3- چهارلنگ میوند (ممی وند ) : چهارلنگ میوند متشکل از طوایف ذیل میباشد . 1-عبدالوند 2- بساک (بسحاق) 3- پولادوند 4- ایسوند 5 – حاجی وند- 6-سالاروند 1-طایفه عبدالوند کوشاری – بیرانوند – جهانگیروند – خواجه چراغی - جمالی – باورسی – زیدقائد – هیل هیل – دهقانی- ماهروئی – درویش – توئی -زرین چغایی- ده قاضی - چکان محل سکونت سردسیرات در شهرستان الیگودرز وحومه -شول آباد -گله وند- ده اسپید- کهنه سرخ -عزیز آباد- کمندون- حاجی آباد- دهنو عالی محمودی- چشمه سلطان- دولت آباد -دره تخت دورود- وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن میباشند . 2-طایفه بساک (بسحاق ) ملک محمودی – جلیل وند – گرگیوند – آدینه وند – خانه قائدشهریسوند – خانه صلاتین – میرزاوند (میزه وند ) – اتابک – غیاثوند – بزی – کردی – جمشید وند –تودوئی – آلیگر ملک محمودی : (درویشی – تاجدیوند – کاظم اصلانی ) بزی : ( کریوند- شیخ میر- صوفی – اتابکی – احمدفرد – محمدباقری ) 3-طایفه پولادوند هیودی – سالاروند – خانه جمالی – خانه قائد-فرخی - گراوند محل سکونت سردسیرات در شهرستان دورود وحومه والیگودرز وحومه :-ده اسپید- کهنه سرخ -تاسل -عزیز آیاد- کمندون- دره تخت - پاجه لک- شول آباد-کیرو وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن هستند. 4-طایفه عیسوند : جافروند (جعفروند)– گوروی – ورکی – اداوی- زیبایی- فرخ شاهون- خان -خانه قائد-طهماسوند-محمدقلی وند -علیرضاوند -گیلاوند -دعاوی -چناری- گمار- دهدار -هیوند - شاودی وند - مرادوند -سرلک - جان جان - بابا - سادات کلاه سیاه محل سکونت سردسیرات در شهرستان ایگودرز وحومه خاک به تیه(اتناکیه)- گیلان (گیلون) - شاه آباد -بدرآباد - آلی کوه وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن میباشند . 5-طایفه حاجی وند : غالبی– الیاسی -کرپی - تات خیری-هیل هیل - زیدقائد محل سکونت سردسیرات در شهرستان دورود وحومه وایلگودرز وحومه آن: منطقه شول آباد -وگرمسیرات دراستان خوزستان ساکن میباشن 6-سالاروند :کاهدوند- خواجه –درویش – شاهون –مداوور –سیری – حیدروند – میر – لمیسی – محل سکونت سردسیری سالاروندها در شرق لرستان شهرهای دورود ،شول آبا ، ازناو الیگودرزو محل سکونت گرمسیری آنان خوزستان حومه دزفول ،اندیمشک ،شوشتر و ایذه است. 4- چهار لنگ موگویی : متشکل از طوایف ذیل میباشد پیرگوئی – خوئی اگوئی – شیخ سعید – دی وستی – شیاسی – مهدور –خواجه – باجول – سور – مری – کیماس – بورن گون باب – هلیل – عیسا – چروم – شیرازی – دوستی – سله چیوا (سرلک چیوا) – صالح کوتاه (سادات) – شمسی (باباشمس الدین) – جمالوند- دومیروند- داود وند- بدرفته – خون باوا – فرخ وند – چهار پره – هارونی – گشول – دودانگه خاندان ارشد این ایل خواجه ای باجول بوده ، محل سکونت این طوایف سردسیرات در حومه شهرستان فریدون شهر و شهرستان الیگودرز حومه بخش بربرود شرقی بخشهایی از ازنا وپاچه های زلقی و دورود و گرمسیرات در استان خوزستان میباشد . - 5- چهارلنگ زلقی (زلکی) : متشکل از طوایف ذیل میباشد دوغ زنی – میمون جائی(میمجه ای ) – جاوند – غیب الله وند- وندوند (ابراهیم وند) – تاجمیری- شاهمنصوری – سرداری – شمسری وند – غیبی وند- جانبازوند- بلغایی – رمدوند- شیخ ورست – ارجنگی (ارژنگی ) – عیدی وند- کلاوند – می گیر – لرکی- پزی – مدورک- مه فروش – ماندنی – خواجه – سیانجائی – ابول وند- کوهکن- حارلوند- خدروند – سادات احمدی – برام وند – چهار بری – القاس وند – گانر – چپال – تشمال – هزار سی – ترپی –محلی وند محل سکونت این طوایف گرمسیرات در استان خوزستان مسجدسلیمان ، سردشت دزفول ، وسردسیرات در الیگودرز وحومه آن-کوه بزم نوی - پرچل- دره قائد - بخش بربرود شرقی وبنه وار وپاچه های زلقی در ازنا میباشد . گوشه اى از ايل بزرگ بختيارى, [13.04.18 14:19] ازافراد بنام این ایل در طول تاریخ بختیاری علیمردان خان زلقی بوده که به سال 1145 ه .ق(1111خ) سال اول سلطنت نادرشاه افشار برعلیه حکومت نادر شاه طغیان کرده لکن شکست میخورد وبدستور نادر دستگیر ومثله شده در اثر طغیان وی برعلیه حکومت حدود 3000 خانوار چهارلنگ بختیاری رابه مرز افغانستان در استان خراسان کوچاندند ولی این گروه پس از قتل نادرشاه به دست فرماندهان خود به مناطق بختیاری بازگشتند ، ویادآوری میشود که بختیاریها در جنگهای مرزی باکشورهای همسایه و در زمان حکومتهای مختلف در ایران نقش بسزائی ایفا نمودند که فتح قندهار در زمان نادرشاه افشار یکی از حماسه های بزرگ آنان است. لرکهکیلویه :لیراوی - ایل باوی – چهار بنیچه 1-لیراوی کوه: ایل بهمئی – تیره احمدی – تیره مهمدی – تیره علاء الدینی - 2- لیراوی دشت : خدرها چهاربنیچه :ایل بویراحمد – ایل دشمن زیار – ایل چرام – ایل نویی لر ممسنی :ایل جاوند – ایل تکش – ایل رستم – ایل دشمن زیاری 2- لر کوچک ایل پاپی – ایل چگینی – ایل درک وند – طوایف لک – طوایف مستقل 1- ایل پاپی :فناصر – هادی 2- ایل چگینی :بداق – شیراوند – قلاوند – میرزاونداحمدوک – رک رک – سوزوار ویس کرم – شه کرم – زراکار 3- درک و.ند :بهاروند – قلاوند – میرها 4- طوایف مستقل :حیات داودی – پیرحیاتی – حیات غیبی – رک رک – گله دار امیر – قلایی 5-طوایف لک :فیلی – بیرانوند – باجلان – سلسله- دلفان - +


  • مینا

    سلام از طایفه دهدار به مردان دلیری به نام آ علینقی دهدار


  • بهمن عیسوند ایل بزرگ عیسوند تیره کیروی

    با سلام ودورود فراوان به هم تباران وبزرگ مردان ایل بزرگ بختیار ی .افتخاری بس بزرگ است که دارای چنین ریشه وطایفه ای بزرگ هستیم امیدوارم ترتیبی اتخاذ گردد تابزرگان ایلمان بتوانند نخبگان فراوانی که درتیره های مختلف ایل بزرگ عیسوند هستند را به دیگرهم تباران معرفی نمائید تابکله بتوانیم شاهد گسترش ومایه های افتخارایل را بهتر بشناسیم


  • متین

    تشکر میکنم از اطلاعات خوبتون دررابطه ایل میوندوطایفه اداویتشکر میکنم


  • مسلم شرفی ایل بزرگ عیسوند تیره باوا

    درود بر شرافت و غیرت دلیرمردان ایل همیشه سرفراز عیسوند


  • سعید طاهری از تیره دهدار

    درود بر هرچه عیسونده


  • کرمعلی عیسوند(کیان مهرعلی) ازتیره جافروندمقیم تهران

    سلام ودرود به ایل سرافراز بختیاری


  • فرخی

    اطلاعات خوبی است من هم فامیلی ام فرخی است و نا پدر بزرگ پدر بزرگم هم فرخ می باشد که اقدام خودمون میگن ما اصالتا بختیاری و از باغملک اومدیم به کهگیلویه. نام نیای اول من فرخ است نیای دوم شیرعلی می باشد میگن پدر بزرگم مالیاتی بوده است خوشحال میشم اگه ایوانم را پیدا کنم۰۹۱۷۱۴۱۱۴۶۱


  • فقط زمان《رای‌گیری》به ذَلقی می‌آیند!

    محصور شدگان بخش ذلقی الیگودرز: ۱۴۳ روستای بخش ذلقی الیگودرز جاده ندارند! روزنامه ایران در شماره ۶۹۴۰ (۱۴ آذر ۹۷) صفحه ۹ ، نوشت: ۱۴۳ روستای بخش ذلقی الیگودرز (محصور شدگان) جاده، برق، آب، مدرسه و آنتن موبایل و تلویزیون ندارند! شهرستان الیگودرز پهناورترین شهرستان لُرستان است که ۴۱۷ روستا دارد و ۱۴۳ روستای آن در بخش ذلقی جزء محرومترین مناطق ایران است! این منطقه هیچ رشدی نکرده و مردم هیچ امکاناتی ندارند و در وضعیت اسفناکی زندگی میکنند! ما روستاهایی داریم که برای رفتن به آنجا دو روز راه است ولی اگر جاده احداث شود فقط ۲ ساعت طول میکشد! راه اندازی جاده منطقه را از بن بست ارتباطی درمی آورد و باعث جذب گردشگر ، رونق اقتصادی و اشتغالزایی میشود. با ساخت جاده مدارس ساخته میشوند و برق و آبرسانی مهیا میشود! معلمان بخاطر نبود جاده ساعتها پیاده روی میکنند و شبها جایی برای خواب ندارند! مردم ۱۴۳ روستای ذلقی منتظر جاده ای هستند که به محرومیتشان پایان دهد! محمد پذیرش که ۵۰ سال دارد میگوید: تا بحال هیچ غریبه ای پایش را اینجا نگذاشته چون اصلأ کسی نمیداند ۱۳ هزار نفر در بخش ذلقی زندگی میکنند《فقط زمانیکه رأی گیری باشد با اسب و قاطر می‌آیند و از ما میخواهند که رأی بدهیم!》چندین بار با اداره برق مکاتبه کردیم که برق رسانی کنید ولی گفتند هر موقع جاده درست شد برق میکشیم! با بارش اولین برف پاییزی تا اوایل اردیبهشت تمام راهها بسته میشوند. بچه ها بیسوادند و از کمترین امکانات محرومند. ما با بی امکاناتی سالهاست سر کردیم ولی بچه هایمان دارند زجر میکشند چون زندگی کسالت باری دارند ما برق و آب و جاده و مدرسه و حتی آنتن تلویزیون و موبایل هم نداریم که بچه هایمان سرگرمی داشته باشند! اگر کسی مریض شود هیچ درمانگاهی نیست و باید او را از کوه و کمر به بزنوید ببریم! چرا متولیان اداره زیارتگاه امامزاده محمدبن حسن که سالانه ۱ میلیون زائر دارند و نذورات زیادی هم کسب میکنند بخشی از این پول را خرج ترمیم و آسفالت جاده نمیکنند؟ چرا اداره راه و شهرسازی لرستان نمیتواند ۳۸ کیلومتر جاده که راه ۱۴۳روستاست را درست کند؟ باید کمکی به آبادانی منطقه ذلقی که ۱۳ هزار جمعیت دارد بشود. وزارت راه و شهرسازی وارد عمل شود. بخاطر نبود جاده کودکان از تحصیل جا میمانند و دختران در سن پایین ازدواج میکنند. بخدا در شأن مردم ۱۴۳ روستا نیست که در قرن ۲۱ از امکانات اولیه به کلی دور باشند. خواهش میکنم از مسؤلان که مشکلات مردم را حل کنند!


  • سجاد فرخ شاهون

    با عرض سلام خدمت برادران عزیز تشکر از اطلا‌عاتتون ولی اشتباتی دارد دروود برا ایل بزرگ عیسوند


  • میدان چوگان الیگودرز

    اولین میدان چوگان ایران با میل دروازه‌های سنگی کتیبه‌دار در شرق لرستان《الیگودرز》کشف شد. به گزارش یافته، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان لرستان در این خصوص گفت: طی بررسی‌های باستان‌شناسی و مردم‌شناسی اخیر در شهرستان الیگودرز توسط همکاران ما، عناصر معماری و تاریخی مهمی از نخستین میدان چوگان در لرستان و غرب کشور به دست آمده است. سید امین قاسمی اظهار داشت: عناصر معماری مکشوفه شامل ۴ میل سنگی ایستاده و مربوط به دروازه‌های میدان چوگان هستند که یکی از آن‌ها دارای کتیبه‌ای به زبان فارسی است. او ضمن تبریک به مردم لرستان در خصوص کشف این اثر مهم افزود: این میدان چوگان در روستای خلیل‌آباد در دامنه‌های قالی‌کوه و اشترانکوه قرار دارد که با توجه به قرارگیری این منطقه در محور گردشگری آبشار آب‌سفید و شول‌آباد، در آینده به نقاط توریستی استان اضافه خواهد شد. کارشناس باستان شناسی اداره کل میراث فرهنگی لرستان نیز در این رابطه بیان داشت: کتیبه‌ی مکشوفه بر بدنه‌ی میل سنگی دروازه‌ی میدان چوگان، شامل ۴ مصرع شعر فارسی است که تاریخ ۱۱۱۶ هجری قمری را بر خود دارد که با اواسط دوره‌ی صفویه همزمان است. دکتر عطا حسن‌پور گفت: متن کتیبه نشان می‌دهد یحیی بن یوسف نوه‌ی خلیل خان سرلک بختیاری، از حاکمان سرشناس بختیاری در دوره‌ی صفوی، بنای عمارتی را در این منطقه بنیان نهاده که مشرف به میدان چوگان بوده است و سنگ‌های پاک‌تراش به جای مانده از این عمارت که اکنون در اطراف پراکنده شده‌اند، حکایت از شکوه و عظمت این بنا دارد. او افزود: هر چهار میل سنگی از محل خود جدا و در سده‌های گذشته پس از تخریب میدان چوگان، به قبرستان خلیل‌آباد منتقل شده‌اند که از این تعداد سه میل سنگی که توسط سودجویان آثار فرهنگی-تاریخی در معرض تخریب و یکی از آن‌ها را نیز شکسته بودند، به موزه‌ی مردم‌شناسی الیگودرز انتقال یافته‌اند. حسن‌پور با اشاره به اینکه نمونه‌ی مشابه‌ این میل‌های سنگی هم‌اکنون در میدان نقش‌جهان اصفهان که قدیم‌ترین میدان چوگان در جهان است، وجود دارد، افزود: کشف این میدان بعد از اصفهان و قزوین، سومین میدان چوگان در ایران به شمار می‌آید که باب تازه‌ای در مطالعات دوره‌ صفوی در لرستان و ایران باز نموده و به زودی اطلاعات تکمیلی و مفصل‌تری در این رابطه به سمع و نظر علاقه‌مندان خواهیم رساند.


  • 143 روستای الیگودرز حتی جاده ندارند!

    روزنامه ایران در شماره ۶۹۴۰ (۱۴ آذر ۹۷) صفحه ۹، نوشت: ۱۴۳ روستای بخش ذلقی الیگودرز جاده ندارند! احداث راه‌ها و جاده‌های مناسب بین‌شهری و حتی روستایی زمینه و بستر توسعه را فراهم می‌نماید و ضمن ایجاد امکانات اولیه رفاه و اشتغال و پیشرفت، زمینه خدمات‌رسانی همه دستگاه‌های دولتی و بخش‌های خصوصی را فراهم می‌كند. یکی از مشکلاتی که اهالی روستاهای شهرستان الیگودرز با آن دست‌به‌گریبان می‌باشند نبود راه و جاده مناسب می‌باشد به گونه‌ای که نزدیک به یک‌صد روستای بخش‌های ززوماهرو و ذلقی فاقد جاده مناسب و حتی بعضا مسیر دسترسی این روستاها راه‌شکافی نشده است و همچنان اهالی این مناطق از جاده‌های مالرو برای تردد استفاده می‌کنند و همین محرومیت از راه ارتباطی مناسب زمینه محرومیت‌های مضاعف دیگری از جمله برق‌، آب آشامیدنی سالم‌، آموزش و بهداشت و درمان را نصیب اهالی محروم و صبور مناطق مذکور کرده است. جناب استاندار! وقتی صحبت از صبر و نجابت می‌شود این دو را باید در رفتار مردم این دیار به زیبایی مشاهده کرد و با نگاهی گذرا به وضعیت زندگی ساکنان این مناطق بی‌مهری دولت و جنابعالی به‌عنوان نماینده دولت در ذهن متبلور می‌شود. جناب استاندار! شهریورماه سال ۹۶ که به این سمت منصوب شدید مردم این دیار شادمان بودند که مردی از ایل بختیاری با اشراف بر دردهای زاگرس نشینان افتخار خدمت‌گزاری ایشان را دریافت کرده است، اما متأسفانه چندان تغییری در نگاه مدیریت استان به الیگودرز و مناطق دورافتاده رخ نداد. اگر در زمان اجرای طرح ویرانگر موسوم به قمرود سیاست انتصاب استانداران لرستان از قم، اگر چه زیانبار اما قابل‌درک بود، اما نمی‌دانیم پس از اتمام پروژه مذکور استانداری برای جبران این ظلم منصوب نشد؟ که در این ضعف نمایندگان ادوار لرستان نیز باید پاسخگو باشند. جناب استاندار! از محرومیت بخش‌های ززو ماهرو و ذلقی هر چه بگوییم هیچ نگفته‌ایم که آلام آن‌ها مثنوی هفتاد من کاغذ است و بی‌گمان شرح این محرومیت برای عالی‌ترین مقام اجرایی استان پس از گذشت نزدیک به سه سال نه عقلانی است و نه در این وجیزه می‌گنجد، اما بد نیست بدانید؛ اینجا سرزمین خوبانی است با نژاد اصیل بختیاری که به جبر زمانه، شرایط جغرافیایی و کم مهری و بی‌توجهی‌ها محروم نگه‌داشته شده‌اند. اینجا دیار فراموش‌شدگانی است که در موسم انتخابات و در زمانی محدود به یاد آورده می‌شوند و در زمره سلحشوران قرار می‌گیرند، اما هیچ‌گاه بی‌توجهی و قصور مسؤولین را در سطور کارنامه درخشان نظام مقدس جمهوری اسلامی ثبت نکرده و همواره مهر قلبی و ارادت خویش را نثار اهل بیت و فرزندان خلف فاطمه (س) نموده‌اند و نمایش این ارادت صادقانه و بی‌ریا که سیاست‌بازان و سیاسی‌کاران مدعی از آن بی‌بهره‌اند، هنگامی به اوج و کمال می‌رسد که تصاویر مبارک امام راحل و مقام معظم رهبری دیوار گلی کاشانه محقرشان را مزین کرده و این جلوه زیبای عشق است که بی‌اختیار سخن ارزشمند بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی در گوش هر نظاره‌گری طنین‌انداز می‌شود و اثرات دلدادگی بزرگ‌مرد تاریخ معاصر را نسبت به کوخ‌نشینان به تصویر می‌کشد و در مقابل نیز از غفلت و نسیان برخی مسؤولین در قبال ولی‌نعمتان انقلاب اندوهگین می‌شوی و از خود می‌پرسی مسوولان ما به کجا رسیده‌اند که راه و منش امام راحل را فراموش کرده‌اند؟! جناب استاندار! چه کسی باید پاسخگوی محرومیت کودکان و سال‌خوردگانی باشد که ساده‌ترین و پیش‌پاافتاده‌ترین بیماری آن‌ها را از پای درمی‌آورد و کدام مسوول توان شنیدن درد و رنج آینده‌سازانی را دارد که نبود امکانات تحصیلی و آموزشی ایشان را از رسیدن به درجات عالی باز می‌دارد و بعضاً نوشتن نام برایشان آرزویی دست‌نیافتنی می‌شود؟ و قصه تلخ زندگی مرارت بار اهالی برخی روستاهای بخش‌های محروم ززوماهرو و ذلقی همچنان ادامه دارد و هنگامی ناگوارتر می‌شود که با آغاز فصل بارش نزولات آسمانی نیمی از سال خود را در محاصره برف می‌بینند. هر چند از انصاف به دور است اگر بخواهیم خدمات نظام مقدس جمهوری اسلامی به مناطق محروم را نادیده بگیریم، اما متأسفانه عواملی مزید بر علت شده تا همچنان برخی روستاها از امکانات اولیه اجتماعی بی‌بهره باشند و به‌سختی گذران زندگی نمایند‌ و بی‌شک یکی از این عوامل وسعت شهرستان الیگودرز هست که متأسفانه با توجه به روش تقسیم اعتبارات با معیار جمعیتی بیشترین آسیب از این ناحیه نصیب الیگودرز شده است. جناب استاندار!وضعیت راه‌های روستایی الیگودرز شایسته و سزاوار این مردم نیست و یقیناً با این شرایط مردم این دیار به دولت و جنابعالی نمره قابل قبولی نخواهند داد. در ایام مسوولیت تان ساکنان روستاهای دورافتاده از زیارت جنابعالی و معاونانتان محروم شدند، لااقل بیایید قبل از رفتن از لرستان کم مهری‌ها را نسبت به مردم محروم بخش‌های ززو ماهرو و ذلقی جبران نمایید. عباس شاه علی/الیگودرز


  • بخش محروم ذلقی الیگودرز

    روزنامه ایران در شماره ۶۹۴۰ (۱۴ آذر ۹۷) صفحه ۹، نوشت: ۱۴۳ روستای بخش ذلقی الیگودرز جاده، برق، آب، مدرسه و آنتن موبایل و تلویزیون ندارند! شهرستان الیگودرز پهناورترین شهرستان لُرستان است که ۴۱۷ روستا دارد و ۱۴۳ روستای آن در بخش ذلقی جزء محرومترین مناطق ایران است! این منطقه هیچ رشدی نکرده و مردم هیچ امکاناتی ندارند و در وضعیت اسفناکی زندگی میکنند! ما روستاهایی داریم که برای رفتن به آنجا دو روز راه است ولی اگر جاده احداث شود فقط ۲ ساعت طول میکشد! هر روز آمار عجیب و غریب فقر و بیکاری و لرستان تیتر اول هر رسانه محلی و ملی شده است. این روزها آمار «فلاکت» و بدبختی مردم لرستان زخم کهنه‌ی فقر و محرومیت و بی‌توجهی مسئولان محلی و ملی را باز نموده و هر دم از این باغ بری می‌رسد! واژه‌ای که عمق فاجعه و سنگینی بیان آن‌هم واقعاً متأثر کننده است. درد، رنج، یاس، ناامیدی و بدبختی تمام با کلمه‌ای به نام «فلاکت» بار معنی کامل پیدا می‌کند و نیازی به جستجو در ادبیات و کلمات برای رساندن مفهوم محرومیت و مظلومیت یک مردم سراغ نداریم. این فلاکت و محرومیت سال‌هاست در لرستان جاری و ساری است یک دلیل عمده آن به تصمیم‌گیری و نگاه به بالای مسئولان و مدیران استانی برمی‌گردد. زمانی که مدیران و مسئولان استانی به تقلید از مدیران رده‌بالای کشور بدون بررسی و نیازسنجی و امکان‌سنجی و پالایش آماری سرزمینی سعی در انجام فرامین بالادستی دارند و به تقلید نسخه برای رفع مشکلات استان می‌پیچند نتیجه‌ای جز فقر و فلاکت به بار نمی‌نشیند. به‌عنوان نمونه در بخش زز و ماهروی استان لرستان روستاهایی وجود دارد که در اوج محرومیت و فقر بسر برده و راه‌های صعب‌العبور و عدم دسترسی به ساده‌ترین امکانات فقر و بدبختی مردم این منطقه را برای سال‌ها دوچندان نموده است. مردمی سخت‌کوش و صادق و ساده که باوجود تمام محرومیت‌ها در جنگ تحمیلی شهدای عزیز و گران‌قدری تقدیم این آب‌وخاک نموده‌اند. همین‌که ساعت‌ها در مناطق صعب‌العبور می‌گذری و در روستایی کوچک و دورافتاده پرچم شهیدی برافراشته شده بی‌گمان عشق و علاقه به مام وطن و آرمان‌های انقلاب اسلامی هویدا می‌شود و با زبان بی‌زبانی این پرچم نماد فداکاری، ایثار، گذشت و ایستادگی در مقابل دشمنان این سرزمین منحصر به جغرافیا، زبان و قومیتی خاص نیست بلکه تجلی میهن‌دوستی و مرزداری ذاتی مردمان ایران اسلامی است. این مهم وظیفه و خدمت‌رسانی مسئولین کشوری را به مردم این سرزمین را گوشزد می‌کند. هم‌وطنانی که سال‌های سال است فراموش‌شدگان ابدی لرستان نام‌گرفته‌اند و هر ساله با آغاز فصل سرما و برف راه‌های ارتباطی آن‌ها تا بهار قطع و در انزوای کامل به سر می‌برند. چند سال قبل در روستای امام‌زاده داوود (ع) راه ارتباطی با حداقل 15 روستای اطراف مثل روستاهای سراب، موس، چال بزرگ، تاوبر، کدیورو اسلام‌آباد و دهگه و...از طریق این روستا انجام می‌گیرد، با احداث پلی بر روی رودخانه برقرار گردید که متأسفانه این پل در سیلاب‌های سال‌های گذشته تخریب و رفت‌وآمد مردم منطقه با روستاهای اطراف و مرکز بخش قطع‌شده و راه ارتباطی این روستاها برای کمک‌رسانی و ارتباطات با منطقه قطع و به‌سختی از طریق راه‌های مالرو و صعب‌العبور کوهستانی صورت می‌گیرد. کمتر از دو سال از تخریب پل می‌گذرد و مسوولان هم برنامه‌ای برای برقراری ارتباط روستاهای منطقه نداشته و مردم این مناطق استان فراموش شده‌اند. تابستان با مشقت فراوان به‌سختی از رودخانه عبور می‌کنند و با شروع فصل پاییز و بارش باران و برف تنها راه ارتباط مواصلاتی روستاهای مذکور با مرکز بخش و مرگسر و اما زاده داوود (ع) قطع می‌شود. امید است مسئولین محترم و مدیران استانی ضمن توجه به مناطق محروم و دورافتاده استان حجم فقر و فلاکت مردم را بیش‌ازپیش بیشتر نسازند و این مردم نجیب و مظلوم را فراموش نکنند. سعید معتمدی/ یافته


  • علی اصغرعیسوند

    با سلام این حقیرپدربزرگم ازطایفه خانهای عیسوند وعموزاده حق یوسف خان واسدخان بودن به علت مهاجرت ازلرستان به اراک حدودچهل سال پیش هیچ اشنایی بابزرگان طایفه خودندارم ازبرادران صاحب نظرانتظار کمک جهت اشنایی بیشترباایل وبزرگان وخوانین رادارم سپاس گذارم ازعزیزانی که اطلاعات دراختیاراینجانب بگذارند


  • تحریف نام سرلِک

    پان لکها اظهار نظر کلی و پوشالی می‌کنند. در دام تصورات غیرتاریخی افتادند همیشه یکسری حرف بدون سند تاریخی میزنند. در نوشته‌هایشان تعصب موج می‌زند و براساس حدسیات و فرضیات غیر مستند نظر می‌دهند. فرض و گمان خاص خود را به‌عنوان تاریخ بیان می‌کنند که مصداق بارز سفسطه است. مثلاً ایل سرلک بختیاری که تاریخ، شجره‌نامه، زبان لُری و فرهنگ شفاهی زنده بختیاری دارند و حتی سنگ قبرهای قدیمی اصالت این ایل لُربختیاری را نشان می‌دهد، را بدون هیچ سندتاریخی و فقط برحسب تشابه لفظی، لک می‌نامند! درصورتیکه لک خودش یک طایفه است و اولین بار در تاریخ، اواخر صفویه (زمان شاه سلطان حسین) درکتاب منتخب التواریخ نطنزی، صفحه ۵۳، به‌عنوان یک طایفه از قوم لُر نام برده می‌شود. حالا فرق بین طایفه و قوم را نمی‌دانند! هر چی لک داشت که لک نیست مثل: کشور چک، پولک، الک، کک و مک، قولک، لکلک، کبک و... یا ایل ذلقی بختیاری را به‌صورت غلط املایی زلکی می‌نویسند تا بگویند آنها هم لک هستند!!! درصورتیکه ذلقی درست است و اسمشان را از رودخانه پرآبی که در الیگودرز بنام زآلقی از کوه‌های اشترانکوه (کوه مالو) سرچشمه می‌گیرد گرفته شده و کم کم بصورت زلقی (ذلقی) درآمده است. حتی نام رود زآلقی درکتاب اطلس راههای ایران، دکتر سعید بختیاری، صفحه ۵۸، آمده است.


  • محمد تقی‌خان بختیاری

    ‌‌‌‌تاریــــخ قــــوم لُــــر: حکومت محمد تقی خان بختیاری. منبع: کتاب ایران و قضیه ایران صفحات ۳۵۲ تا ۳۵۴. نویسنده: جرج کرزن. توضیحات مختصر: ‌‌‌۱. یکی از معروف‌ترین و مردمی‌ترین خوانین بختیاری در تاریخ معاصر، محمدتقی‌خان بختیاری است. بنا بر قولی حدود سی سال با کمال قدرت بر قسمت اعظم خاک بختیاری حکومت کرده و بر بخش وسیعی از خطه جنوب و جنوب غرب نفوذ و تسلط داشت. در فاصله سال‌های ۱۲۲۶ تا ۱۲۵۷ ه‍.ق ایلخانی بختیاری را بر عهده داشت. ‌‌‌‌‌‌۲. محمد تقی خان بختیاری ایلخان بختیاری، حاکم خود مختار بختیاری، خوزستان، فریدن، شرق لرستان، کهگیلویه و بویر احمد، شمال فارس، و شمال بوشهر بود. ‌‌‌‌‌‌‌۳. محمد تقی خان بختیاری برای گسترش نفوذ و قلمرو خود ازدواج و پیوندهای خویشاوندی با سران قبایل و طوایف دیگر بود، که از جمله آنها، وصلت با نامدارخان منجزی و خلیل‌خان بویراحمدی و شفیع خان باور صاد سهونی بود. محمدتقی‌خان پس از کمک به میرزا منصور قوام‌الدین، معروف به میرزا قوام، حکمران بهبهان در برابر والی شیراز صاحب اختیار مناطقی از خوزستان شد. ‌‌‌‌‌‌‌‌۴. محمدتقی‌خان، با همراهی ۸ هزار نفر، شوشتر را محاصره کرد و در پی گریختن اسدالله میرزا، حاکم وقت شوشتر و پسر محمد علی‌ میرزا دولتشاه، شهر را به تصرف درآورد، سپس دزفول، رامهرمز و بهبهان را نیز یکی پس از دیگری، به تصرف خود درآورد. سپس به فارس لشکرکشی کرد و با کمک ولی‌خان ممسنی و جمال‌خان دشتی، شمال فارس و کهگیلویه و بویراحمد و بخش‌هایی از لُرستان را نیز تصرف نمود. ‌‌‌سرنوشت محمد تقی خان: معتمدالدوله، شخصی خان را نزد شیخ ثامر فرستاد تا برای محمد تقی‌خان پیغام بفرستد چنانچه خود را تسلیم نکنند گروگان‌های را که نزد خود دارد به قتل می‌رساند و چنانچه خود را تسلیم کنند از تقصیرات اش گذشته و در مقام خود ابقا خواهد شد معتمد برای جلب رضایت محمد تقی خان اعلام کرد حاضر است یکی از مجتهدین را به نزد وی فرستاد به دنبال آن مجتهد شوشتری را به فلاحیه فرستاد که دو روز با محمد تقی خان به مذاکره نشست پس از پایان مذاکرات محمدتقی خان خود را تسلیم کرد و روانه شوشتر شد معتمد به محض دیدن محمدتقی خان بدون توجه به قول و قرارهایی دستور داد محمدتقی خان دستگیر و زندانی شود.


  • پیشینه تاریخی ایل جانکی

    محسن حیدری: پیشینه تاریخی ایل《جانکی》بختیاری در شادگان: ایل جانکی بختیاری در کنار 3 تیره دیگر یعنی ایل دورکی بختیاری (که در برهه ای از زمان شهر شادگان به نام ایشان "دورک" یا دورق نامیده میشد) و ایل بهداروند بختیاری (در هویزه) و ایل آسترکی بختیاری نقش مهمی در حمایت از شیعیان تحت ستم مملکت عثمانی و بازگرداندن بصره به آغوش ایران ایفا کردند. در اسناد به نقش ایلات بختیاری ازجمله ایل جانکی (و پیوستارهای آن ازجمله مکوندی و تاتالی) و ایل آسترکی و دورکی در آزادسازی بحرین نیز اشاره شده است. پس از درگیری محمدتقی خان بختیاری با قاجارها، به فروپاشیدن قدرت وی همت گماشتند. و ایل جانکی بختیاری که خط مقدم نیروهای محمدتقی خان در جنوب غرب خوزستان بود، مجبور به ترک موقعیت خود در شادگان شدند. اندکی بعد از سرکوب محمدتقی خان بختیاری، طوایف عرب و عربزبان جنوب غرب خوزستان ازجمله اولاد شیخ ثامر کعبی نیز به حاشیه رانده شدند و انگلیس توانست قدرت شیخ المشایخ کعب را کاهش دهد و خاندان مجعول جابرخان (پدر مزعل و خزعل که انتساب آنها به عربها دقیقاً مشخص نبود و در افواه وی را غیرعرب و هندی و دشمن شیخ المشایخ کعب می دانستند) را در خرمشهر و سپس اطراف آن برتری بخشد. عبدالغفار نجم الملک از رجال عهد ناصرالدین شاه در گزارش سفر خود به خوزستان می‌نویسد: جلگه میان آب، مسکن اعراب فلاحیه [شادگان] است. از طایفه ی ضیغم و رعایای جانکی که سالها بود آنجا توطن داشته اند، امسال [1299 ه.ق] حسینقلی خان [بختیاری] همه آنها را حرکت داده، فرستاده به سمت جانکی و املاک خود. لهذا رعیتی میان آب، ناقص مانده". نوشتار نجم الملک چند نکته را روشن میکند: 1. حداقل دو طائفه از مردم بختیاری تا عصر ناصرالدین شاه در شادگان زندگی میکرده اند. 2. آخرین طوائف بختیاری‌ها که بنابه دلایلی تصمیم به مهاجرت از شادگان گرفتند، طایفه ضیغمی و جانکی نام داشتند و ضیغمی های موجود در منطقه احتمالا بازمانده ضیغمی های بختیاری هستند. 3. طوایف بختیاری شادگان جمعیت قابل توجهی بودند و رقم مهمی از مالیات سالیانه شهر شادگان را پرداخت می‌کردند به گونه‌ای که پس از خروج ایشان از شادگان، "رعیتی میان آب ناقص مانده". 4. دولت انگلیس که به دنبال نفوذ در بنادر جنوب ایران بود از طریق عواملش نظیر معتمدالدوله، اتهام پراکنی سنگینی را متوجه حسینقلی خان بختیاری نمودند و در کوره دوقطبی عجم_عرب دمیدند تا بتوانند در پناه افزایش تنشهای ساختگی، تیره‌های گوناگون ایرانی را از شهرهای جنوب غرب خوزستان بیرون رانده و یا به تغییر زبان وادارند. و در فاز دوم کوشیدند بجای سران طوایف عرب، مزدوران مجهول الهویه نظیر جابرخان را در خرمشهر علم کنند تا در فاز سوم بتوانند نقش دایه دلسوزتر از مادر را ایفا کرده و با استناد به عرب‌زبان بودن مردم جنوب غرب خوزستان، خواستار جدایی شیخ مجعول الهویه خرمشهر شوند. گفتنی است در طومارهای مالیاتی کشور در دوره زندیه، مرزهای حوزه مالیاتی "رود زرد" از بولواس یا ابوالعباس (در باغملک فعلی؛ موسوم به جانکی گرمسیر) تا شادگان می‌باشد که به‌نوعی اشاره به یکپارچگی قلمرو ایل《جانکی بختیاری》و امتداد آن تا شادگان دارد. حکمی از کریم‌خان زند در دست است که فردی از بختیاری‌ها به نام غالب فرزند شهن را مأمور تادیه مالیات حوزه رود زرد از بولواس در باغملک تا شادگان نموده است که امروزه اولاد شهن در منطقه جانکی ساکن هستند. گفتنی است رود "تاب" (که امروزه جراحی نامیده میشود) از دو شعبه تشکیل می‌شود. شعبه شمالی به نام آب زلال و رود زرد که از کوه منگشت در منطقه ایل جانکی بختیاری سرچشمه می‌گیرد. علاوه بر دو طائفه ضیغمی و جانکی که بنابه نوشته "نجم الملک" دارای اصالت بختیاری بوده و مجبور به مهاجرت از زمینهای اجدادی خود در شادگان شدند، ایل لُر زبان《ساکی》که امروزه در شمال خوزستان، لُرستان، ایلام و همدان زندگی می‌کنند و ایل لُرزبان《باوی》که در باشت و کهمره یا کمره کهگیلویه زندگی می‌کنند و کمری نامیده می‌شوند و گاه به خاطر یک سوتفاهم که باوی کهمری را بغلط عرب می‌پندارند، "عرب کمری" نامیده می‌شوند! نیز از محدوده تحت مناقشه اولاد جابرخان مجعول الهویه خارج شدند. اما برخی از افراد ایشان که در شادگان و... باقی ماندند امروزه به عربی صحبت می‌کنند. این بخش از مردم بومی شادگان و حومه، به اقتضای روابط اقتصادی و بازرگانی با همسایگان ازجمله حوزه خلیج فارس، زبان عربی را در مناسبات روزمره خود به کار گرفتند و پدیده اختلاط فرهنگی شامل لرتباری و عربزبانی را رقم زدند که موضوع نوشتاری جداگانه است. منابع : 1- ریاض الفردوس خانی، میرک حسینی، بکوشش ایرج افشار، بنیاد افشار، 1385 / 2- سفرنامه خوزستان، نجم الملک، بکوشش محمد دبیرسیاقی / 3- بختیاری در ادوار تاریخ از آریوبرزن تا سردار اسعد، حسین سعادت نوری، بکوشش محسن حیدری، نشر تمتی 1395.



آخرین مقالات