جمعه ۲۹ تیر ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

عیسوند

ستون وطن بختیاری بود    به هر  حادثه مرد یاری بود



بختیاری شاخه بزرگی از قوم بزرگ لر است که به دو شاخه کلی تقسیم گردیده: چهارلنگ و هفت لنگ.

چهارلنگ که شامل پنج باب یا قبیله است:

۱-میوند(ممیوند)        ۲-ممصالح       ۳-زلقی        ۴ -کیانرثی      ۵-موگویی

هفتلنگ که شامل چهار باب یا قبیله است:

۱-  بابادی         ۲  -دورکی              ۳- بهداروند            ۴  -دینارانی

 

لذا باتوجه به برسی  جغرافیایی و اماری  وبعضی دیگر شاخص ها بزرگترین  ایل بختیاری باب میوند(ممیوند) از  شاخه چهارلنگ میباشد که این ایل همواره در طول تاریخ قومی و میهنی جایگاه خاصی برخوردار هستند و برحسب اسناد تاریخی و تاریخ شفاهی  حکومت گران بزرگی از ایل میوند برخواستند تا اینکه مورخان بزرگ ایرانی و خارجی را بر آن داشته که از ایشان در آثار  خود  یاد نمایند. از جمله در چندقرن پیشتر

اتابکان لر بزرگ  که در آغاز  در  دامنه های  اشترانکوه زیسته ا ند که خود تاریخی مفصل و مجمل دارد دیگر حکومت  پادشاهی دو بزرگمرد بختیاری میوند(ممیوند): ( شاه مراد)علیمرادخان میوند  و الماس خان میوند که برای بختیاری تاریخ ساز بوده اند.


عیسوند/ایسوند

 

ایل بزرگ عیسوند یا ایسوند،از باب میوند‌،شاخه چهارلنگ از ایل بزرگ همیشه سرافراز بختیاری می باشد.

که از 18 تیره تشکیل شده است و برخی منابع انها را 23 تیره معرفی کرده اند.


 که  18تیره ان عبارتند از: مرادوند - شاهون - علیرضاوند - محمدقلی وند- طهماسب‌وند - دعاوی - کیروی - جافروند - هیوند – اداوی – گیلاوند - دهدار - چناری-گمار - گورویی - خان –ورگی - شاودی وند - باوا. 

محل سکونت طوایف عیسوند از دیر باز در منطقهٔ زاگرس میانی، بین استان‌های لرستان، خوزستان و چهارمحال و بختیاری میان کوه‌های قالی کوه، اشترانکوه، زردکوه و کوه کینو، تا شهرستان دزفول در جوار هفتنان، سگریون، پالنگان، تنگ سرا و قسمت‌های مرکزی شهر دزفول می باشد.


شعری در باب ایل غیور "عیسوند" از باب میوند.شاعر مصطفی زمانی عیسوند
(درین شعر تا حدودی حماسه های ایل عیسوند بیان شده)


تو ای قالی کوه ای سرفرازو سربلند
ای کنام غیورمردان میوند/مگرخشکیده ریواس وچویلت?

بهرم بگو از دلاوریهایه مردان دلیرت/زبان بازکن ای قالیکوه ای کمین گاه پلنگان/

بهرم بگواز رشادتیهایه عیسوندان/منم قالی کوه مستعارم رشته زاگرس/

میگویم ازدلیرمردانم هرچ میخاهی بپرس/منم قالی کوه ک درخود پروریدم خان لر/

شیرمردانم همه جنگ جو وسنگر نشین وقلدر/بیاد آرید ک خاک لرستان را ب طربت کشیدندشیران/

ب تاریخ اثبات کرد ایل را "ایسوف خان"/جنگ لرستان کرده ایم با شهاب ولشکر/

یا در جنگ "چَلون" نهاده ایم تاج برسر/چ گویم ک هرچه گویم کم است واژه/

پهلوی راب زانو درآوردیم در "کودتایه نوژه"/قطارها بسته و نشسته برزین/

تاج داران عیسوند قوم خوانین/زطهماس وممقولیوند علیرضاوند شیران کاهد/

اداوی وگورویان هم احدو واحد/داشته ایم کلانتران پا ب دربار/

دواویی وکیروی مردان دهدار/مرادوندان دلیر وشاهون سوار/

شیرمردان ورگی ب جنگ ندارندقرار/میگویم ازایلم از غیرت شاه ودیوندان/

ازدلاوریها ونبردهایه هیوندان/زجافروندان وگیلاوندان/

ازشیرمردان عیسوندان/میگویم از رشادتهایه گمار وچناری/

این بودتاریخ مردان دیاری/



 

سردار اسعد بختیاری در کتاب خود تاریخ بختیاری ص620 ذکر کرده که:

عیسوند شعبه ای از بساک است. ریاست ان امروزه به عهده یوسف خان عیسوند و اسد خان می باشد. مسکنشان دامنه غالی کوه (قالی کوه) است.

 

  • منوچهر عیسوند

    ممنون از اطلاعاتتون


  • سالار اداوی

    باهزاران درود فراوان برشما درزنده نگهداشتن نام بختیاری وایل عیسوند


  • ستین

    مرسی از اطلاعاتتون از طایفه خان میتوان آاسد طهماسبی وآ رضاقلی طهماسبی وآ امیرحسین طهماسبی وهمچنین آ محمد طهماسبی وآ ابدال طهماسبی رو نام برد


  • سامان

    باعث افتخارمه که یک بختیاری ام ازطایفه عیسوند خیلی افسوس خوردم ازاینکه طایفه عیسوند ازهم جداشدن هرکدام به سمتی رفتن


  • مردی از ایل گمار

    ممنون از اطلاعات منتشر شده


  • حج احمد کیروی

    درود بر شرف بختیاری ، روح بزرگان و سردمداران و کلانتران بختیاری شاد


  • اسفندیار مهرآیین

    با سلام و احترام این یک اشتباه تاریخی است که در تیره های طایفه ایسوند یا بکلی از تیره سرلک نام برده نمیشود و یا به روش گذشته از آن با عنوان لک نام میبرند . لک یک قوم قدیمی ایران است با فرهنگ و زبان مستقل و هیچگاه در بختیاری حضور نداشته است . از حدود سال 1210 که یک خانواده به کلانتری آدینه سرلک وارد ایسوند شده تا کنون به دلیل سلیقه و خوانش خوانین وقت از آن باعنوان "لک "یاد شده است .اما روایات و اسناد خانواده آدینه سرلک و شجره نامه موجود ادعای درستی "سرلک" را دارد . با سپاس اسفندیار مهرآیین سرلک


  • مهدی

    درود بر همه بختیاری ها و درود بر ایل میوند. و درود فراوان بر طایفه اداوی.ممنون از اطلاعاتی که دادین.


  • مهدی قلی زاده.اداوی

    درود بر همه بختیاری‌ها. و درود بر ایل میوند و ایل بزرگ ایسوند. ممنون از اطلاعاتتون.


  • اسفندیار مهرآیین

    گوشه اى از ايل بزرگ بختيارى, [13.04.18 14:19] ایل چهارلنگ متشکل از 5 باب زیر است : : 1-چهار لنگ محمود صالح (مم صالح) 2– چهارلنگ کیانرسی (کیان ارثی) 3 – چهارلنگ میوند 4- چهارلنگ زلقی (زلکی) 5- چهار لنگ موگویی - 1-چهار لنگ محمود صالح : متشکل از طوایف ذیل میباشد . موزائی (ممزائی) – آل داود – آرد پناهی – اورش – مم جلالی – کاقلی – عادکار – قلی –استاد موزائی تیره های آنعبارت است از : خلیل –ستاروند – دویروند – فرخ وند – جمالوند- خون باوا –چهار پره – دریالائی – بدرفته- گوروئی – موزرمنی – اورک باوا- هارونی – گشول –دودانگه –دره بالائی – عیسی پره – شیخ برون عالی – برون- تمبی-مومدجسنی –کوتکی –گشول –لیوسی -ایسپره محل سکونت اکثریت این ایل گرمسیرات در خوزستان مسجدسلیمان و سردسیرات درشهرستان فریدون شهر وحومه ان به سمت استان چهار محال وبختیاری میباشند. ند. علی قلی خان پدر علیمردان خان بختیاری از مردان بنام این ایل بود . - 2-چهار لنگ کیارسی (کیان ارسی) : متشکل از طوایف ذیل میشود- . هرکل – باباجعفری -مکوندی – جانکی *- پوستین به کول – گل گیری – عالی جعفری – غریب وند- گیشتل – سندلی – ریش گشاش – گریجه – سیلان – اسفرین – بوربورون- ورمحمید – استکی – عاشوروند – علی وند – – شیخ – سوهونی ( کهیش ، باورصاد ، حموله )- گل گیری طایفه (ایل) جانکی* گرمسیر نشین منشعب از تیره های ذیل میگردد. زنگنه – گراوند – هیهاوند – بلواسی (ابوالعباس) – ممبینی – کرد زنگنه ( گردون ) – آل خورشیدی – کهوایی طایفه مکوندی * چهار لنگ باب منشعب از : کایدان – بلغارس – لک – تاتائی –کین بور – کلهر – کاروائی(گرائی)- دشمن زیاری – کاداد آئی – چهار بنیچه محل سکونت این طوایف گرمسیرات درخوزستان شهرستان باغملک وکلیه بخشها و توابع آن ، هفت کل وحومه چهارلنگ سوهونی کیارسی به شرح ذیل میباشند : -کهیش (سوهونی) : کلو – تاته – زوتی استرم – شوکوهی – استاژدین – جمالدین –کاید – صالحوند – دوگوئی – اولاد رمضان – جویریز- اصخدری محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در شهرستان مسجدسلیمان وحومه وسردسیرات در استان چهار ومحال وبختیاری میباشند. -باور صاد (سوهونی ) : تالپاوند- خواجه – گنجعلیوند – شنگی – ور محمود –متروک – کورکور – شامی – کرشهی – محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در نصرآباد، باغ عبد شاه ،باغ چشمه علی ، بردسرغلیان، تلخاب ،تنگ مو ، چدرخت، وحومه مسجدسلیمان وسردسیرات در استان چهار محال و بختیاری میباشند . -حموله ( سوهونی ) : تیزگرد – اردش غریب – ورمهمدی – شیخ – شیخ فقیر- شیخ ور اور محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در مسجدسلیمان و حومه وسردسیرات در استان چهارمحال وبختیاری در بخش شهرستان چلگرد روستای دیمه میباشند . جانکی سردسیر نشین ساکن شهرستان لردگان : جلیلی – معموری ایل جانکی سردسیر نشین که در شهرستان لردگان ساکن میباشند و از طوایف ذیل تشکیل شده اند . – ریگی –بارزی –بربر – هلوسعد – شاسی- سرتک – بوکر - لردگان از شهرستانهای استان چهارمحال و بختیاری میباشد که از لحاظ مرز جغرافیایی ازجنوب با استان کهگیلویه واز غرب با خوزستان (شهرستان ایذه ) همسایگی دارد اکثریت جمعیت این شهر را ایل جانکی تشکیل داده اند .و ازبخشهای بزرگ این شهرستان میتوان بخش خانمیرزا را نام برد که جمعیت این بخش رانیز تیره های وابسته به طایفه بابادی عکاشه تشکیل داد ه اند . گوشه اى از ايل بزرگ بختيارى, [13.04.18 14:19] - از خوانین ایل چهار لنگ کیارسی میتوان از محمدتقی خان وعلی نقی خان را نام برد که محمدتقی خان در زمان قاجار زمان حکومت فتحعلیشاه قاجار علیه حکومت طغیان کرده وهمچنین جنوب کشور را تا حدود بندر بوشهر تصرف میکند ودم از استقلال میزند که سرانجام بسال 1258 ه.ق محمدتقی خان دستگیر و به تهران برده می شود و در سال 1268 ه.ق در حبس در تهران دارفانی را وداع میگوید وی در اشعار بختیاری به "شاه تقی " معروف است . ضمناً قلعه بزرگ وتاریخی که در شهرستان قلعه تل بجای مانده مربوط به دوره حکومت این خوانین بزرگ میباشد . - 3- چهارلنگ میوند (ممی وند ) : چهارلنگ میوند متشکل از طوایف ذیل میباشد . 1-عبدالوند 2- بساک (بسحاق) 3- پولادوند 4- ایسوند 5 – حاجی وند- 6-سالاروند 1-طایفه عبدالوند کوشاری – بیرانوند – جهانگیروند – خواجه چراغی - جمالی – باورسی – زیدقائد – هیل هیل – دهقانی- ماهروئی – درویش – توئی -زرین چغایی- ده قاضی - چکان محل سکونت سردسیرات در شهرستان الیگودرز وحومه -شول آباد -گله وند- ده اسپید- کهنه سرخ -عزیز آباد- کمندون- حاجی آباد- دهنو عالی محمودی- چشمه سلطان- دولت آباد -دره تخت دورود- وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن میباشند . 2-طایفه بساک (بسحاق ) ملک محمودی – جلیل وند – گرگیوند – آدینه وند – خانه قائدشهریسوند – خانه صلاتین – میرزاوند (میزه وند ) – اتابک – غیاثوند – بزی – کردی – جمشید وند –تودوئی – آلیگر ملک محمودی : (درویشی – تاجدیوند – کاظم اصلانی ) بزی : ( کریوند- شیخ میر- صوفی – اتابکی – احمدفرد – محمدباقری ) 3-طایفه پولادوند هیودی – سالاروند – خانه جمالی – خانه قائد-فرخی - گراوند محل سکونت سردسیرات در شهرستان دورود وحومه والیگودرز وحومه :-ده اسپید- کهنه سرخ -تاسل -عزیز آیاد- کمندون- دره تخت - پاجه لک- شول آباد-کیرو وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن هستند. 4-طایفه عیسوند : جافروند (جعفروند)– گوروی – ورکی – اداوی- زیبایی- فرخ شاهون- خان -خانه قائد-طهماسوند-محمدقلی وند -علیرضاوند -گیلاوند -دعاوی -چناری- گمار- دهدار -هیوند - شاودی وند - مرادوند -سرلک - جان جان - بابا - سادات کلاه سیاه محل سکونت سردسیرات در شهرستان ایگودرز وحومه خاک به تیه(اتناکیه)- گیلان (گیلون) - شاه آباد -بدرآباد - آلی کوه وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن میباشند . 5-طایفه حاجی وند : غالبی– الیاسی -کرپی - تات خیری-هیل هیل - زیدقائد محل سکونت سردسیرات در شهرستان دورود وحومه وایلگودرز وحومه آن: منطقه شول آباد -وگرمسیرات دراستان خوزستان ساکن میباشن 6-سالاروند :کاهدوند- خواجه –درویش – شاهون –مداوور –سیری – حیدروند – میر – لمیسی – محل سکونت سردسیری سالاروندها در شرق لرستان شهرهای دورود ،شول آبا ، ازناو الیگودرزو محل سکونت گرمسیری آنان خوزستان حومه دزفول ،اندیمشک ،شوشتر و ایذه است. 4- چهار لنگ موگویی : متشکل از طوایف ذیل میباشد پیرگوئی – خوئی اگوئی – شیخ سعید – دی وستی – شیاسی – مهدور –خواجه – باجول – سور – مری – کیماس – بورن گون باب – هلیل – عیسا – چروم – شیرازی – دوستی – سله چیوا (سرلک چیوا) – صالح کوتاه (سادات) – شمسی (باباشمس الدین) – جمالوند- دومیروند- داود وند- بدرفته – خون باوا – فرخ وند – چهار پره – هارونی – گشول – دودانگه خاندان ارشد این ایل خواجه ای باجول بوده ، محل سکونت این طوایف سردسیرات در حومه شهرستان فریدون شهر و شهرستان الیگودرز حومه بخش بربرود شرقی بخشهایی از ازنا وپاچه های زلقی و دورود و گرمسیرات در استان خوزستان میباشد . - 5- چهارلنگ زلقی (زلکی) : متشکل از طوایف ذیل میباشد دوغ زنی – میمون جائی(میمجه ای ) – جاوند – غیب الله وند- وندوند (ابراهیم وند) – تاجمیری- شاهمنصوری – سرداری – شمسری وند – غیبی وند- جانبازوند- بلغایی – رمدوند- شیخ ورست – ارجنگی (ارژنگی ) – عیدی وند- کلاوند – می گیر – لرکی- پزی – مدورک- مه فروش – ماندنی – خواجه – سیانجائی – ابول وند- کوهکن- حارلوند- خدروند – سادات احمدی – برام وند – چهار بری – القاس وند – گانر – چپال – تشمال – هزار سی – ترپی –محلی وند محل سکونت این طوایف گرمسیرات در استان خوزستان مسجدسلیمان ، سردشت دزفول ، وسردسیرات در الیگودرز وحومه آن-کوه بزم نوی - پرچل- دره قائد - بخش بربرود شرقی وبنه وار وپاچه های زلقی در ازنا میباشد . گوشه اى از ايل بزرگ بختيارى, [13.04.18 14:19] ازافراد بنام این ایل در طول تاریخ بختیاری علیمردان خان زلقی بوده که به سال 1145 ه .ق(1111خ) سال اول سلطنت نادرشاه افشار برعلیه حکومت نادر شاه طغیان کرده لکن شکست میخورد وبدستور نادر دستگیر ومثله شده در اثر طغیان وی برعلیه حکومت حدود 3000 خانوار چهارلنگ بختیاری رابه مرز افغانستان در استان خراسان کوچاندند ولی این گروه پس از قتل نادرشاه به دست فرماندهان خود به مناطق بختیاری بازگشتند ، ویادآوری میشود که بختیاریها در جنگهای مرزی باکشورهای همسایه و در زمان حکومتهای مختلف در ایران نقش بسزائی ایفا نمودند که فتح قندهار در زمان نادرشاه افشار یکی از حماسه های بزرگ آنان است. لرکهکیلویه :لیراوی - ایل باوی – چهار بنیچه 1-لیراوی کوه: ایل بهمئی – تیره احمدی – تیره مهمدی – تیره علاء الدینی - 2- لیراوی دشت : خدرها چهاربنیچه :ایل بویراحمد – ایل دشمن زیار – ایل چرام – ایل نویی لر ممسنی :ایل جاوند – ایل تکش – ایل رستم – ایل دشمن زیاری 2- لر کوچک ایل پاپی – ایل چگینی – ایل درک وند – طوایف لک – طوایف مستقل 1- ایل پاپی :فناصر – هادی 2- ایل چگینی :بداق – شیراوند – قلاوند – میرزاونداحمدوک – رک رک – سوزوار ویس کرم – شه کرم – زراکار 3- درک و.ند :بهاروند – قلاوند – میرها 4- طوایف مستقل :حیات داودی – پیرحیاتی – حیات غیبی – رک رک – گله دار امیر – قلایی 5-طوایف لک :فیلی – بیرانوند – باجلان – سلسله- دلفان - +


  • مینا

    سلام از طایفه دهدار به مردان دلیری به نام آ علینقی دهدار


  • بهمن عیسوند ایل بزرگ عیسوند تیره کیروی

    با سلام ودورود فراوان به هم تباران وبزرگ مردان ایل بزرگ بختیار ی .افتخاری بس بزرگ است که دارای چنین ریشه وطایفه ای بزرگ هستیم امیدوارم ترتیبی اتخاذ گردد تابزرگان ایلمان بتوانند نخبگان فراوانی که درتیره های مختلف ایل بزرگ عیسوند هستند را به دیگرهم تباران معرفی نمائید تابکله بتوانیم شاهد گسترش ومایه های افتخارایل را بهتر بشناسیم


  • متین

    تشکر میکنم از اطلاعات خوبتون دررابطه ایل میوندوطایفه اداویتشکر میکنم



آخرین مقالات