دو شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۸ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

ایل شوهان

ایل شوهان

تقدیم به ایل شوهان 


 چون رودِ روان، ساری و جاری هستید

از یک ژن پاک ، یادگاری هستید

بعد از دوسه ماه گفتمان ثابت شد

ازایل  بزرگ  بختیاری  هستید


مقدمه:

لری شوهانی عمدتا در دهستان هایی از شهرستان های دره شهر ، ملکشاهی  و مهران از استان ایلام تکلم می شود.قرائن به دست آمده در مطالعات زبانی دلالت بر آن دارد که « شوهانی »کهن¬ترین گویش لری مینجایی بوده و به احتمال زیاد تمام گویش های مینجایی دیگر از این گویش یا گویشی شبیه به آن منشعب شده اند.

(این بخش برگرفته از مقاله جناب آقای مسعود سیفی می باشد که مقایسه ای اجمالی بین گویش دهستان هندمینی و گویش شوهان داشته اند.)


به نقل از مرحوم حاج عباسقلی محمدی و مرحوم حاج زکی اسکندری که توسط آقای نوردین محمدی گردآوری شده است منقول است که  حدود ۴۸۰ سال پیش یعنی سال(۹۰۷) ه.ش همزمان با تٱسیس سلسله صفوی ،(احمد خان)و(محمدخان) جد پدری طوایف کاید خورده و شوهان و کاووسی و کایدهای دیناروند ، ازچهارمحال بختیاری و از روستای خسرو آباد به دلایلی ، مهاجرت و در منطقه (دهلران) اقامت گزیده اند .


هرکسی کو درو ماند از اصل خویش ××× باز جوید روزگار وصل خویش


لرستان پشتکوه  از قدیم الایام سکونتگاه طوایف قوم لر بوده است.بسیاری از لر های استان ایلا م همچنان به زبان مادری خود تکلم می کنند ولی بعضی دیگر از آنها که بیشتر ساکن شهر ایلام و مناطق غرب استان هستند به زبان لری آمیخته به زبان اقوام همسایه و خویشاوند یعنی کردی سخن می گویند.دسته اخیر با اینکه زبان لری آمیخته با کردی دارند ولی همچنان خود را قویآ لر دانسته و اصالت نژادی خود را مورد تآکید قرار می دهند.یکی از مهمترین ایلات لری که دارای اینچنین وضعیتی هستند ایل بزرگ شوهان است.گویش ایل شوهان ، لُری شوهانی است .  گویش لری شوهانی در بین گویشهای لری لرستان پشتکوه  به دلایل متعدد از جمله مجاورت جغرافیایی به زبان کردی  رایج در لرستان  پشتکوه نزدیک تر است به همین دلیل عده ای نا آگاه یا مغرض این ایل اصیل لر را به اشتباه کرد معرفی می کنند. ایل شوهان یکی از بزرگ ترین ایل های استان ایلام است. محل اصلی این ایل دهستان شوهان در جنوب شهر ارکواز ملکشاهی است. دهستان شوهان  از جنوب با عراق و از شمال با شیروان و چرداول، از غرب با ملکشاهی و از شرق با میمه همسایه‌است .بسیاری از اهالی این ایل هم اکنون در شهرستان های ایلام ، مهران ملکشاهی ،شوش و قزوین  سکونت دارند.

ایل شوهان شامل ۹طایفه  به نام های فلک  ،کلیوند ،قیطول ، صفرلکی  ،کاوری ، کرهر  ،بلوچ  ،شرف  و سادات سید ناصرالدین است.سرزمین اجدادی آنان چالاب /چنگوله/سرتنگ زعفرانی/زیتون/خوشادول/بلوطسان/نادرآباد/چیچال/چشمه پهن/است. مرزهای  لرهای شوهان عبارت است از مرز بین کرد ها وشوهان در شرق این ایل و مرزبین شوهان و ملخطاوی و ملکشاهی در غرب و از شمال به کبیر کوه و از جنوب به مرز عراق و اعراب رویشد و مناطق دیر مالی .ایل شوهان از قدیم الایام با طایفه کایدخورده ساکن دهلران که آن هم از طوایف بزرک لر  لرستان پشتکوه است برادر  و از یک اصل و ریشه بوده است .


نسب ایل شوهان با ایل کاید خورده دهلران یکی است که این ایل هم از ایلات لُرتبار استان ایلام است.گویش ایل شوهان و کاید خورده در حال حاضر گویش"لُری فئیلی"است که  بیشتر به "لُری لرستانی"یا" لُری خرم آبادی " معروف است ولی اصل این دو ایل به لُرهای بختیاری که از لُرتباران اصیل "لُر بزرگ"هستند می رسد .با اینکه اصل و نسب ایل شوهان کاملأ "لُری " است ولی بعضی از عزیزان یاد شده بعد از عدم توفیق در کرمانجی خواندن گویش این ایل سعی در نسب سازی دروغین و نسبت دادن این ایل به ایلات کرد زبان  کرده اند. انکار هویت لُری شوهان ها مثل انکار آفتاب در یک روز آفتابی سوزان است. پس از این کارهای غیر اخلاقی  دست بکشید و با این کار های غیر فرهنگی بذر تفرقه را در بین دو قوم "کرد"و "لر"نپاشید.این را هم باید دانست :

نکته: شوهان به گویش شوهانی های خود شوهون بیان میشود و شوهون در گویش بختیاری یعنی چوپان و این اشاره ایست به لر بودن ایل شوهان. همچنین در گویش لری شوهان کلمه ی سی تو زیاد تکرار میشود و این کلمه در واقعه کلمه ای بختیاریست که از زمان تبعید این ایل بهمراه برادر خود کایدخورده ها از سرزمین بختیاری به یادگار مانده است .


نتیجه: ایل شوهان (شوهو) بزرگترین ایل لر در استان ایلام است. ریشه این ایل منسوب به بختیاریان میرسد. 



"کُرمانج های لُر"یا "لُرهای کُرمانج"


همانطور که پر واضح است،لرستان پشتکوه یا استان ایلام کنونی  بخش جدایی ناپذیر جغرافیای تاریخی لرستان قدیم و قوم بزرگ لر بوده و از قدیم الایام سکونتگاه طوایف و ایلات لُر بوده است ؛شوهان یکی از اصیل ترین ایلات لُر ساکن در لرستان پشتکوه و درعین حال بزرگترین ایلات لُر این منطقه از غرب کشور است.زبان،آداب،رسوم،آیین،لباس و هر آنچه تعیین کننده تبار یک ایل است در خصوص ایل شوهان  کاملآ لُری است.در تقسیم بندی اجزائ قوم لر ؛شوهان جزء ایلات لُر فیلی محسوب می شود. لُرهای فیلی به همراه لُرهای لک " لُر کوچک "و به همراه لُرهای بختیاری،لُرهای ممسنی و لُرهای کهکیلویه و بویر احمدی به عنوان لُرهای محدوده" لُر بزرگ" ،اقوام لُر را تشکیل می دهند.لُرهای فیلی  علاوه بر لرستان پشتکوه (دره شهر ،آبدانان ،دهلران ،مهران ،ملکشاهی و شهر ایلام)در لرستان پیشکوه(خرم آباد،چگنی،پلدختر،درود و کوهدشت)و خوزستان(اندیمشک،شوش و دزفول)سکونت دارند.در عصری که ناسیونالیسم قومی رو به فزونی است متاسفانه عده ای از ناسیونالیست های قوم برادر وشمالی جهت مستحکم کردن جایگاه قومی خود در لرستان پشتکوه  به تبارسازی قومی پرداخته و در این بین توجه خود را بر ایل بزرگ شوهان متمرکز کرده اند چون به خوبی می دانند در صورت موفقیت و کُرد نمایی شوهانها وزنه را به نفع خود تغییر داده اند.این افراد به شکلی کاملآ غلط و نادرست شوهانها را کُرمانج معرفی می کنند. به این افراد باید گفت با توجه به تاریخ،زبان،آداب،رسوم و از همه مهمتر اجداد مشترک این ایل لُر با سایر ایلات و طوایف لُر فیلی خصوصآ طوایف لُر فیلی ساکن در لرستان پشتکوه  تنها در یک صورت می توان شوهانها را کرمانج نامید وآن هم این است یا همه کرمانج ها که حدود 25 میلیون نفر هستند و در کشورهای مختلف زندگی می کنند را لُر بدانیم و به آنها "کرمانج های لُر"بگوئیم یا همه لُرهای فیلی (نه فقط شوهانها) که تقریبآ 2 میلیون نفر هستند ، را کُرمانج بدانیم و آنها را "لُر های کرمانج "بنامیم در غیر این صورت به جز خندیدن به این ادعا،واکنش دیگری نمی توان نشان داد.


در بسیاری از  کامنتهای نوشته شده از طرف برادران به اصطلاح کرد ایلام  برای وبلاگ "شوهان :بزرگترین ایل لٌرزبان استان ایلام"  آمده بود که با اینکه زبان شوهانها لٌری است ولی تبار آنها کٌردی است.  در برخورد اول این پیام  ها من را خشمگین ساخت . دلیل خشمگینی من این بود  که دوستان، تبار لٌری شوهان را که از روز هم رشن تر است زیر سؤال می برند و به آنها توهین می کنند زیرا بزرگترین توهین به افراد انکار هویت واقعی آنها است.با خود گفتم که  با توجه به یکی بودن اجداد  شوهانها با کاید خورده های دهلران؛ اگر تبار لٌرهای کاید خورده را کٌرد کردید آن موقع می توانید شوهان ها را نیز کٌرد بنامید.وقتی این به ذهنم  متبادر شد که با اینکه این دلیل اصلآ درست نیست ولی اگر به اشتباه فرض را بر درست بودن آن بگذاریم چرا  این دوستان همین استدلال را در مورد لٌرتبارانی مثل حیدریها ،پیرحیاتی ها،رشنوادی ها ....که زبانی شبیه کردی اختیار کرده اند به کار نمی برند،عصبانیتم از این همه جهالت بیشتر شد .در مورد لرتباران کرد زبان می گویید اصل بر زبان است و بعد در مورد لرهای شوهان چون نمی توانید زبان لری  آنها را زیر سؤال ببرید تبار غیر واقعی می سازند و اصل را بر تبار می گذارند.این نهایت بی انصافی است اگر نام دیگری بر آن ننهیم.این نشاگر این است که این دوستان کمر همت به نابودی هویت لٌری لرتباران ایلام بسته اند و برای این کار از هیچ کار غیر اخلاقی دریغ نمی کنند و با خود گفتم خداوند کمرتان را خرد کند تا دیگر به کارهای غیر اخلاقی کمر همت نبندید.بعد از مقداری تأمل، خشمم فروکش کرد و دلیل این فروکش این بود که با خود فکر کردم ما در برخورد با تبلیغات غیر واقعی این عده برای کردنمایی لرتباران  ایلام یک گام به جلو برداشته ایم، چون قبلآ آنها حتی زبان لٌرهای شوهان را  هم کٌردی کرمانجی معرفی می کردند ولی الان پذیرفته اند که زبان شوهان ها لٌری است و حال به فکر تبار سازی غیر واقعی افتاده اند.به این دوستان باید گفت که تعصب بس  است ،دست از تبلیغات نادرست بدارید و واقعیت را بپذیرید، شوهانها از لحاظ تبار و زبان، لٌر هستند لا غیر .


منم لر بچه ای از ایل شوهان            منم لرزاده ای از نسل شیران            


اگر روزی رسد بر لر گزندی                برای قوم لر من می دهم جان


دلم دارد گواهی از اصالت                  فقط لرزاده ام ،نه این و نه آن

7 نظر

  • سیامک

    سلام ودرودبرایل شوهان بزرگترین ایل لرزبان پشتکوه بنده ازطایفه صفرلکی که اصلی ترین طایفه ایل شوهانه هستم واززبان بزرگانمان وپدربزرگم مرحوم آزادخان کرمزاده که بزرگ ایل بوده اندشنیده ایم که از۷لنگ بختیاری به این سرزمین آمده ایم

  • مدیر وبسایت

    درود بر شما


  • سیامک

    سلام وخسته نباشیدخدمت شمامدیرمحترم وبسایت،میخواستم بدونم ممکنه که عکس بزرگان ایل شوهان روبفرستم براتون بزارین توی وبسایت؟واگه ممکنه چطوری این کار روبکنم؟بادرودفراوان

  • مدیر وبسایت

    با سلام برادر ارجمندم . تو کانال تلگرام که لینکش تو سایت هست عضو بشید و از طریق ارتباط با ادمین تلگرام مطالب خود را بفرستید. سپاس فراوان


  • فرهاد

    بادرود فراوان: ایا ممکن است همتباران شوهان با مردمان شبانکاره یا (شوانکاره ) از یک نسل باشند؟


  • محسن شعبان

    باسلام خدمت ایل بزرگ شوهان ما هم از طایفه بزرگ شوهان زیر مجموعه ایل بیرانوند هستیم ولی تا چند سال پیش می گفتند شما جز بیرانوند نیستید مثل بختیاری ها هستید یعنی ممکنه ما هم جز ایل شوهان باشیم در ضمن طایفه سالاروند که در درود هستند وبه زبان بختیاری حرف میزنند زیر مجموعه شعبان بیرانوند هستند


  • پلاستیک سازی

    پلاستیک سازی از دیگر دروغهای شاخدار که متأسفانه از سوی همین افراد زودباور و ساده لوح در گروهها و کانالهای تلگرامی دست به دست میشد این بود که: لرهای بختیاری اصالتاً کرد هستند! جالب اینکه برخی افراد ناآگاه این ادعای صد درصد کذب را باور کرده اند و در دورهمی های مجازی به آن استناد میکنند!《دزدان هویت》ازحدود یکصد سال گذشته تاکنون برای جعل هویت مناطق لُرنشین اقدامات راهبردی زیادی انجام دادند که متأسفانه تاحدودی هم موفق بوده اند. کردی سازی استانهای ایلام (لُرستان پُشتکوه) و کرمانشاه که محل زندگی لرهای لک و مینجایی میباشد و نیز راه اندازی《رادیوکردی》در استان کرمانشاه، در سالهای پیش از انقلاب را میتوان دراین چارچوب تحلیل و تفسیر کرد.تجزیه طلبان که در دهه های اخیر به دنبال جداسازی استانهای کردستان و آذربایجان غربی بودند؛ حالا دیگر چند سالی است که به خیال واهی خود میخواهند لُرستان را هم ضمیمه کردستان بزرگ کنند.چندی پیش دریکی از کانالهای تلگرامی عکسی از《پل کشکان چگنی》واقع در شهرستان چگنی منتشر شد که در پایین آن نوشته شده بود: پل کشکان واقع در《کردستان جنوبی!》بر اثر القائات و تبلیغات پیدا و پنهان پانکردها در استانهای کرمانشاه و ایلام در دهه های اخیر نسلی《خود کردپندار》پا به عرصه گذاشته که کاملاً به پیشینه تاریخی و قومی خود پشت پا زده و هویت هزاران ساله خود را انکار می کند!


  • بهروز

    توضیحات سایت جعلی ویکی پدیا در مورد ایل شوهان: ایل شوهان از ایلات بزرگ ساکن استان ایلام است.[۱][۲][۳] دانشنامه ایرانیکا در مقالهٔ ایلام از ایل شوهان به عنوان یکی از ایل‌های اصلی استان ایلام نام برده‌است[۴] و در مقالهٔ طوایف کُرد آن را به عنوان یکی از ایل‌های کُرد منطقهٔ کرکوک!!! عراق معرفی می‌کند.[۵] در لغت نامه دهخدا در مورد ایل شوهان گفته شده که این ایل یکی از ایلات کرد در پشتکوه ایلام است که ییلاق ایل مزبور در تهته و خوشول و قشلاقش در بلوطستان است.[۶] محل اصلی این ایل دهستان شوهان در جنوب بخش ارکواز است و مسیر حرکت عشایر آن از مسیرهای میدان زیتون، چالاب، و چنگوله تا نزدیکی‌ها مرزهای عراق حرکت می‌کنند و در موسم پنجه به ارتفاعات کبیرکوه بازمی‌گردند. بر این اساس نواحی مرزی مهران و دهلران گرمسیر، و آبادی‌های شوهان مناطق سردسیر ایل شوهان محسوب می‌شوند. گویش زبان اصلی مردم شوهان کردی!!!!؟؟! شوهانی است.[۸][۹][۱۰][۱۱] طوایفی از شوهان که در خراسان شمالی و در کردستان عراق و ترکیه ساکنند به زبان کردی کرمانجی!!!! تکلم می‌کنند. تبار دایرة المعارف اسلامی ایل شوهان را مجموعه ای از ایلات کرد!!!، مهلکی و طایفه‌های چمزی، گچی، یلماس و دوسان معرفی نموده‌است[۱۲] رحیم جوزی ایل شوهان (شوهو) را بزرگترین ایل لر در استان ایلام دانسته.[۱۳] این ایل منسوب به لرهای بختیاری و از فرزندان چهارلنگ، از دودمان بختیاری می‌باشند.[۳] کلای‌وند درایل شوهان بزرگترین قوم عشیره‌ای در میان این ایل بزرگ می‌باشد. کلای‌وند از چهار تیره به نامهای: زکی. آینه. سبزی. کوچک (احمدعلی) تشکیل گشته‌است که چهار برادر بوده و فرزندان «بختیار» مؤسس ایل (بختیاری) می‌باشند. ایل شوهان یکی از ایلات با سابقه استان ایلام در میان جمعیت مردمی می‌باشد.[۱۴] زکی. آینه. سبزی. کوچک. چهار برادر از نسل کلای بزرگ بوده‌اند که کلیوند بزرگ خود نیز از نسل پنجه می‌باشد. برای هر انسان لر زبان و لرتباری مثل روز روشن است که زبان ایل شوهان لری است.کسی که آشنایی کمی با زبان لری و لهجه شوهانی داشته باشد هرگز مزخرفات عده ای بی هویت را قبول نمیکند.در این سایت جعلی با این وجود زبان اصلی!!!!این ایل را کردی!!!!معرفی کرده اند.مگر زبان اصلی و فرعی داریم؟؟؟پس چطور پانکردها زبان گوران ها و کرمانج ها و سوران و زازا را همگی به طور یکسان کردی معرفی میکنند،اما برای زبان دیگر اقوام مثل لرها هویت ساختگی جعل میکنند؟؟؟به دلیل اینکه آنها توانسته اند بر فرهنگ این اقوام غلبه کنند و فرهنگ و زبان خودشان را بر آنها غالب میکنند.به همین دلیل ما قوم بزرگ لر نباید به هیچ بی هویتی اجازه دست اندازی و یاوه گویی در مورد هویت و تبار ایلات مان را بدهیم تا مثل گوران و زازا . یزیدی ها و ..که اصلا کرد نیستند،کرد خوانده شویم. در مورد تبار هم چون ایل شوهان با کاید خورده های دهلران از یک تبار هستند،پس ریشه هر دوی آنها به ایل بختیاری از شاخه لرهای بزرگ میرسد که باز هم ارتباطی با کردها(ایل کرد و...) ندارد. پانکردها دوست دارند تمام داشته های دیگران را به اسم خود بزنند و در عین حال به دیگران انگ دزدی میچسبانند.سعی میکنند تا همه را برای خود کرد پنداری و پذیرفتن موهومات نادرست مجاب کنند تا به هدف شومشان برسند.پانکردها استاد جعل تاریخ و ساختن دروغ و جفنگیات هستند.اصلا چه نشانه ای از ایل شوهان در ترکیه هست که کرمانجهای ترکیه را به لرهای شوهان ربط میدهند.آنها فقط کرد کرمانج هستند نه لرهای شوهانی که کرمانجی صحبت میکنند.دروغ که کنتور ندارد وقتی سایت رسمی ویکی پدیا در دست عده ای خودفروخته اداره بشود نتیجه اش بهتر از این نمیشود.


  • پسر زاگرس

    با عرض سلام ما هم از طایفه کلیوند پلدختر هستیم فکر کنم اصالت ما هم از ایل شوهان باشه



آخرین مقالات