پنج شنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

ایل کاید خورده

مورموری یکی از شهرهای استان ایلام در غرب ایران است. این شهر در بخش کلات شهرستان آبدانان قرار دارد. جمعیت مورموری درسال ۱۳۸۵، برابر با ۳٬۴۹۱ نفر (۶۸۴ خانوار) بوده است.

این شهر دارای آب و هوایی نیمه خشک با متوسط بارندگی ۳۵۰ میلیمتر در سال می‌باشد. نزدیکی به خطوط ریلی و هوایی استان خوزستان و وجود منابع گاز، نفت، گوگرد و آب دریاچه سد کرخه را می‌توان به عنوان قابلیت‌های بالقوه برای توسعه این شهر دانست. شهرداری در این شهر در سال ۱۳۸۴ تاسیس گردید.

موموری خود یک بخش است و از جمله قطبهای کشاورزی استان ایلام است گویش مردمان این شهرزبان لری می باشد. ساکنان اصلی مورموری طایفه دیناروند می باشد که اکنون در شهر موسیان و شهرستان شوش دانیال،پلدختر،خرم آباد،بروجرد و سوسنگرد ساکن هستند.

 

تاریخچه

براساس آخرین پیگیریهای سایت خبری مورموری در مورد تاریخچه شهر مورموری نام قدیم مورموری در ابتدا دیناروند بوده است که پس از جنگ محلی (قلعه سی) که در آن ایل دیناروند در حدود 200 سال پیش با والی لرستان درگیر شده وپس از آن ایل دیناروند تضعیف شده و رئیس ایل (کاید همت خان بزرگ) کشته شد،با کشته شدن رئیس ایل در منطقه ،ایل دیناروند به سمت موسیان کنونی عقب نشینی نمود وسایر ایلات لر به منطقه کنونی مورموری وارد شدند ،در بین ایلات لر ایل کایدخورده بزرگترین و قدرتمندترین ایل آن دوران بود که تا زمان اقتدار ایل دیناروند خود را هم پیمان وجزئی از آنان می دانستند،آما با شکست دیناروند از والی لرستان ایل کایدخورده با رهبری تاجمیری رفته رفته بر منطقه مسلط گشت ،درآن دوران کاید عزیز تاجمیر با بزرگان ایل پیمان بست و همه را در پنج برار کنونی مستقر نمود پس از استقرار تمامی طوایف ایل کایدخورده جنگ های محلی برای گرفتن اراضی منطقه شروع شد که در اولین جنگ طوایف عرب درجنگی سخت از ایل کایدخورده شکت خورده و به مناطقی در اطراف شوش فرار نمودند،در دومین جنگ صورت گرفت طوایف کرد منطقه در جنگهای که چندین سال طول کشید منطقه کنونی مورموری رو ترک کردندو درمنطقه دینارکوه وکبیرکوه مستقر شدند،آما طولانی ترین درگیری بین ایل کایدخورده وایل بیرانوند در منطقه صورت گرفت ،این جنگها در نهایت به صلح و بستن یک قرارداد ختم شد که بر اساس این قراداد به ایل بیرانود که بیشتر عشایر کوچ رو بودند اجازه داده شد که از اراضی و مراتع برای چرای دامهای خود استفاده کنندوکشاورزی وزراعت در زمینهای منطقه برای آنان ممنوع بود.

 

اما نام کاید خورده از یکی از طوایف ایل دیناروند گرفته شد،کاید دیناروند یکی از بختیاریهای بود که در زمان رضاخان به جنوب ایلام تبعید شده و با مردمان ایل دیناروند زندگی میکرد و در اصل بانی و بنیانگذار ایل کایدخورده بود. اما این بختیاری تعبید شده که بود؟

براساس منابع مختلف این فرد از نوادگان عیلمردان خان بختیاری بود که به تبعیت از جد خود سر ناسازگاری با حکومت وقت گذاشت،

اما نکته ای که اینجا باید ذکر شود اینست که : خیلیا با علیمردان خان بختیاری ممصالح که با دولت رضا شاه جنگید اشتباه گرفتند، این علیمردان خان همان کسیست که با نادرشاه بخاطر سخت گیری به ایل بختیاری وارد جنگ شد . علیمردان خان میوند که گاهر علیمراد خان میوند خطاب شده از سرداران سپاه نادر شاه بود که ظلم نادری به ایل بختیاری باعث قیام او شد . خود را شاه نامید به نام خود سکه زد اما دیری نپایید که توسط نادر شاه شکست خورد و به طرز فجیعی کشته شد.

 


در حال حاضر ایل کاید خورده در شهرهای مورموری ، دهلران ،موسیان،شوش واندیمشک ساکن هستند ودارای جمعیتی بیش از بیست هزار نفر می باشند.متمرکز ترین محل اسکان این ایل در مورموری می باشد که بزرگترین طایفه آن سیرو می باشد ار طوایف دیگر آن در مورموری فرضالی ،بن ریزی،چراغ، اورایم، برایم،لته و... می باشد

 از جمله تیره‌های دیگر این طایفه می‌توان به بن ریزی، لته، نیاز، درگاه، داوود، چراغ، اورایم، برایم، فرزالی، رحمت اله نام برد. همچنین در این شهر طوایف مختلفی از جمله بیرانوند( بور، …) و نیز گروهی از مردم لک زندگی می‌کنند.

 

مورموری

مورموری

مورموری

 

نکته: از طریق تحقیقات محلی  صورت گرفته ایل شوهان از قدیم الایام با طایفه کایدخورده ساکن دهلران که آن هم از طوایف بزرگ لر  لرستان پشتکوه است برادر  و از یک اصل و ریشه بوده است . این دو ایل اصالتا بختیاری اصل هستند و نسب این دو ایل در نزد بختیاریا مشخص هست.

همتباران اگر کسی اطلاعات بیشتری دارد میتواند به ایمیل ما برای درج مطالب بفرستد

 

 

0 نظر


آخرین مقالات