سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

بحران اب در بلاد لرنشین

در مناطق لر نشین باید به دنبال توسعه پایدار باشیم که یکی از راهکارهای اساسی برای تحقق این هدف این است که نباید منابع طبیعی را دچار تغییرات جدی کنیم بنابراین در طرح ها و پروژه های اقتصادی که بناست، در بلاد لر نشین ایجاد شود باید دقت کنیم تا توسعه بلند مدت آبی با خطر مواجه نشود.

بحران اب در بلاد لرنشین

«دکتر مصطفی شکری»

 

توسعه اقتصادی بلاد لر نشین بدون تخصیص آب ممکن نیست ! توسعه بدون آب ممکن نیست ، سه حوزه کشاورزی ، صنعت و خدمات درآمد نا خالص ملی کشور را تأمین میکنند و در این میان آب نقش حیاتی در دو حوزه کشاورزی و صنعت دارد. میتوان گفت شرایط کنونی اقتصادی کشور مقطعی است و در سالهای آینده رفع میشود اما مهمترین بحران بلند مدت ایران که اکنون شاهد تأثیر مستقیمش در حوزه های مختلف هستیم کم آبی و خشکسالی است. امسال زنگ خطر آن در چند شهر ایران به صدا درآمده است باید بپذیریم ایران سرزمین خشک و کم بارشی است اما متأسفانه استفاده نامناسب از منابع محدود آب ایران موجب بحران در این زمینه شده است.

در گذشته مردم ایران در مناطق خشک و کویری برای تأمین آب مورد نیازشان از روشهای سنتی بسیار منحصر به فردی به نام قنات و کاریز و آب انبار استفاده میکرده اند که اتفاقأ تحقیقات علمی نشان میدهد که قنات کوچکترین تأثیر منفی بر منابع آب زیر زمینی نداشته و یا در سایر مناطق کشور نیز روشهایی برای استفاده از آب وجود داشته است.

اما سد سازی غیر اصولی و حفر چاه های غیر مجاز در کنار کاهش نزولات آسمانی به دلیل بی تدبیری ها موجب تداخل در نظم آبهای سطحی ، زیر زمینی و بحرانی شدن آب در ایران شده است.

در مناطق لر نشین باید به دنبال توسعه پایدار باشیم که یکی از راهکارهای اساسی برای تحقق این هدف این است که نباید منابع طبیعی را دچار تغییرات جدی کنیم بنابراین در طرح ها و پروژه های اقتصادی که بناست، در بلاد لر نشین ایجاد شود باید دقت کنیم تا توسعه بلند مدت آبی با خطر مواجه نشود.

بخش اعظم مصرف آب در بخش کشاورزی است بنابراین برای صرفه جویی باید به دنبال استفاده بهینه از آب در این حوزه باشیم. متأسفانه در برخی از شهرهای لرستان همچون خرم آباد ، بیرانشهر ، ویسیان ، کوهدشت و پلدختر کشت محصولات آب دوست به شدت افزایش یافته و حتی از روشهای سنتی آبیاری میشوند . متولیان امر باید در این زمینه وارد عمل شده و از کشت های جایگزین استفاده کنند. اکنون به نظر میرسد بحران آب ، شرایطی برای ایران و لرستانات ایجاد کرده که تمامی اقشار به دنبال چاره میگردند بنابراین باید بحران را جدی گرفت و به دنبال استفاده بهینه از منابع آبی در مناطق لر نشین بود. در برخی از شهرهای کشور با وجود کم آبی با استفاده درست از منابع آب اقدام به کشاورزی صنعتی و کشت محصولات کم آب بر و با ارزش افزوده بالا میکنند که در لرستانات نیز باید به این سمت و سو حرکت کنیم.

در لرستان باید از آب بندهای مقطعی برای کشاورزی استفاده شود تا بتوان آب پایدار مورد نیاز کشاورزان و دامداران را تأمین کرد. این آب بندها با منابع آب تداخلی ندارند اما حفر چاه های غیر مجاز و سد سازی غیر اصولی دو چالش اساسی به شمار میرو.  متأسفانه در اکثر پروژه های کلیدی لرستان که به آب مربوط است با مشکل عدم تخصیص آب مواجه هستیم ! عدم تخصیص آب یکی از مهمترین موانع اجرایی پروژه های اقتصادی لرستان محسوب میشود که در این راستا نمونه های زیادی را میتوان مشاهده کرد. به عنوان نمونه مشکل اصلی شکل گیری پتروشیمی کوهدشت عدم تخصیص آب است ! و بر اساس برآوردها برای تأمین آب پروژه به اعتباری بالغ بر ۸۰ میلیارد تومان نیازمند هستیم به همین دلیل باید اقدامات کارشناسی و فنی برای تخصیص مورد نیاز پروژه هایمان در نظر بگیریم. چرا که لرستانات برای توسعه نیازمند تخصیص منطقی آب است و باید بپذیریم این امر بدون تخصیص آب ممکن نیست.

 

 لرستان منبع پایدار آب شرب ندارد

هم اکنون ایران با بحران کم آبی و خشکسالی مواجه است و در استان های لر نشین هم به طبع آن شاهد بروز مشکلات و چالش هایی در این حوزه هستیم. هر چند بارندگی ها در لرستان نسبت به میانگین کشوری بهتر بوده اما به دلیل عدم وجود سدهای استاندارد نتوانسته ایم که آبهای سطحی را برای فصول گرم سال ذخیره کنیم. یکی از مهمترین مشکلات بلاد لر نشین این است که متأسفانه هنوز نتوانسته ایم سدهایمان را به بهره برداری برسانیم و شاهد ذخیره آب پایدار برای آبرسانی به شهرها و روستاهایمان باشیم. در نتیجه باید گفت منابع تأمین آب شرب لرستان پایدار نیستند و عمدتأ آب مورد نیاز مردم از منابع آب زیر زمینی همچون چاه و چشمه ها تأمین میشود این در حالی است که منابع آب زیر زمینی به دلایل مختلفی پایدار نیستند و نمیتوانند به صورت داعمی آب مورد نیاز مردم را تأمین کنند. به همین دلیل راهی جز به بهره برداری رساندن سدهای لرستان و تأمین آب شرب از طریق آنها نداریم نتیجه شرکت آب منطقه ای لرستان باید شرایط را برای تحقق این هدف مهیا کند و آب پایدار مورد نیاز شهرها و روستاها را در اختیار دو شرکت آبفا و آبفار قرار دهد.

طی چند سال گذشته با انتقال آب از مناطق لر نشین مثل الیگودرز و کوهرنگ به شهرهای حاشیه کویر ، افزایش جمعیت ، توسعه کشاورزی ، افزایش پمپاژ آب ، کاهش بارش ها و افت آبهای زیر زمینی موجب بحران در بلاد لر نشین شده است.

وقوع خشکسالی های ۱۵ سال گذشته در لرستان در زمان بحران های آب ، مردم را برای عطش دست به دامان چاه ها و چشمه ها کرده این در حالی است که ۱۱ درصد از آبهای جاری ایران در لرستان است اما این استان سهمی کمتر از یک درصد در مهار آبها دارد تا با وقوع خشکسالی ها و بحران آب رمقی برای اراضی و باغات در این شهرستان باقی نماند.

 

از مهمترین چالشهای لرستان نبود منابع تأمین آب شرب پایدار بوده و به همین دلیل راهی جز تکمیل و بهره برداری رساندن طرح های سدسازی در لرستان داریم که امید داریم این مهم هر چه سریعتر مد نظر مسؤلان قرار گیرد.

 

آب و بحران امنیت:

 

در ایران شاهد کاهش روز افزون منابع آب شیرین در مقابل افزایش جمعیت و تقاضای بیشتر برای مصرف هستیم. در یمن بحران آب بسیار شدید است و براساس گزارشات متعدد بیش از ۸۰ درصد درگیری ها در مناطق روستایی یمن بر سر آب است!

در حوزه آبریز دجله و فرات ، اتمام پروژه های سدسازی آناتولیا یا گاپ و ایلیسو در ترکیه بیش از ۴۵ درصد آورد آب رودخانه های دجله و فرات را کاهش میدهد و این فاجعه بزرگ زیست محیطی میتواند ابعاد سیاسی بسیاری را بر جای بگذارد و عراق و سوریه را در معرض بحران جدی منابع آب قرار دهد. ترکیه تا کنون ۱۹ سد بزرگ بر روی فرات و دجله ساخته است ! ترکیه به علت کمبود منابع نفت و گاز ، آب را محور تولید انرژی و همچنین توسعه ی کشاورزی قرار داده است و این رویکرد با سیاستهای ایران و سوریه و عراق همگرایی ندارد. ماهیت تنش آبی طبقات اجتماعی و مرزهای ملی را در می نوردد و هیچکس در برابر تبعات آن بیمه نخواهد بود. بر این اساس خاورمیانه بیش از مناطق دیگر جهان در معرض خطرات ناشی از مخاصمات آبی قرار دارد و ایران با ۱۷ رودخانه مشترک مرزی از وضعیت ویژه ای برخوردار است که هرگونه تنش در دیپلماسی آبی به صورت مستقیم بر ایران اثر خواهد گذاشت.

ایران با مصرف بالای ۸۰ درصد بدترین وضعیت را در میان کشورهای منطقه دارد و ترکیه با ۱۷ درصد مصرف منابع آب تجدید شونده تقریبأ از این ناحیه خطری را متوجه خود نمی بیند. امروزه آب کالایی بسیار استراتژیک محسوب میشود که میتواند منطقه را در سیمایی جدید ما ، بین دارا و ندار تقسیم بندی کند. هر چند احتمال جنگ رو در رو میان کشورها بر سر منابع آب دور از ذهن است اما احتمال افزایش تنشها و درگیری ها درون مرزهای ملی به بالاترین حد خود رسیده است.

در سوریه از جمله عوامل مؤثر در جنگ داخلی باید به کاهش ۳۵ درصدی باران _ احداث سدهای عظیم و متعدد در ترکیه _ افزایش شمار چاه های غیر مجاز از ۱۳۰ هزار به ۲۱۵ هزار ظرف ۶ سال اشاره کرد که همراه با تحت تأثیر قرار گرفتن جمعیت عظیمی از مردم این کشور بود و باعث بروز پدیده ی مهاجرت و جابه جایی عظیم جمعیت از روستا به شهر و ظهور پدیده ی جدید مهاجران زیست محیطی به شهرهای درعا ، دمشق و حمص شد و بزرگترین مهاجرت تاریخ مدرن سوریه را شکل داد ! آب با امنیت غذایی ارتباط دارد و معیشت و تولید کشاورزان به آب وابسته است. امروزه بحران آب در ایران تمامی ویژگی های یک ابر بحران را داراست چرا که علاوه بر عمق و گستره ی آن به لحاظ فنی ، گروه های اجتماعی فراوانی را حول خود درگیر کرده است. امروزه در مقیاسی کوچکتر این تنشها را میان استانهای مبدأ و مقصد پروژه های انتقال آب میتوان مشاهده کرد ؛ تنش میان استانهای چارمحال بختیاری و خوزستان از یک طرف و استانهای اصفهان و کرمان و یزد در طرف مقابل ! و در میان شهرهای پذیرنده ی آب نیز میان استان اصفهان و یزد رقابتی برای تصاحب منابع آب چارمحال بختیاری درگرفته است که اگر این تنش را در سیمایی بین المللی قرار دهیم متوجه خطری که امنیت ملی ما را تهدید میکند خواهیم شد. در آن سوی دیگر سیستان و بلوچستان بخاطر سدسازی های افغانستان بر روی هیرمند دچار مشکلات عدیده شده است که مهاجرت به شهرهای مجاور یکی از آنهاست. براساس آمارهای رسمی امروزه در ایران بیش از ۳۵ هزار روستا خالی از سکنه هستند ! و این به معنای زنگ خطر حاشیه نشینی در حومه شهرهاست. وجود آب برای کشاورزی ضروری است بنابراین عدم امنیت آبی سریعأ و ضرورتأ به عدم امنیت غذایی تعبیر میشود و میتواند تهدیدی جدی در برابر امنیت ملی مملکت باشد.

7 نظر

  • لرستان پر آب در بحران آب:آرش کاظمی

    مناطق لر نشین در همیشه تاریخ یکی از سرزمین های پر باران و سرسبز به شمار میرفته است ولی متأسفانه به دلیل نداشتن سیستم ذخیره سازی آب در چند سال اخیر در معرض خشکسالی قرار گرفته است. انتقالات متعدد آب از بلاد لر نشین به شهرهای خشک و حاشیه کویر در چند سال گذشته و خشک سالی های پی در پی و در نتیجه کاهش روان آبهای سطحی سبب شده، تا کشاورزان آسان ترین راه ، را برای تأمین آب مورد نیاز خود یعنی استفاده از چاه ها را برگزیده و به دلیل عدم نظارت کافی ، بیش از پروانه بهره برداری از منابع آب زیر زمینی استفاده کنند. آبهای زیر زمینی یکی از اصلی ترین منابع تأمین آب در بخشهای مختلف کشاورزی ، شرب و صنعت است. بیش از نیمی از منابع آبی مصرف شده در بخش کشاورزی از منابع زیر زمینی و عمدتأ چاه ها حاصل میشود که به علت برداشت بی رویه اغلب آبخوان های استان های لر نشین که از ذخایر استراتژیک و مهم برای نسل آینده محسوب میشوند در معرض تهدید و انهدام قرار بگیرند ! برای مثال استان لرستان که بعد از حوضه آبریز خزر ، دومین حوضه پر باران ایران است ، هر ساله با مشکل خشکسالی و کمبود آب دست به گریبان است. هر ساله میزان قابل توجهی از آبهای سطحی این استان به علت نبود سدهای استاندارد هدر رفته و نکته جالبتر اینکه در اوج بارندگی های لرستان ، کارگزاران تازه به فکر برطرف کردن مشکلات فنی سدها می افتند ! به طوری که بارندگی های شدید و سیلاب خسارات زیادی به بار می آورد و متأسفانه اقدامی در راستای ذخیره روان آبها نمیشود برای مثال:در آخرین بارندگی شدید از ۱۳ میلیارد متر مکعب روان آبی که در استان وجود داشت تنها ۹۰ میلیون متر مکعب یعنی کمتر از یک درصد آن مهار شده است !!! عدم مدیریت و برنامه ریزی صحیح در کنترل منابع آبی به وقوع خشکسالی کمک کرده که در این شرایط اقداماتی در راستای حفر چاه های غیر مجاز و افزایش استفاده از منابع آب زیر زمینی انجام میشود که لرستانرا با بحران آب روبه رو میکند. طی سالهای اخیر خشکسالی های لرستان شدت بیشتری گرفته و این بحران آب در شهرستانهای کوهدشت ، چگنی ، پلدختر و خرم آباد مشهودتر است به طوری که دشتهای لرستان، با بحران جدی آب مواجه اند و سطح آب زیر زمینی این مناطق تا ۴۰ متر پایین آمده و دشت ممنوعه اعلام شده اند. استان لرستان دارای ۸۵۰ هزار هکتار زمین زراعی مرغوب است که ۱۸۵ هزار هکتار یعنی معادل ۲۳ درصد آن فقط آبی است ! این در حالی است که متوسط اراضی آب ایران نسبت به اراضی دیم ۴۵ درصد است ! انتقالات آب از لرستانات به شهرهای کویری و خشکسالی ها تأثیر بسیار زیادی بر روی اراضی آبی استانهای لر نشین گذاشته است ! برداشت مازاد آبهای زیر زمینی سبب بروز مشکلاتی همچون کاهش آبدهی چاه ها _ چشمه ها _ قنوات _ تغییر محل و کف شکنی مکرر چاه ها _ عوارض منفی ناشی از نشست زمین و کاهش ظرفیت مخزن طبیعی _ ایجاد محدودیت در مصارف کشاورزی _ صنعت و شرب _ افزایش هزینه های تأمین انرژی مانند:برق ، سوخت و افت کیفی منابع آب و شور شدن تدریجی آنها میشود. لذا مسؤلان ، نمایندگان و فعالان اجتماعی لر باید مانع انتقالات دوباره آب از استانهای لر نشین به شهرهای حاشیه کویر بشوند و زمینه را برای ساخت سدها برای تأمین آب پایدار داشته باشند وگرنه بلاد لر نشین بیابان و کویری میشود.


  • مطالبه افزایش تخصیص آب:شهرام شرفی

    موضوع افزایش تخصیص آب برای استانهای لر تبار از جمله لرستان یک مطالبه مهم اقتصادی و اجتماعی است برای نمونه نگاهی به برخی آمار رسمی بیندازیم:سید موسی خادمی استاندار لرستان میگوید:لرستان یک سرزمین پر آب است که حدود ۱۴ میلیارد متر مکعب آب دارد و ۹ میلیارد متر مکعب آب لرستان ، تولیدی است ! ( منبع:خبرگزاری ایسنا _ ۱۹ اردیبهشت ۹۷ ) . اگر به دیگر آمارهای رسمی هم نگاه کنیم ، شاهد هستیم که ۲۳ درصد زمینهای کشاورزی استان لرستان از نوع آبی و مابقی ( ۷۷ درصد ) دیم است ! و البته به این موضوع هم باید توجه نمود که چقدر در لرستانات توانسته ایم از کشاورزی و شیوه های تولید سنتی به کشاورزی و شیوه ها و ابزارهای تولیدی مدرن ، گذار نماییم ؟ آیا کشاورزی خرده مالکی و معیشتی ، میتواند سطح درآمد سرانه را بالا ببرد ؟ یا فقط در سطح و حد همان بخور و نمیر است ؟ چقدر توانسته ایم شیوه های مدرن آبیاری و روشهای مدرن استفاده ی بهینه از آب را در لرستانات اجرایی و نهادینه نماییم ؟ با این توضیحات ، آمارها و پرسشها ، اهمیت موضوع یا مطالبه ی افزایش تخصیص آب برای لرستانات روشن است و نیازی به توضیح بیشتر نیست. الان شهرستان رومشگان لرستان با وجود همجواری با رودخانه پرآب سیمره ، هیچ تخصیصی و سهمی از آب آن ندارد و سد سیمره که در مرز لرستان و ایلام است با بودجه عمرانی لرستان ساخته شده ولی تمام آبش را ایلام میبرد !!! براستی برای محقق شدن افزایش تخصیص آب در لرستانات که دارای مزیت و پتانسیل بالای کشاورزی _ گردشگری است چه باید کرد ؟ بالاخره در کدام زمان و در کدام دوره قرار است سطح ۲۳ درصدی زمینهای آبی کشاورزی لرستان به سطح ۴۰ یا ۴۵ درصدی افزایش یابد؟ در این رابطه ، صرفأ و همیشه در سطح بیان مطالبه و بیان مشکل ، باقی مانده و توقف کرده ایم و نتوانسته ایم در عمل ، گامهای اساسی و مهمی برداریم ! نکته مهم آن است که:الف ) اجماع نمایندگان بلاد لر نشین یک ضرورت مهم در این زمینه است ؛ نمایندگان اگر در زمینه افزایش تخصیص آب مناطق لر نشین با همدیگر اجماع و اتفاق نظر نداشته باشند طبیعی است که پیگیری مطالبه در عمل به کندی صورت خواهد گرفت و بلکه ممکن است در عمل اصلأ مطالبه ی تخصیص آب ، مدام گفته شود ولی عملیاتی نشود ! و مطالبه محوری در سطح صرفأ گفتار ، باقی بماند ! ( به عمل کار برآید به سخندانی نیست ) . نمایندگان شهرها و استانهای لر نشین در این زمینه باید اجماع نظری و عملیاتی داشته باشند و این اجماع را به صورت پیگیر و مستمر ، از تهران مطالبه نمایند مثلأ میتوانند طرحی یا مصوبه ای را عملیاتی کنند که دولت حق سرمایه گذاری کلان صنعتی در شهرهای خشک کویری را ندارد چون که بزرگتر شدن شهرهای بیابانی هزینه انتقال آب را روی دست بودجه عمومی مملکت میگذارد ! ب ) استاندارهای استانهای لر تبار فارغ از اینکه در هر دوره ای چه کسی استاندار است بایستی در زمینه افزایش تخصیص آب بلاد لر نشین پیگیری های کارشناسی جدی و مستمر داشته باشند ! مهم این است که مطالبه محوری و مطالبه گرایی از نوع فردی نباشد و به صورت سیستماتیک در اسناد توسعه اقتصادی لرستان گنجانده شود و به عنوان یک هدف جمعی مطرح شود که مجموع نمایندگان مناطق لر نشین بر اساس قاعده ی اجماع و مدیران مربوطه خود را موظف بدانند آن را پیگیری نمایند.


  • نماینده یزد:آب صنایع یزد باید از زاگرس تأمین شود !

    نماینده یزد:آب صنعت یزد باید از زاگرس تأمین شود و طرح انتقال آب خرسان به یزد حتمأ انجام میشود ! لرها کمترین بهره را از صنعت در ایران دارند و در فقر ، محرومیت و بیکاری دست و پا میزنند اما باید آب مورد نیاز توسعه صنعتی استانهای کویری ( اصفهان ، یزد ، اراک و قم ) را تأمین کنند ! این منطق ، این روزهای کویر نشینان است ! چرا ؟ چون زور و قدرت و منابع کشور را در دست دارند. وزارت نیرو را در دست دارند ! سؤال میکنیم:چرا صنعت در مناطق لر نشین و در کنار منابع آبی لرستانات ایجاد نمیشوند ؟ چرا مردمانی که خود در فقر ، بیکاری و فلاکت عقب نگه داشته شده اند ، نباید در کارخانه هایی که با آب متعلق به خودشان میچرخد مشغول به کار باشند ؟ اگر توسعه یزد کویری مهم است ، توسعه لرستانات هم مهم است. چرا باید نیروی جوان و تحصیلکرده لر تبار برای بیگاری به کارخانه های یزد ، کرمان و اصفهان مهاجرت کند و آب همان کارخانه هم از سرزمین او به سرقت برده شود ؟ آنهم بدون هیچ پولی ؟ چشمه های اصلی و رودهای خروشان ایران همه در زیر پای مردم لر میجوشد و روان میشود اما کمترین سطح کشت آبی ایران ، متعلق به قوم لر است ! رسمأ لرها را قوم درجه سه اعلام کنید و خلاص ! تا کی بی عدالتی و نا برابری ناحیه ای ؟ آب را سرقت می کنند ، طرح هایی که مجوز زیست محیطی ندارند جز سرقت آب ، نامی نمیتوان بر آنها گذاشت ! نماینده مردم یزد حتی نامی از صاحبان اصلی آب نمی برد ! نمیگوید آب لرها برای کارخانجات فولاد و کاشی و پتروشیمی و ذوب آهن منتقل میشود ، میگوید آب زاگرس !!!


  • کویر آباد ؛ لرستان خراب

    تمام کارشناسان بر این اصل متفق القولند که صنایع آب بر ، باید در کنار سواحل و رودخانه ها ساخته شوند تا برای اقتصاد ایران صرفه اقتصادی داشته باشد ! احداث صنایع بزرگ متکی به آب همچون صنایع فولاد _ پالایشگاه و پتروشیمی _ نیروگاه های بخار ( سیکل ترکیبی ) _ صنایع سرامیک سازی و آجر _ صنایع بزرگ نظامی و … هیچ گونه توجیه اقتصادی ندارد ! زیرا محصولات آب بری که قیمت آب آنها از خود محصول بیشتراست یک اقدام غیر مدبرانه میباشد ! در سطور زیر فقط به بخشی از صنایع بزرگ متکی به آب در استانهای خشک کویری اشاره میگردد که در مدت زمان دولت پنجم تا کنون احداث شده اند. استان اصفهان:صنایع فولاد ۱ ) فولاد مبارکه که بزرگترین مجتمع فولاد سازی در ایران است و سال ۱۳۷۲ احداث شد _ فولاد کوه پایه _ فولاد ماهان سپاهان _ فولاد سازان جم _ فولاد اشترجان اصفهان _ فولاد اصفهان در _ مجتمع تولیدی فولاد اصفهان _ شرکت آهن و فولاد اصفهان _ بزرگترین مجتمع های فولادی سازنده ریل قطار در اصفهان عبارتند از:فولاد ماهان طوبی ، فولاد آراد ، توکا فولاد ، شرکت لوله و قوطی اصفهان ، شرکت فولاد آلیاژی اصفهان ، شرکت ایران ذوب اصفهان. صنایع پتروشیمی اصفهان عبارتند از:مجتمع بزرگ پتروشیمی اصفهان _ شرکت پالایش نفت اصفهان _ شرکت نفت سپاهان _ شرکت سهامی پتروشیمی اصفهان. نیروگاه های سیکل ترکیبی اصفهان عبارتند از:نیروگاه سیکل ترکیبی اردستان _ نیروگاه سیکل ترکیبی زواره _ نیروگاه سیکل ترکیبی محمد منتظری _ نیروگاه سیکل ترکیبی اصفهان ۲ . استان کرمان ؛ صنایع فولاد کرمان عبارتند از:مجتمع جهان فولاد سیرجان که از چندین کارخانه ذوب ، ریخته گری ، نورد ، احیاء ، بریکت و غیره تشکیل شده است … مجتمع فولاد بردسیر کرمان … شرکت فولاد بوتیای ایرانیان ( میدکو ) … مجتمع میلگرد بردسیر کرمان … پتروشیمی فجر رفسنجان … پتروشیمی بزرگ کرمان … نیروگاه سیکل ترکیبی باغین … نیروگاه سیکل ترکیبی رفسنجان … نیروگاه سیکل ترکیبی جیرفت. استان یزد:مجتمع فولاد اردکان / شرکت آهن و فولاد ارفع / گروه صنعتی فولاد یزد / صنایع آهن و فولاد سرمر ابرکوه / شرکت آهن و فولاد بافق / شرکت آهن و فولاد غدیر / مجتمع نورد فولاد یزد / شرکت فولاد آلیاژی یزد . پتروشیمی:سه واحد بزرگ پتروشیمی قاعم ، ابرکوه و میبد / نیروگاه سیکل ترکیبی فراب یزد و نیروگاه سیکل ترکیبی شیرکوه یزد. استان قم:مجتمع فولاد مسیحا _ شرکت فولاد سازان دقیق قم _ شرکت فولاد غرب آسیا _ مجتمع تولید فولاد ویان _ شرکت تولید ورق فولادی قم _ مجتمع فولاد گستر قم _ مجتمع فولاد سلفچگان _ پتروشیمی آرتان پترو کیهان قم _ مجتمع بزرگ پتروشیمی قم _ شرکت اویل داک قم _ پالایشگاه ساینا شیمی قم _ مجتمع پتروشیمی شکوهیه قم _ نیروگاه سیکل ترکیبی صبای قم _ نیروگاه سیکل ترکیبی قم . استان سمنان:کارخانه تولید فولاد سمنان / شرکت جهان فولاد سمنان / کارخانجات نورد سمنان / مجتمع فولاد بارز / مجتمع فولاد کویر دامغان / کارخانه نورد گرم سمنان / مجتمع فولاد فجر سمنان / شرکت فولاد نوین سمنان / شرکت دانا فولاد سمنان / کارخانه تولید فولاد شاهرود / مجتمع نورد فولاد صنعتی و ساختمانی سمنان / پتروشیمی کربنات سدیم سمنان / پتروشیمی مروارید سمنان / شرکت شیمیایی انرژی سمنان / مجتمع پتروشیمی سمنان / نیروگاه سیکل ترکیبی قدس سمنان / نیروگاه سیکل ترکیبی شهید باکری سمنان / نیروگاه سیکل ترکیبی سمنان و … در اروپا صنایع را به مناطق پر آب میبرند ولی در ایران صنایع را به کویر میبرند و آب را با صرف میلیاردها تومان هزینه از مناطق لر نشین به کویر میبرند.


  • پایان این راه ، بیابان است:دریکوند

    گرمای بی سابقه امسال ، خاموشی های برق و قطعی آب حکایت از بحران آب دارد. محیط زیست موردی فانتزی و لوکس نیست ؛ اساس و پایه زندگی و جنگ هم میتواند باشد. به فرونشست زمین رسیده ایم به طوری که سطح آب تا ۴۵۰ متر پایین تر رفته است. تغییر در گونه های گیاهی / افزایش کانون های بیابانی / خشک شدن هکتارها جنگل بلوط در زاگرس / تغییر الگوی بارش / بهم خوردن پراکنش بارندگی ها / بارشهای سریع و رگباری / کم شدن آبهای زیر زمینی / گسترش بیابانها و افت شدید آبدهی چاه ها همه مصداق بحران آب در بلاد لر نشین است. میزان بارندگی ها در لرستان ۳۰ درصد کاهش یافته و آب و هوای معتدل لرستان به سمت گرم و خشک میرود! بنا به گفته رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی ، در ۹۸ % مساحت ایران خشکسالی بلند مدت وجود دارد! در ۷۷ درصد لرستان خشکسالی و کم آبی وجود دارد. دو ثلث ایران کویر است و کم آبی با تاریخ این مملکت عجین است. ایران در قسمتی از منطقه خشک جهان قرار گرفته و خشکسالی و کم آبی جزء فطرت ذاتی آن است در نتیجه مشکلات این منطقه را حادتر مینماید. انتقال آب از بلاد لر نشین به شهرهای خشک حاشیه کویر موجب:کاهش بارندگی _ بروز خشکسالی _ خشک شدن سفره های آب زیر زمینی و قناتها _ افت شدید آبدهی چاه ها و تغییر روش زندگی روستاییان و عشایر مناطق لر نشین شده است! وقتی شهرهای یزد ، اصفهان ، قم و اراک آب کافی برای تولید _ صنعت و رشد جمعیت را ندارند پس چرا زمینه بزرگتر شدنشان را فراهم می آورند؟ جمعیت نرمال برای ایران با توجه به کمبود منابع آبش ۴۰ میلیون نفر است درحالیکه جمعیت کلانشهرهای ایران همچنان در حال روند صعودی و افزایشی است و سرانه مصرف آب بشدت درحال افزایش است! انتقال چندین باره آب از چارمحال بختیاری به اصفهان و یزد ، رطوبت خاک چارمحال بختیاری را به سرعت تخلیه کرده و بر تولیدات زراعی ، باغی و دامی اثر منفی گذاشته است و باعث خسارات به گونه های گیاهی و جانوری ، شیوع بیماری ها ، تغییر شیوه زندگی روستاییان و مهاجرت دسته جمعی آنها به حاشیه شهرهای کویری شده است! مسؤلان برای مقابله با کم آبی به صورت مقطعی عمل کردند و هر از چند گاهی از بلاد لر نشین برای کویری ها آب دزدیدند. چرخه آب در اصفهان، معیوب است و فقر آبی و زیست محیطی از دیرباز تاکنون مشکل اصلی مردم اصفهان ، یزد ، قم و کرمان بوده است و ساخت قنات و آب انبار و کاریز در واقع در جواب طبیعت کویری و بی آب صورت گرفته است. بحران آب در آینده باعث شوک ناگهانی / مهاجرتهای بزرگ جمعیتی / تنازعات قومی ، شهری و منطقه ای و مشکلات امنیتی میشود.


  • تشدید فشار بر فعالین زیست محیطی لر:حسین بشارت

    مهندس یوسف فرهادی بابادی ، فعال زیست محیطی و کنشگر رسانه ایی مخالف انتقال آب بلاد لر نشین با شکایت مجمع نمایندگان اصفهان به دادگاه احضار شده است !!! این اقدام را در لیست اقدامات اصفهانی ها برای مقابله با خشکسالی قرار دهید! هم وطنانمان در اصفهان اینگونه به مقابله با خشکسالی برخاسته اند ؛ آب از سرزمین لر نشین و با هر شکلی که شده باید به اصفهان منتقل شود تا معضل خشکسالی حل شود لذا نخستین اقدام خفه کردن صدای فعالان محیط زیست و لرهای مخالف انتقال آب به کویر است! اصفهانی ها با راهکارهای سلبی میانه ای ندارند ؛ تا وقتی بتوان از سرزمین های لر نشین آب به اصفهان منتقل کرد توقف کشت برنج در غرب اصفهان یا تعطیلی کارخانه های آب بر فولاد و ذوب آهن و پتروشیمی و پالایشگاه معنا ندارد. این است که راهکار مقابله با خشکسالی در اصفهان حتمأ ایجابی است. آن جایی که جدیت در بستن چاه های مجاز و غیر مجاز و سایر راهکارهای سلبی و ریاضتی را به عنوان سند جامع مقابله با خشکسالی برای اولین بار در کشور و با افتخار رونمایی میکنند و پیروزمندانه اعلان عمومی میکنند لرستان است !!! حال آنکه لرستان با تولید ۱۱ میلیارد متر مکعب آب در سال اصولأ با کمبود آب مواجه نیست و اگر قرار است طرحی برای نبرد با خشکسالی در ایران اجرا شود لرستان باید آخرین استان مجری آن باشد !!! این روزها نمایندگان اصفهان و دیگر استانهای کویری مثل:یزد و کرمان استدلال میکنند که خوزستان مازاد آورد آب دارد و آب در این استان بدون استفاده به دریا میریزد بنابراین باید آب مازاد را به استانهای کویری انتقال داد ! همه میدانند هیچ مازاد آورد آبی در خوزستان وجود ندارد و اصولأ با دیدگاه های زیست محیطی عبارت مازاد آب در یک اکوسیستم بی معناست اما در میانه این دعوا سؤال ما این است:فرض کنیم خوزستان مازاد آب دارد و آبهایی که از ارتفاعات لرستان وارد خوزستان میشود اضافه بر مصرف خوزستان است. این آب اضافه حق کیست؟؟؟ لرستانی ها با کمترین میزان مصرف آب کشاورزی و صنعتی از آب خود حقی ندارد؟ سؤال اساسی تر ما این است:چه شده است و چه بر سر ما رفته است که حتی نام لرستان در این دعوا مطرح نیست؟ گویا سرچشمه های کارون و کرخه در لرستان نیست؟ بر لرها چه رفته است که در هنگامه ی فقر و تبعیض فراگیر در میان قوم لر حتی به شکل صوری هم نامشان به عنوان صاحبان اصلی آب برده نمیشود و دیگران بر سر دارایی شان منازعه میکنند؟؟؟ بر اساس همین عدالت کج و معوج کنونی آیا لرستان به حداقل حق خود در برداشت آبهای تولیدی خود نرسیده است که شاهد نزاع استانهای کویری بر سر آب لرستانات هستیم؟ مگر لرستان چه میزان زمین کشاورزی آبی دارد که طرح جامع مبارزه با خشکسالی میخواهد چاه ها را پلمپ کند؟ و مسؤلان مجدانه کمر همت به بگیر و ببند چاه های کشاورزی بسته اند؟ مسؤلان میدانند سطح زیر کشت کشاورزی آبی در لرستان ۲۳ درصد است و در اصفهان کویری بالای ۹۰ % است !!! آیا سهم لرستانیها از ۱۱ میلیارد متر مکعب آب لرستان ، حفظ همین ۲۳ % نا قابل نیست؟؟؟ اگر برنامه دولت صرفه جویی و ریاضت در مقوله آب است آیا عادلانه تر این نیست که اصفهانی ها سطح زیر کشت را از ۹۰ % به ۲۳ % کاهش دهند؟ آیا استاندار لر تبار لرستان که ما او را به غیرت لری میشناسیم به این بی عدالتی جانسوز و خانه برانداز آگاه است و پیشقراول تعطیلی کشاورزی هم تباران خود شده است؟ هدف از تجویز طرح های ریاضتی برای لرستان ، کم کردن مصرف آب در سرچشمه های کارون و کرخه و تأمین حداقل مقدار آب برای خوزستان است که از آن سو در زرد کوه بختیاری بتوانند آب را بدون ایجاد حساسیت در خوزستان به اصفهان و کاشان و یزد و کرمان ببرند !!! مافیای آب به بهانه خشکسالی ، فضای مظلوم نمایی و ارعاب را طراحی کرده است. تصویر بستر خشکیده زاینده رود ، پیراهن عثمان و اسم رمز عملیات روانی مافیای آب است تا پروژه خشکاندن بلاد لر نشین در پوشش آن اجرا شود !!! مسؤلان لر به جای بازی در زمین ارعاب و مظلوم نمایی مافیای  انتقال آب ، حق طبیعی مردم مظلوم لر از رودخانه ها و چشمه های خود را طلب کنند! اگر قرار است فشار خشکسالی بر مردم ایران وارد شود این فشار باید بر ساکنان پر آب ترین مناطق ایران کمتر باشد یا حداقل فشار برابری با سایر هم وطنان تحمل کنند. این مطلب در شماره سوم هفته نامه لربان چاپ شده است.


  • کویریان آباد ، زاگرسیان خراب

    مدتی است نام یکی از فعالین زیست محیطی قوم لر به نام یوسف فرهادی بابادی بر روی زبانها افتاده است. یوسف فرهادی کسی است که یک کمپین قانونی میلیونی را برای مبارزه با مافیای انتقال آب بلاد لر نشین به کویر مرکزی ایران به راه انداخته است! وی معتقد است مدیریت ضعیف ، منابع آبی کشور را به ورطه نابودی کشانده است. ظاهرأ راه اندازی این کمپین خیلی به مذاق سیاسیون کویر نشین خوش نیامده و فشارهای شدیدی را بر این فعال زیست محیطی تحمیل کرده اند. ماجرای درگیری با رضا کیانیان:ماجرای درگیری لفظی یوسف فرهادی با رضا کیانیان بار دیگر نام او را بر سر زبانها انداخت. نوع برخورد رضا کیانیان با نقد یوسف فرهادی از وی نشان دهنده این است که آزادی بیان آرمانی است که ظاهرأ هنوز فرسنگها با ما فاصله دارد. وقتی هنرمندی به نام رضا کیانیان به یک منتقد و فعال زیست محیطی که میگوید طرح های انتقال آب به کویر ، محیط زیست استانهای لر نشین را ویران کرده است و معیشت آنها را به نابودی کشانده است ؛ چند بار میگوید:حرف نزن !!! برو بیرون !!! گمشو !!! این نشانگر ژست های روشنگرانه و افکار پوسیده صنفی است که ما آنها را آوانگارد مینامیم ! شکایت مجمع نمایندگان اصفهان از یوسف فرهادی بابادی:پس از اینکه فرهادی به رغم فشارهای مختلف همچنان به روشنگری های خود ادامه داد ؛ با اعمال نفوذ سیاسیون کویر نشین به دادگاه های مختلفی احضار شد. چندی پیش ، فرهادی بابادی به اتهام نشر کاذیب / تشویش اذهان عمومی / تحریک مردم چارمحال بختیاری نسبت به طرح هایی که برای ایران هزینه های میلیاردی داشته با شکایت مجمع نمایندگان اصفهان به شعبه ۱۱۸ دادگاه کیفری اصفهان احضار شد. بابادی در پاسخ به این شکایت که به دلیل فعالیتهای روشنگرانه زیست محیطی وی در کمپین های مختلف و مخالفت با انتقال آب کارون به کویر انجام شد ، گفت:وقیحانی ما را به نشر اکاذیب متهم میکنند که با آمار سازی های کذب و دروغ درصدد غارت کارون و تحویل یک سرزمین سوخته به مردم چارمحال بختیاری و خوزستان هستند !!! گویا برخی از نمایندگان مجلس ما ، که خود میبایست نگهبان آزادی های فعالان مدنی ایران باشند به دشمنان قسم خورده منتقدان تبدیل گشتهو به صورت متناوب خبرنگاران ، فعالان مدنی و منتقدان خود را با استفاده از نفوذشان به دادگاه های مختلف میکشانند. این در حالی است که رهبر انقلاب در بخشیاز سخنرانی نوروزی خود در نخستین روز سال۹۷ در مورد آزادی بیان اظهاراتی داشت که یادآوری آنها میتواند برای نمایندگان اصفهان و سایر کاسه های داغتر از آش که احضار خبرنگاران و فعالین اجتماعی به دادگاه به شغل ثابتشان تبدیل شده است ، خالی از لطف نخواهد بود. در ادامه این یادداشت بخشی از این سخنان را مستقیمأ نقل مکنیم:امروز در کشور ما آزادی فکر هست ، آزادی بیان هست ، آزادی انتخاب هست ، هیچکس بخاطر اینکه فکرش و نظرش مخالف نظر حکومت است مورد فشار و تهدید و تعقیب قرار نمیگیرد ، هر کس ادعا کند که من در مورد فشار قرار گرفته ام چون عقیده ام در فلان مسعله برخلاف عقیده ی حکومت بوده ، هرکس اینجور ادعایی بکند دروغ گفته ، چنین چیزی نیست ، افراد متعدد در رسانه های مختلف افکار گوناگون ضد حکومت را که عقیده شان است ابراز میکنند و کسی هم با اینها کاری ندارد ؛ بنا هم نیست که کسی متعرض اینها بشود. حال باید از مجمع نمایندگان اصفهان پرسید که کدام بخش از صحبتهای یوسف فرهادی بابادی مخالف شرع و قانون اساسی است که دست از سرش بر نمیدارید؟ اینکه کسی بگوید روستاهای مناطق لر نشین در تشنگی به سر میبرند و با تانکر آبرسانی میشوند و با آب شرب آنها در استان نمک زار قم دریاچه تفریحی ۷ هکتاری میسازند ؛ مخالف اسلام است؟؟؟ اگر کسی بگوید چه دلیلی دارد مردم استانهای لر نشین در فقر _ بیکاری _ نداری _ محرومیت دست و پا بزنند و با آب آنها ، کویر یزد به قطب پرورش ؛ ماهی و خاویار و میگو ایران تبدیل شود ؛ مخالف قانون اساسی است؟؟؟ اگر کسی بگوید چرا آب سرزمین لرها را به کویر اصفهان میبرید و یخ بسته بندی شده و آب معدنی فرآوری شده را به خودمان میفروشید ؛ خاعن است؟؟؟ اگر کسی بگوید چرا در بیابان های بی طول و عرض اصفهان ۴۰ هزار هکتار برنج را به روش غرقابی آبیاری میکنید و در کنار رودخانه های لرستانات اجازه کشت برنج را به مردم لر نمیدهید ؛ تجزیه طلب است؟؟؟ اگر کسی بگوید چرا صنایع آب بر را در دل کویر دایر و احداث میکنید و آب بلاد لر نشین را با هزینه های گزاف به کویر منتقل میکنید تا کویر آباد ایجاد کنید ؛ تشویش اذهان عمومی کرده است؟؟؟ بزنگاه قوم لر کجاست؟ کجا باید دردمان را فریاد کنیم؟ همه ما مردم لر مثل مهندس یوسف فرهادی بابادی مخالف طرح های ضد محیط زیست و ضد عدالت اجتماعی مثل طرح بهشت آباد و گلاب و کوهرنگ ۳ هستیم ! لازم به ذکر است که با اجرای طرح بهشت آباد قرار است سالانه یک میلیارد متر مکعب از آب مناطق لر نشین ( بختیاری ) را با احداث سدها و تونلهایی که مجوز محیط زیستی ندارد و زیست بوم بلاد لر نشین را نابود میکند برای رونق کشاورزی و صنعت مناطق کویری ایران انتقال دهند!!! در حالی که میتوان همان صنعت و کشاورزی را در کنار همان آب در مناطق لر نشین احداث کرد ؛ با آب آشامیدنی و کشاورزی مردم لر چندین هزار هکتار شالیکاری برنج و باغستان های رنگارنگ را در دل کویر اصفهان راه اندازی کرده اند ؛ یزد را به قطب تولید خاویار و ماهی ایران تبدیل کرده اند ؛ هفتاد کیلومتر قبل از یزد و چهل کیلومتر بعد از یزد تمامأ شهرک و کارخانه صنعتی است ؛ صنایع آب بری که باید در کنار آب مناطق لر نشین احداث میشدند را با لابی های خود در دل کویر جا داده و با هزینه های هنگفت زیست محیطی و امنیتی ، آب آشامیدنی و کشاورزی هزاران روستا را چند صد کیلومتر از داخل تونل و لوله به کویر انتقال میدهند تا صنایع خود را چند طبقه کنند !!! موضوع دیگری که باعث تأسف است آنکه وقتی بحث از طرح های صرفه جویانه مصرف آب میشود مسؤلین استانهای لر نشین با این همه تولید آب کاسه داغتر از آش شده و این طرح ها را به سرعت اجرا میکنند !!! چرا وقتی بحث پر کردن چاه های غیر مجاز پیش می آید ؛ مسؤلین استانهای کویری این طرح ها را زیر سبیلی رد میکنند ولی مایی که غرق در آب هستیم آتش مان از کویری های تشنه آب ، تندتر است؟؟؟ چرا مسؤلین استانهای لر نشین هر چقدر که در ایجاب ضعیف هستند در سلب پیشتازند؟؟؟ چطور میشود در اصفهان برنج را به صورت غرقابی کشت کنند و در لرستانات گردهمایی تخصصی الگوهای نوین بهره برداری و بهره وری بهینه از منابع آب در بخش کشاورزی برگزار میکنند و به دنبال شیوه های نوین آبیاری همچون آبیاری تیپ هستند؟؟؟ چرا میزان زمینهای زراعی آبی در لرستان میبایست ۳۰ % باشد و زمینهای آبی اصفهان بالای ۷۰% باشند؟؟؟ این پرسشها مدتهای مدیدی است که برای مردم لرستانات بی پاسخ مانده است. ولی امثال مهندس یوسف فرهادی مدتی است که در چارچوب قانون و با نگاه متمرکز بر محیط زیست و عدالت اجتماعی به صورت جدی به پیگیری این سؤالات پرداخته اند. یوسف فرهادی همچون بسیاری دیگر از فعالین مدنی قوم لر نه برانداز است و نه قومیت گراست بلکه به دنبال اجرای عدالت اجتماعی و توسعه متوازن در تمامی مناطق ایران است! جواد الهی در یادداشتی با عنوان" کویریان آباد ؛ زاگرسیان خراب " لیستی از صنایع متکی به آب در استانهای کویری تهیه کرده است که خواندن آن را به تمامی دوستان توصیه میکنیم.



آخرین مقالات