یک شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۸ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

19 آذر ️تشدید قحطی ایران و کمک های انسانی سردار مریم بختیاری به فقرای اصفهان

کمک های مالی سردار مریم بختیاری به فقرای اصفهان در جنگ جهانی اول و قحطی بزرگ به روایت اسناد مطبوعاتی اصفهان

19 آذر ️تشدید قحطی ایران و کمک های انسانی سردار مریم بختیاری به فقرای اصفهان

19 آذر 1296 ش، آوازه قحطی ایران به جهان رسید. «جان لارنس كالدول» وزيرمختار آمريكا در ايران در این روز، در تلگرامی به كشورش نوشت: «به دليل قحطی افسارگسيخته ای كه در سراسر ايران در اثر جنگ و نبود غله به وجود آمده، بسياری از مردم گرسنه اند، مواد غذايی بسيار كمياب و قيمتهای آنها باورنكردنی است».

اسناد و بررسی های تاریخی نشانگر کمک مالی سردار مریم بختیاری به فقرا در شهر اصفهان در روزهای قحطی جنگ جهانی اول است. در واقع، مردم اصفهان در سال 1296 تا 1298 ش در جریان جنگ جهانی اول، همچون مردم بسیاری از شهرهای ایران، یک قطحی بزرگ را از سر می گذراندند؛ بی ثباتی سیاسی همراه با حضور نیروهای بیگانه در ایران و سوداگری بورژوازی تجاری ایرانی، با یک خشکسالی طبیعی درآمیخته و یک فاجعه انسانی رقم زده بود.

روزنامه های چاپ اصفهان و تهران در گزارش هایی از هجوم مردم به حیوانات نیمه جان و مردار جانداران در خیابانها برای رفع گرسنگی خود خبر داده است. در چنین شرایطی که قحطی و خشکسالی و جنگ مردم را در تنگنای سخت معیشتی قرار داده بود، سردار مریم بختیاری برای شکستن محاصره اقتصادی اشغالگران و بیگانگان، اقدام به کمک به نیازمندان کرد تا این شهر به مقاومت خود در برابر استعمارگران و اشغالگران روس و انگلیس ادامه دهد.

در کتاب «زندگی و اندیشه سردار مریم بختیاری» تالیف محسن حیدری برای نخستین بار اسنادی از کمک های انسانی بی بی مریم بختیاری در طول جنگ  جهانی اول منتشر شده است. از جمله این سند که روزنامه «مفتش ایران» چاپ اصفهان در گزارشی با عنوان «همت مردانه» می نویسد: «مطابق راپورت واصله، حضرت علّیه بی بی مریم - دامت عظمتها - به طور شهریه هر ماهی مبلغ پانصد تومان به عنوان اعانه به شرکت [خیریه] عمومی از برای مخارج شهر نو [عباس آباد اصفهان] مرحمت می نمایند و به علاوه در شهر [کهنه اصفهان] هم پنجاه فقیر را متکفل مخارج و اصلاح هرگونه امورات می باشد. ما موفقیت حضرت معزی الیها را در جمیع موارد، خاصه نسبت به آسایش فقرا از حضرت احدیت خواستاریم».

آنچه در روزنامه مذکور قید شده، کمک های مالی بی بی مریم در شهر اصفهان می باشد لیکن باید توجه داشت که بخش عمده کمک های مالی وی در غرب استان فعلی اصفهان و نیز استان فعلی چهارمحال بختیاری بوده است که به علت دوری از مرکز فعالیت روزنامه نگاران، قید نشده است. بنابراین کمک های مالی بی بی مریم به نیازمندان در جنگ جهانی اول را باید چند برابر مبلغ مذکور دانست.

گفتنی است منزل بی بی مریم بختیاری واقع در اصفهان، چهارراه قصر، ابتدای خیابان شیخ بهایی محل اجتماع نیک اندیشان برای چاره اندیشی در حل مشکلات شهر و کشور بوده است. منزل سردار مریم بعدها تبدیل به مدرسه رودابه شد و امروزه مدرسه ایثارگران شهدای محراب نامیده می شود.

بی بی مریم بختیاری در شکل گیری یکی از نخستین نهادهای خیریه مدرن ایران یعنی «شرکت عمومی اصفهان» نقش موثر داشت و فرزندش مصطفی قلی خان ارشد بختیاری که در ان زمان 19 سال داشت، به عنوان نماینده وی در هیات مدیره پنج نفره آن موسسه عضویت داشت. فرزندان مصطفی قلی خان ارشد بختیاری امروزه با نام فامیلی «ارشد بختیاری» در اصفهان زندگی می کنند. (یک خانواده بختیاری دیگر نیز فامیل «ارشد بختیاری» دارند که فرزندان رحیم خان ارشد الدوله بختیاری بهداروند از سرداران مشروطه خواه بختیاری هستند).


منبع:

زندگی و اندیشه سردار مریم بختیاری، به کوشش محسن حیدری، نشر تمتی، 1393

3 نظر

  • ناسیونالیسم ایرانی

    ناسیونالیستهای ایرانی به روایت ویلسون آرنولد تالبوت ویلسون ( Arnold Talbot Wilson ) در کتاب سفرنامه خودش ، صفحه ۲۳۵ مینویسد:ناسیونالیست های ایرانی ( منظور پان پارسها ) میخواهند با تمام عناصر غیر ایرانی ( غیر پارس ) و اقلیت های کشور رفتار خصومت آمیزی داشته باشند. فقط زبان ترکی که در شمال ایران و دربار ( دربار قاجاریه ) کشور مرسوم است از این قاعده مستثنی میباشد. اینها عربها را به خاطر زبان عربی دوست ندارند از کردها به سبب گرایش آنها به تسنن بدبین اند. آسوریهای ارومیه را به علت آنکه مسیحی هستند قبول ندارند ، زرتشتی ها را به علت مذهب مورد تأییدشان نیستند ، طوایف بلوچ و افغانی در مرزهای شرقی و قشقاییها در جنوب ایران وضعی مشابه دارند. بختیاریها و لرهای لرستان و پشتکوه نیز چون جدا از ایران و حکومت مرکزی اداره و نیمه مستقل هستند مورد نفرت آنها ( فارسها ) هستند !!! احتمال دارد این روحیه به خاطر اقدامات و فشارهای وحدت طلبی ایرانیها به وجود آمده باشد ، ولی یقینأ در افق فکری این مردم چنین مسأله ای وجود ندارد اگر قرار باشد وحدت ایران در برابر امحاء آداب و سنن و رسوم و فرهنگ نژادی اقلیت هایش امکان پذیر شود یقینأ وقوع چنین امری بهای گزافی خواهد بود !!! ایرانی محصول تمدن قدیمی و بازمانده ی چندین سیستم مذهبی و چندین نوع آب و هوا میباشد و اختلاف نقاط مختلف آن به اندازه ی تفاوتی است که بین مردمان از سیسیل ( در جنوب ایتالیا ) تا دریای بالتیک( در شمال اروپا ) میشود دید! جامعه ایران از نژادهای مختلفی مانند:ترک / عرب / کرد / فارس / بلوچ / لر / افغانی / آسوری / گیلک / مازنی تشکیل یافته است!


  • سردار مریم بختیاری

    «بی‌بی‌مریم بختیاری» یا آن‌گونه که بختیاریها خود می‌گویند «سردار مریم» زنی تحصیل‌کرده و روشنفکر و در عین‌حال تیرانداز و سوارکاری ماهر که در فتح تهران و سقوط استبداد نقش فرماندهی داشت اما تنها و تنها به‌علت «زن» بودن، گمنام ماند. بی‌بی‌مریم پیش از فتح تهران، در کسوت یک پارتیزان انقلابی، پیشاپیش یک دسته از نیروهای سوارکار بختیاری، مخفیانه وارد تهران شد. دلاور زنی فرمانده و خوش‌فکر با درک تاکتیکی بسیار بالا در صحنه نبرد. او و نیروهایش به مجرد حملهٔ قوای بختیاریها از سمت محمدعلیشاه قاجار، در یک منطقه، از پشت به نیروهای قزاق مدافع استبداد حمله کرد و باعث شکست و فرار آنان شد. شرح بخشی از آن ماجرا را《سرهنگ ابوالفتح اوژن بختیاری》از رزمندگان بختیاری فاتح تهران در کتاب تاریخ بختیاری ص ۲۱۹ ثبت کرده است. شگفت‌ آنکه: هنگامیکه سردار مریم برای مشروطه می‌جنگید، رضا‌خان در کسوت سردسته یک فوج قزاق ضدانقلابی به‌روی مشروطه‌خواهان با شصت‌تیرش شلیک می‌کرد! نزدیکان بی‌بی‌مریم نوشته‌اند به‌رغم سازش برخی سران بختیاری با دولت انگلیس، بی‌بی مریم با نفوذ انگلیس مخالف بود و پیش از انقلاب مشروطه در این راه، شماری از خوانین پشتکوه را در مسیر مبارزه با نیروها و سیاست‌های استعماری انگلیس پیوسته حمایت و تجهیز کرده بود. سابقه مخالفت این زن شجاع با انگلیس‌ها تا دشمنی وی با قرارداد ننگین ۱۹۱۹ وثوق‌الدوله می‌رسد. نیروهای استعماری روس نیز در دشمنی با این سردار میهن‌پرست، هنگام فتح اصفهان منزل او را غارت کردند! بی‌بی‌مریم از مخالفان جدی کودتای ۱۲۹۹ و روی‌کار‌آمدن دیکتاتوری دست‌نشانده رضاخان بود. به‌علت همین مخالفت بود که در سال ۱۳۱۳ خورشیدی به دستور رضاشاه، پسر وی علیمردان خان (همان شیرعلیمردان) را به‌قتل رساندند. دکترمحمدمصدق رهبر نهضت ملی ایران نیز که هنگام کودتای رضاخان، حاکم فارس بود، پس از مخالفت با کودتا و عزلش از حکومت فارس، به کوهستانهای بختیاری پناه برد و مدتها مهمان بی‌بی‌مریم بود. زنی که تضاد اصلی جامعه خویش را به‌روشنی دریافت و در جهت حل آن، راساً به اقدام پرداخت اما هم‌چون خواهر نامدارش در آن‌سوی ایران‌(زینب پاشای تبریزی) در سایه تاریخ‌نگاری مردسالار حاکم، نادیده گرفته شد. آنچه که از او و آوازه‌اش باقیمانده، زندگینامه‌ای‌ است که خود نوشته《کتاب خاطرات بی‌بی‌مریم بختیاری》کتابی که بایدش خواند تا به عمق عظمت کاری که آن شیرزنان در تاریک‌ترین دهلیز‌های تاریخ عصر قاجار موفق به انجام آن شدند، درک گردد.


  • مظلوم نمایی اصفهانیها برای انتقال آب

    فرقی بین روحانی، جهانگیری و رییسی نیست! در سکوت نمایندگان چارمحال بختیاری، لُرستان و خوزستان متاسفانه شاهد میدان داری نمایندگان ضد امنیتی اصفهان هستیم! جناب رییسی قاضی القضات مسیری که دارید میروید اشتباه است! عامل تخریب محیط زیست و نابودی مردمان چهارمحال بختیاری، لُرستان و خوزستان نشوید! در مورد حق آبه اصفهان باید ابتدا از خودتان بپرسید: کدام آب؟ و برای چه مصارفی؟ و کدام اراضی؟ و برای چند نوبت کشت در سال؟ اصفهان حتی براساس طومار شیخ بهایی حق آبه ای برای اراضی محدودی آنهم یک نوبت کشت در سال بوده است!!! که الآن دیگر آن اراضی وجود ندارند و تغییر کاربری داده شدند!!! و دیگر آن آب هم بخاطر افزایش جمعیت و سرانه شرب خودشان و تغییر اقلیم وجود ندارد!!! صنایع اصفهان را هم که خود اصفهانیها منتفع میشوند را هم اضافه کنید!!! فریب رِندی اصفهانیها را نخورید آنها برای فریب مردم و مسئولان مفاهیم جدیدی را اختراع کردند از جمله اینکه معتقدند آب موجود و تونل اول متعلق به کشاورزان است و دولت باید برای شرب آب انتقال دهد اگر اینگونه است در نقاط مختلف کشور هم از جمله: چهارمحال بختیاری همین کار را انجام دهند!!! تاکنون به قیمت آواره شدن هزاران نفر و نابودی محیط زیست چندین طرح انتقال آب به اصفهان اجرا شده! کوهرنگ 1 و 2 و 3 و لنگان و خدنگستان و گلاب و بهشت آباد و...چندین طرح دیگر هم در دست اجرا دارند!!! طرحهای قبلی هرکدام مطابق با آیین نامه تخصیص آب وزارت نیرو هیچکدام دائمی نیستند و باید دوباره با توجه به شرایط و خشکسالی در حوزه کارون مورد تجدید نظر قرار گیرند!!! متاسفانه قوه قضاییه وظیفه خود را در مقابل تخریب محیط زیست درست انجام نداده و حتی گفته میشود تحت فشار معاون اول شما دستور دادستان محلی که به علت مجوز باطل شده تونل سوم را متوقف کرده بود، بصورت غیرقانونی باطل شده و دوباره به این طرح باطل شده مجوز دادند! متاسفانه ما لُرهای بختیاری ساکن اصفهان در خط مقدم اعتراضات هستیم و بیشترین شهداء و بازداشتیها را داریم و از آنطرف مسئولین اصفهان از این اعتراضات سوءاستفاده میکنند که مردم اصفهان ناراضی هستند و مثلاً اگر زاینده رود جاری باشد میتوانیم مردم را آرام کنیم یا توی صف انتخابات بیاریم و اینگونه ما جان میدهیم و آنها معامله میکنند!!! سال گذشته که رییس قوه قضاییه آمدن اصفهان عمداً یکماه بی آبی راه انداختند و حتی شبی که دکترعلاءالدین بروجردی (رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس) آمد نجف‌آباد جزء معدود موارد، برق کل شهر را قطع کردند که بگویند بی آبی و بی برقی مشکل هرروزه اصفهان است!!! و بابت این اعتراضات کُلی امتیاز گرفتند و از آنروز حتی یک دقیقه بی آبی و بی برقی تا امروز نبوده است!!! با انتقال آب مشکل کویربودن اصفهان حل نمیشود و یک نسلکشی در حق مردم خوزستان، چهارمحال بختیاری ولُرستان اتفاق خواهد افتاد نگاه کنید به صنایع آب بَر اصفهان این انتقال آب برای مصارف صنعتی است ولی در استانهای زیردست هزاران نفر از بی آبی مجبور به ترک شهر و روستاهایشان خواهند شد و صدمات جبران ناپذیری به این مردم خواهند زد!!!



آخرین مقالات