پنج شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۸ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

گُلوَنی

به گفته ماری کخ، گُلونی سربند زنان عیلامی بوده . ماری کخ گُلونی (تعره) را پارچه ای بلند معرفی میکند که زنان عیلامی به صورت مارپیچ آن را به دور سر خود میبستند . طرح گلونی نقش و نگار هایی از گل و گیاهان کوهستان بود .

گُلوَنی

روسری باستانی زنان لُر که قدمتی بیش از ۳ هزار ساله دارد و نماد حجاب، عفاف و عزت زنان لر است و روز ۲۶ اردیبهشت در لرستان به نام «گُلوَنی» نامگذاری شده است.
سربند گُلوَنی این حجاب زیبا که نقش و نگار پر ظرافت آن آدمی را به تعمق در رنگ‌های متنوع و نشاط‌ آور آن وا می‌دارد خود سهم برجسته‌ای در نگاهی تازه به دیرینه بودن زیباشناسی حجاب در لرستان فیلی دارد.
نقوش روی گُلوَنی خود زبان گویایی از سادگی و در عین حال زیباشناختی است که سنت و اصالت لرستان در آن موج می‌زند.
بهزاد پاکدل مسئول کانون آئین‌های سنتی لرستان در مورد قدمت گُلوَنی این پوشش زنان لر گفت: قوم لر حدود از هشت هزار سال پیش به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین اقوام در ایران زندگی می‌کردند.

گُلوَنی، سربندی باستانی است که زنان لرستانی به‌شکل خاصی به‌سر می‌کنند و بخشی از پوشش زیبای زنان و مردان لر است. نسل جدید، از نوع کوچک آن به‌عنوان روسری استفاده می‌کند. این روسری با طرح زیبای سنتی بین دیگر دختران ایرانی هم طرفدار زیادی دارد و یکی از سوغات‌های لرستان است.

به گفته ماری کخ تعره سربند زنان عیلامی بوده . ماری کخ تعره را پارچه ای بلند معرفی میکند که زنان عیلامی به صورت مارپیچ آن را به دور سر خود میبستند . طرح تعره نقش و نگار هایی از گل و گیاهان کوهستان بود . 
زنان ایل بالاگریوه هنوز هم بجای کلمه گلونی از کلمه تعره برای این سربند استفاده میکنند . تعره همان گلونی است که زنان لرهای لرستان فیلی (ایلام، کرمانشاه، لرستان کنونی) استفاده میکنند.

4 نظر

  • گُلوَنی کلمه ای لُری است

    یاور اکبریان در واژه نامه لُری صفحه ۶۱۷ مینویسد : گُلوَنی (golvani) نوعی سَربند ابریشمی زنانه مخصوص زنان لُر است که آنرا به شکل عمامه به سر می بندند.گُلوُنی از دو واژه《گُل + وَنی》درست شده است یعنی چهارقدی که نقوش گُل روی آن انداخته شده است و فقط لُرها به انداختن میگویند وَن (van) ولی لکها و کردها میگویند: کَت یا اوشت! حالا چطور ادعای گُلوَنی را میکنند درحالی که حتی اسمش لُری است و دستگاه بافتش در شهرهای لُرنشین خرم آباد و بروجرد بوده است؟عشایر لکزبان بخاطر همجواری با شهرهای لُرنشین از گلونی استفاده کردند ولی دلیل نمیشه آنرا فقط متعلق بخود بدانند! دکتر عبدالرحمن شرفکندی پژوهشگر کُرد در کتاب《فرهنگ لغات کردی》به کلمات و رسوم زیادی اشاره کرده که از لُری وارد زبان کردی شده است و توفیق وهبی زبانشناس کُرد، لکی و کلهری را جزء خانواده زبان لُری معرفی کرده است.


  • محمود

    آیا گلونی مال کرد است،مال لک است یا مال لر؟ توضیح ویکی پدیا جعلی:گُلوَنی یا هوری[۱][۲][۳][۴] (به کردی!!!: ھەوری، گوڵوەنی) (به فارسی گلبندی[۵]) به گونه‌ای سربند و روسریِ زنان لر[۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]، لک[۱۴] و کرد گفته می‌شود.[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸][۱۹] این روسری حدود ۳۰۰۰ سال قدمت دارد و ریشهٔ آن به زنان کاسیت (اجداد قوم لر[۲۰]) می‌رسد.[۸] و در زبان فارسی به صورت گُلبَندی تلفظ می‌شود که برگرفته از واژه گُل‌بَدن، نوعی پارچه هندی ابریشمی و لطیف است.[۵][۲۱][۲۲] گلونی در واقع نوعی تَرهَه (tarā)[با کدام معنی؟] رنگین است که زنان لر در مراسم جشن و سرور آن را روی تره معمولی می‌بندند.[۷] این روسری امروزه به نماد مردم لر بدل شده‌است.[۲۳] گلونی در شهریور ۱۳۹۷ به عنوان یکی از میراث‌های قوم لک به ثبت ملی رسید.[۵][۲۴] اولش مینویسه به کردی(هوری!!!؟ یا گول وه نی؟؟!!؟) و بعدا توضیح میده متعلق به زنان لر هست.خوب اگه مال لرهاست،به کردها چه ربطی دارد.مسخره تر اینکه در پایان توضیحات مینویسه به عنوان میراث!!! قوم لک به ثبت رسید.دست آخر نفهمیدیم این گلونی لریه،لکیه،کردیه چی هست اصلا؟


  • لباس لری

    لرها یکی از اقوام ایرانی به شمار می‌روند که در غرب و جنوب غربی ایران زندگی می‌کنند. بیشترین پراکندگی مردمان لر مربوط به استان‌های لرستان، چهارمحال بختیاری، کهگیلویه، خوزستان، ایلام و… است در حال حاضر بیشترین جمعیت لرها در شهر خرم‌آباد سکونت دارند. لرها یکی جوامع بزرگ عشایری ایران را تشکیل می‌دهند که نوع پوشش سنتی و بومی زنان جوان لر معمولاً با پارچه‌های الوان در رنگ‌های شاد و متنوع با سربند مخصوص است و زنان مسن‌تر پارچه‌هایی که به رنگ تیره و طرح‌های ساده‌تر دارد، استفاده می‌کنند. تره پارچه ابریشمی مخصوصی است که زنان لر به سر می‌بندند و به لری آن را ساوه می‌گویند. تره را در حالت عادی می‌بندند و برای شرکت در مراسم و جشن و سرور، نوعی از آن را به نام گل ونی که رنگین است، روی تره می‌بندند.


  • گلونی چارقدی لُری

    پان کوردها گلونی را که روسری زنان و سربند مردان لور است را به یغما میبرند و بر سر زنان معروفه و هرزه بین گروهک های تروریستی و تجزیه طلب پژاک و دموکرات و کومله و شورای آزادی خود میکنند تا با گرفتن فیلم و عکس و پخش آن در فضای مجازی تبدیل به نمادی کردی کنند. خوشبختانه با هوشیاری مسؤلان قبل از شروع دزدی آنها گلونی لورستانی ثبت ملی شد. اما دندان چپاولگر این دزدان بی هویت هنوز کنده نشده است امروزه در تمام رسانه های خود سعی میکنند این دستار لوری را به تن زنان تروریست کورد کنند غافل از اینکه در لورستان فیلی گلونی بر سر زنان و دور کلاه مردان لور پیچیده میشده است و تاریخی فراتر از وجود کورد دارد. در عکس های قدیمی هیچ کردی ( نه خود کرد پندارها که لباس لوری می پوشیده اند ) گلونی به سر ندارد حتی عکس های سی سال پیش زنان کرد هم بدون پوشش گلونی است البته اکثرأ هم بی حجاب و بدون پوشش سر هستند. امیدوارم این دزدان هویت و فرهنگ دست از سر فرهنگ مردم لور بردارند و اگر فرهنگ ، نماد ، مشاهیر و آوازه ای ندارند ، داشته های دیگر اقوام و ملل را ندزدند.



آخرین مقالات