سه شنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

چوقای لرهای بختیاری و چوقای لرهای فیلی

پس از , سرکوب خوانین بختیاری و فیلی , و خلع لباس از این طبقه ممتاز لر و قدغن بودن پوشیدن لباس رسمی شال و قبا , چوقا که مختص طبقه مردمی ایلیاتی بود بین همه آحاد مردم و طبقات بختیاری شایع شد .

چوقای لرهای بختیاری  و  چوقای لرهای فیلی

چوقا , در حقیقت یک لباس مردمی مشترک بین لرهای بختیاری و لرهای فیلی , متعلق به طبقه عوام و نه خواص بود که مردم روستای تاریخی لیوس در شمال دزفول به بافتن چوقا لیوسی اش و جنس پنبه ایی اش , شهره بود ند .

در حدود هشتاد سال پیش یک نمونه خوب و ریز بافت پشمی از چوقا را زنی از اهالی لیوس برای سالار شجاع که ایلخان چهارلنگ و از خوانین محمد صالح و پسر عموی علیمردان خان بوده است می بافد و هدیه می فرستد که از آن پس به چوقای سالاری شهرت یافت و سایر خوانین و اعیان بختیاری نیز بر تن کردند.  این تن پوش مردمی متعلق به طبقه عوام ایلیاتی " مد " و ترویج شد و به طبقات خواص نیز راه یافت .

 

 پس از , سرکوب خوانین بختیاری و فیلی , و  خلع لباس از  این طبقه ممتاز لر  و قدغن بودن پوشیدن لباس  رسمی شال و قبا , این پوشش طبقات مردمی  ایلیاتی یعنی چوقا, بین همه آحاد مردم و طبقات بختیاری شایع  شد .

این پوشش مردانه را که  دیگر لرهای فیلی حتی به خاطر نمی آورند اما در بین بختیاری ها , این چوقا و  شلوار دبیت به عنوان دو شاخصه بارز لباس قومی لرهای بختیاری محسوب می شود .

 

 این تن پوش دستبافت  خود زنان لر است و امروزه مشهورترین بافت  پشمی اش   , معروف به چوقا کیارسی , متعلق به طایفه کیارسی است.

از آنجا که این تن پوش , متعلق به طبقات عامی لر بوده , محتملا بافت و نقش روی آن( نقش چپراس یا چمراس ) قدمت دیرینه و کهن داشته و برگرفته از نقش زیگورات های پراکنده عیلامی یا گنبد های زیگوراتی پراکنده در منطقه است .

در ضمن در لرستان جنوبی ( کهگیلویه , بویراحمد ,   ممسنی و لیراوی ) پوششی به نام چقه ( چوقا) رایج است که بافت و طرحی  جداگانه دارد .

 

 چوقا بختیاری

چوقا بختیای

 

 

چوقا در فرهنگ بختیاری

 

 

نقش زیگوراتی چپراس یا چمراس در فرهنگ بختیاری

 

 چمراس یا چپراس, نقش زیگوراتی  چوقا , این پوشش مردانه,  امروزه یکی از بارزترین  شاخصه ها و نماد های   قومی لرهای بختیاری محسوب می شود . از آنجا که این تن پوش , متعلق به طبقات عامی لر بوده , محتملا بافت و نقش روی آن ( نقش چپراس یا چمراس ) قدمت دیرینه و کهن داشته و شاید برگرفته از نقش زیگورات های پراکنده عیلامی یا گنبد های بناهای زیگوراتی  دینی  پراکنده در منطقه باشد .

 این نقش  دو زیگورات پلکانی سیاه و سفید که به صورت متقارن و در عین حال متقابل  در هم فرورفته  در  لری   بختیاری  به نام چمراس یا چپراس ( چپ و راست  )و نرلاس ( نر و ماده ) شناخته می شود .امروزه به عنوان نماد قومی مورد کاربرد همگی است .

 

 

 

 

 

 

 

 

0 نظر


آخرین مقالات