سه شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۹ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

شیمبار و شلا

شیمبار و شلا

منطقه باستانی وحفاظت شده شیمبار وشلا در بخش اندیکای مسجدسلیمان واقع است که یکی از ناشناخته ترین مکانهای ایران بخصوص تمدن ایلام میباشد. در شیمبار دهها نقش برجسته با کتیبه ها از تمدن ایلام وجود دارد که هنوز ترجمه نشده اند بر بلندای قله جزیره مانند قلندرون که وسط شط شیمبار است آثار بنای بزرگ ایلامی دیده میشود که پناه گاه خوبی برای آنان بوده وبه قلعه اندرون معروف گشته است.

این منطقه به خاطر آب فراوان و کوههای سخت وجنگلهای انبوه مناسب ترین پناه گاه برای ایلامیان بوده است. در روی کوه دلا در تنگ سنان در غرب شط شیمبار نقش برجسته بزرگی از

الیمایی ها وچندین نقش برجسته دیگر با کتیبه وجود دارد که تا کنون دها مجسمه و سکه و اشیاء گران قیمت ایلامی در این منطقه یافته شده که متاسفانه بیشترشان توسط دلالان به فروش رسیده اند.

در جنوب شط تونلی بنام تونل نگین حفر شده که آب شط شیمبار را به دره زیبا و ناشناخته ی شلا انتقال میدهد این تونل به دستور دختر پادشاه الیمایی که نام او نگین بود در دل سنگ های سخت به طول سیصدمتر و ارتفاع شش متر حفر گردیده واین خود از عجایب ناشناخته ایران باستان است که آب پس از طی تونل نگین سرازیر میشود که تبدیل به آبشار بزرگ نگین میشود که ابتدای دره شلا میباشد، شلا نام همسر اینشوشیناک پادهشاه مقتدر ایلامیست که از ادوار مختلف تاریخ ایلام و الیمایی آثار فراوانی دارد. از جمله کاخ بزرگ ارکی که تنها کاخ موجود از تمدنهای ایلامی و الیمایی است با طاق های زیبای قوسی از جنس سنگ که ناشناخته ترین کاخ ایران است.وبعد از چغازنبیل بزرگترین بنای ایلامیست همراه با دیواری حفاظتی سنگی و بلند و به طول چندین کیلومتر در اطراف کل شلا، وجود کتیبه هایی در روی صخرهای کنار کاخ با حداقل بیست سطر که هنوز ترجمه نشده اند ، وجود سه آسیاب آبی بزرگ در کنار رود خانه شلاکه نشانگر جمعیت زیاد مردم در آن دوره در شلا بوده که امروزه بازسازی شده اند. وجود تپه ای باستانی که شبیه به یک شهر باستانیست که چندین جای تپه سوراخ هایی نفر رو در دل سنگ حفر شده است، وجود چندین نقش برجسته در روی کوههای اطراف، وجود برد گوری و گورستانی باستانی در مرکز شلا و همچنین یکی از اولین کوره های ذوب آهن ایلامی در شلا موجود میباشد. بسیاری مجسمه وسکه و... از جمله یک اردک طلا به اندازه اردک معمولی در شلا کشف شده که متاسفانه همگی ربوده شده اند. شلا از سمت شرق با روستای باستانی سوسن همسایه است. در انتهای شلا آب سد شهیدعباسپور است که با قایق به ایذه میرسید.

ما مانده ایم با این همه تمدن و فرهنگ با ارزش از مردمان عیلامی ـ الیمایی در مناقط لرنشین بخصوص بختیاری چرا عده ای ندانسته چشم میبندند و دهان باز میکنند و خود را به تاریخ مردمانی مهاجر یعنی آریایی نسبت میدهند که با فرهنگ مردم لر و عیلامی بیگانه بودند و هرچی داشتند از مردم عیلام اقتبارس کردند. 

یاد آن حرف پرفسور گریشمن افتادم که راجب سرزمین بختیاری میگوید: من جای جای سرزمین بختیاری نبود که پا نزارم و عیلام را نبینم.

 

نقش برجسته شلا

 

تونل نگین

 

ابشار شیمبار

 

منطقه شلا 6

 

منطقه شلا 1

 

منطقه شلا 3

 

منطقه شلا 3

 

منطقه شلا 4

 

منطقه شلا 5

 

 

منطقه حفاظت شده شیمبار

3 نظر

  • مشاهیر قوم لُر

    لُر همان است که ضربه دستش دل یاران زهرای مرضیه را شاد کرد (ابو لؤلؤ پیروز نهاوندی) ... لُر همان است که نخستین بار بر علیه خلیفه جور قیام کرد و از سرزمین لُر تا مصر علم استقلال کشید (ابوسعید بن بهرام گناوه ای) … لُر همان است که نخستین عملیات دریایی ایران پس از اسلام را انجام داد (صلاح الدین محمود لُر) … لُر همان است که سنت سخاوت گذاشت و ثلث منال حکومتش را خرج مهمانان کرد (نصرت الدین احمد اتابک لُربزرگ) … لُر همان است که مرد شمشیر و قلمش خواندند (امیر جلال الدین مسعود شاه لیراوی) … لُر همان است که عادلترین پادشاه ایران خوانند (کریمخان زند ملایری) … لُر همان است که شجاع ترین و دلیرترین شاهزاده تاریخ ایران گفتندش (لطفعلی خان زند) … لُر همان است که فاتح قندهار و سند و دهلی در زمان نادرشاه افشار بود (فوج کهگیلویه و بختیاری در لشکر نادرشاه افشار) … لُر همان است که شعر و مدح اهل بیت اش بر تارک ادبیات ایران میدرخشد (عمان سامانی) … لر همان فاتح تهران و سردار مشروطیت است (حاج علی قلی خان سردار اسعد بختیاری) … لُر همان پایه گذار شیعه اصولی در جهان تشیع است (آیت الله وحید بهبهانی) … لُر همان است که پوزه استعمار پیر را به خاک مذلت سایید (رئیسعلی دلواری و دلیران تنگستان و دشتستان و سواران بختیاری) … لُر همان است که دمار از ارتش رضاخانی درآورد (کی لهراسب باطولی و دلیران بویراحمد و خوانین لرستان) … لُر همان است که زنانش هنگ نظامی بریتانیای کبیر را شکست داد (زنان لُرده دشتستان) … لُر همان است که تنها کسی بود که در مقابل کشف حجاب رضاخانی قیام مسلحانه کرد (خدا کرم خان بهمنی) …لُر همان است که شجاعت و سخاوت و دیانت را توأمان داشت و زیر بار دو پهلوی نرفت (علی سمیل فخرایی دشتی) … لُر همان است که عالیترین مرجع جهان تشیع بود (آیت الله سیدحسین بروجردی) … لُر همان است که شجاعانه مقابل شاه ایستاد و پیام مرجعیت را به شاه رسانید (آیت الله کمالوند) … لُر سردار شهید محمد بروجردی است … لُر سردار شهید نعمت سعیدی است … لُر تیمسار غضنفر آذرفر فاتح حاج عمران و کربلای ۷ است ... لُر هزاران شهید و آزاده دفاع از ایران است ... لُر دکتر عبدالحسین زرینکوب، دکتر جعفرشهیدی، دکتر مهرداد اوستا، پروفسور سکندر بهاروند، دکتر علی‌محمد رنجبر، دکترمحمدمهدی فولادوند، دکترشاموربختیار و هزاران دانشمند و استاد و دکتر و مهندس است … به آن دلقکان یاوه گو می‌گوییم؛ ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگاه توست … عرض خود میبری و زحمت ما میداری.


  • تژگاه《تش چاله》

    🔥تژگاه تش_چاله🔥الهی که تَژگاه دِلتو همیشه روشنا بوئه🌷🔥پِریزه تژگاتو هم بِلیز بوئه🌷تش یا تژ در زبان لری به معنای آتش می­باشد و تژگاه یعنی جا و مكان آتش. تژگاه در اصل از تَش (آتش) + گاه (پسوند مکان) ساخته شده است. تَشگاه در تداول به مرور تبدیل به تَژگاه شده است، از قدیم رسم بر این بوده که زمین را كمی حفر می­كردند و اطراف آنرا چند قطعه سنگ میگذاشتند، بطوریکه آتش و گرمای آن بیشتر اوقات روشن بود و از نور و حرارت آن استفاده های متفاوتی می کردند. زغال در زیر خاكستر تا چند روز خاموش نمی­شد و برای روشن كردن تژگاه در روزهای بعد از همان زغالها استفاده می­كردند. مردمان لُر مانند ایرانیان باستان اعتقاد خاصی به آتش و نور دارند و آتش را به‌عنوان یكی از نمادهای قدرت خدا و منشا نور در برابر تاریکی محترم می­دانند. تژگاه جایگاه ویژه ­ای در بین لُرها دارد و نماد فرد لایق و توانمند در بین خانواده است بطوریكه یكی از آیینهای سوگواری مردم لر این است كه اگر جوان ناكامی، بزرگی از طایفه و یا پدر خانواده از دنیا می­رفت آب در تژگاه می­ریختند تا خاموش شود، با این باور كه چراغ خانه خاموش شده است و جانشینی ندارد؛ اگر مادری صاحب فرزند پسری میشد میگفتند تژگاه فلانی روشن است و اگر کسی صاحب فرزند پسر نمیشد از هیزمهای تژگاه آن مادری که فرزند پسر زائیده هیمه ای برمیداشت و در تژگاه خود میگذاشت به این نیت که صاحب فرزند پسر شود، در گذشته هر جایی را که آتش قرار می­گرفت تژگاه می‌نامیدند.️ یکی از مهمترین و مقدس ترین این مکانها آتشکده هایی جهت نیایش بوده است و دیگری جایی که در آن نان می پختند و یا تژگاهای دیگر مانند آتش دانهایی که برای شکل دادن به فلزاتی چون آهن و مس بکار میبردند و از این طریق وسایل کشاورزی و دفاعی ساخته شدند. این عوامل باعث شدند این مردم احساس نیاز بیشتری به آتش کنند و در گذر زمان احساسی مقدس نسبت به آتش و آتشکده یا تژگاه در وجودشان رخنه کند. اینچنین بود که در بزرگ داشتها و نیایشها آتش را مانند سمبلی واقعی برپا می­داشتند. واژه تَژگاه کم کم بار معنایی مجازی و تعبیر کنایی بخود نیز گرفته است؛ مثلا تو تَژگاهِ اُمیدمی، تَژگاه زنه ایم (کنایه از عزیزم، امیدم) و گاهاً می‌گویند آوو دِ تژگاه باووَت که نوعی نفرین است به این معنا که چراغ خانه ات خاموش شود و فرزند پسرت بمیرد.


  • حق آب و قاعده بازی

    حق آب و قاعده بازی: فیلم قاعده بازی درباره مردی است که دو زن، یکی از محلات پائین شهر و یک زن نیز در محلات بالا شهر دارد و از هر کدام از این زنها نیز فرزندانی دارد که از وجود یکدیگر بی خبر هستند انتصاب مدیران مخالف دولت از سوی نمایندگان مجلس مصداق بی خبری مدیران از دولت است که تا این مدیران با دولت مخالف تعامل می‌کنند عمر ما در دوره‌های متوالی مجلس سر می‌رود یکی از دلایل اصلی توسعه نیافتگی لُرستان و هدر رفتن حقآبه لُرستان در همین درنظر نگرفتن قواعد بازی است. لرستان با 3 هزار و 39 دهنه چشمه، بیش از 3 هزار و 250 حلقه چاه، هزار و 527 رشته قنات و رودخانه‌های متعدد قابلیت پیشرفت، توسعه و ارتقای کشاورزی و شیلات را دارا می‌باشد قابلیت کم نظیر و مناسبی که سفره‌های زیر زمینی و رودخانه‌های جاری اش تاثیرپذیر از میزان بارندگی جنگلهای زاگرس است، اما چرا لُرستان با این اکوسیستم جغرافیایی در تابستان کوله بر آب هستند و در زمستان خانه به دوش سیلاب؟ آیا تاکنون از خود پرسیده‌اید چرا مادامی لُرستان را سیل می‌برد اراضی کشاورزی خوزستان مکانیزه می‌شوند؟ چرا لُرستان با این ویژگیهای برجسته که آب شهرکهای صنعتی قم و اراک و ساوه را تامین می‌کند اما بیش از 75 درصد از اراضی کشاورزی لرستان با وجود منابع آبی غنی بصورت دیم کشت میشوند؟ آیا تاکنون میدانسته اید نزدیک به نیمی از خانوارهای ساکن در لُرستان وابسته به کشاورزی هستند که با وجود آب و خاک حاصلیخیز و اقلیمهای متنوع کشاورزی می‌تواند زمینه ساز توسعه لُرستان باشد؟ با توصیف این ویژگیهای برجسته اکوسیستم جغرافیایی لُرستان، سیاست ناهمگون و ناهمسو مدیرگزینی در لُرستان یکی از دلایل اصلی شکست توسعه در لُرستان می‌باشد، بخشی نگری و استفاده از مدیران مخالف دولت باعث تشدید محرومیت در لُرستان می‌شود روی سخنم با منتخبین مجلس است با چه استدلالی انتصاب مدیر مخالف دولت می‌تواند در جهت موفقیت و پیشبرد اهداف دولت کوشا باشد، مگر غیر از اینست که نگاه بخشی نگری و جزیره‌ای عمل کردن به انتصابات الیگارشی طایفه‌ای و مخالف دولت می‌انجامد اگر درگذشته این اشتباه انجام گرفته آیا رواست باز تکرار شود؟ تکراری که به تشدید محرومیت در لُرستان می‌انجامد، دست ملت را در کارهای انجام شده‌ای نگذارید که هیچ خیری برای ملت و برای توسعه لُرستان ندارد، عقلانیت و درایت سیاسی می‌گوید در تمامی دولتها باید از مدیران همسو و همراه دولت برگزیده شود نه مخالف دولت [قاعده بازی] حقآبه لُرستان با انتصاب مدیرمخالف سیاستهای دولت به سرانجام نمیرسد نتیجه این اقدام بدون درنظر گرفتن قواعدبازی، خشکسالی اراضی لُرستان است، یکی از عوامل توسعه نیافتگی لُرستان؛《مدیران منصوب مخالف دولت》در ادوار مجلس می‌باشد چراکه هر دولتی دارای معنا و رویکرد خاص خود است مگر می‌شود مدیر مخالف دولت در جهت پیشبرد راه و گفتمانی مدیریت کند که درابتدا اساساً اعتقاد به تشکیل این دولت نداشته است؟ متاسفانه همین رویکرد غلط《مدیرگزینی مخالف دولت》باعث شده نمایندگان از وظایف ذاتی خود فاصله گرفته تاجایی که در ده دوره مجلس حتی یک طرح توسعه محور بصورت مستقل از سوی نمایندگان لُرستان وارد صحن علنی مجلس نشده! تجربه مناطق توسعه یافته و نقش آفرینی نمایندگان در حوزه توسعه و برنامه‌ریزی و داشتن نگرش سیستمی و استراتژیک اندیشی و قدرت رایزنی و مذاکره می‌تواند عوامل مهم در دسترسی به حقآبه لُرستان باشد نه بازی بدون قواعد سیاسی مدیرگزینی آنهم مخالف دولت که باعث تشدید محرومیت و شکست برنامه‌های دولت میشود.



آخرین مقالات