چهار شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

رنگ و طرح پوشش دیرین زنان لور در لرستان فیلی

قوم لور ( کاسیان و ایلامیان باستان ) به عنوان بومیان اصلی ایران حدود هشت هزار سال پیش به عنوان یکی از قدیمی ترین اقوام در ایران زندگی میکردند . پوشاک مردم لورستان فیلی در نهایت زیبایی و سادگی نمادی از پوشش اصیل ایرانی است که امروز جزء در برخی مناطق روستایی و عشایری شاید دیگر نتوان نشانی از آن یافت.

رنگ و طرح پوشش دیرین زنان لور در لرستان فیلی

پوشاک زنان لور در لورستان فیلی بنا به موقعیت اجتماعی و اقتصادی و از طرفی شرایط سنی از ویژگی های مشخصی برخوردار است به طوری که پوشاک زنان جوان لور با پارچه های الوان در رنگها و طرح های شاد با سربندهای زیبا و رنگی است و زنان مسن تر پارچه هایی به رنگ تیره با طرح های ساده و سربندی سیاه و سفید را ترجیح میدهند.

 گلونی پوشش زنان لر

پوشاک زنان لور شاد و روشن است و با مهره های شیشه ای ، سکه ها و منجوق ها تزیین میشود. نقش روی سنگ ، پوشش زن لور دوران کاسیان را نشان داده اما چه زیباست که نقش حک شده سنگ ، گلونی زن لور را به همین شکلی که امروزه زنان لور به سر می بندند به نمایش گذاشته که این خود سند تاریخی گلونی را نشان میدهد. گل ونی سرپوش ابریشمی مخصوصی است که زنان لور به سر می بندند و به لوری آن را ساوه میگویند. تره را در حالت عادی و در روزهای معمولی می بندند ولی زنان لورستانی برای شرکت در مراسم جشن و سور ، نوعی از آن را به نام گل ونی که رنگین است روی تره می بندند.

 

در طرح این روسری ها که به طور معمول از جنس ابریشم هستند نقش ها و رنگهای مختلف به کار رفته که با گره خاصی به دور سر پیچیده شده و گوشه های آن هم به صورت آویزان بر پشت سر قرار میگیرد. زنان مسن گلونی های سیاه با گل های سفید به سر میکرده اند و زنان جوان رنگهای سبز که نشان رنگ طبیعت است. سمبل رشد ، نظم ، تازگی ، حاصلخیزی و باروری است. این رنگ احساس آرامش شدیدی را به شخص القا میکند و از رنگ قرمز به مفهوم آتش و خون قدرت و پایداری ، احساسات شدید ، تمایلات و عشق و نیز رنگ نارنجی که نشانی از رنگ قرمز و شادی رنگ زرد را ترکیب میکند. بنا بر این با شادی ، تابش خورشید و گرما همراه است . نارنجی نمایانگر غیرت و جدیت ، شیدایی و شیفتگی ، شادی ، خلاقیت و سازندگی ، اراده و نیت ، جذابیت ، موفقیت ، شجاعت و تحریک کنندگی میباشد و همچنین آبی به مفهوم رنگ آسمان و دریا میباشد که عمومأ با عمق و پایداری همراه میشود. نماد راستی و حقیقت ، صداقت و وفاداری ، هوشمندی و خرد ، اعتماد به نفس ، هوش و ذکاوت ، جوانمردی و بهشت است و را به تن می کنند.

 

پیراهن زنان لور دارای برشی ساده ، بلند و گشاد با طرح های گلدار و رنگهای متنوع است. لباس زنان لور دارای قسمت های مختلفی چونکلنجه _ سرداری یا کمرچین و جلیقه است. کلنجه کت مخملی است که بر روی پیراهن زنان لور پوشیده میشود و یقه و لبه های دم آستین و دور شکاف آن یراقدوزی و نوار دوزی شده استسرداری که پوششی است بلند تا به پشت پا ، جلوی آن بدون دکمه است با آستینی تا آرنج که اغلب از مخمل با رنگهای مشکی ، سبز و قرمز تهیه میشود. دوره های آستین و دامن آن به پهنای دو تا سه انگشت یراق دوزی و نوار دوزی شده است

 

کت که نیم تنه را میپوشاند ، نوار دوزی ندارد و با دکمه در جلو بسته میشود.

جلیقه که همیشه باز است و دکمه ندارد و در قسمت جلوی آن یراق دوزی و سکه دوزی شده است.

شلوار یا به زبان محلی لورستان شاوال عبارت است از زیر جامه ای لیفه دار یا کمری دار به مدل شلوارهای کردی که از پارچه های الوان رنگی که زیر پیراهن میپوشند. شلوار زنان لور از لحاظ ترکیب و جنس پارچه دو قسمتی و دو رنگی است به طوری که از دمپا تا حدود بالای زانو ، پارچه ساده با نقشبندی و نوار دوزی شده است و قسمت بالاتر به رنگ دیگر و گلدار است.

 

وی اشاره کرد قوم لور گلونی ها را خودشان درست میکردند ، نقوش هندسی میزدند و برای رنگ آن از رنگهای طبیعی استفاده میکردند. پس این گلونی سربند زیبای زنان لور به جا مانده هنر دست قومی است که خودش تار و پودش را به هم بافته ، نقش زده و رنگارنگ کرده اند.

گلونی این دست بافت لوری در واقع نوعی زندگی را تعریف میکرد و از طرفی هیچ وقت در نقوش گلونی لوری از نقش های لچک ، ترنج ، اسلیمی ، مینیاتوری استفاده نشده و سادگی خاص خود را داشته است پوشاک زنان لور در لرستان فیلی  بنا به موقعیت اجتماعی ، اقتصادی و از طرفی شرایط سنی از ویژگی های مشخصی برخوردار است. پوشاک زنان جوان لور با پارچه های الوان در رنگها و طرح های شاد با سربندهای زیبا و رنگی میباشد. که البته این تنوع رنگی همراه با تزیینات آن به وضعیت اقتصادی خانواده بستگی دارد که شاملجومه ، نوعی پیراهن زنان لورستان که به صورت آزاد ، بلند و بدون یقه میباشد.

 

کلنجهبالاپوش یراق دوزی شده ای است که در بسیاری موارد رویه جلوی آن را سکه دوزی و تزیین میکنند.

تره و گلونیتره پارچه ابریشمی مخصوصی است که زنان لور به سر می بندند و به لوری آن را ساوه میگویند. تره را در حالت عادی می بندند و برای شرکت در مراسم و جشن و سور ، نوعی از آن را به نام گلونی که رنگین است روی تره می بندند.

 

در حال حاضر الگوگیری از طرح های سنتی به منظور ایجاد پوشش ایرانی _ اسلامی شاید یکی از راهکارهای مشکلات موجود در بخش پوشاک کشور محسوب میشود که باید سرمایه گذاری روی این بخش با قوت بیشتری ادامه یابد ، میتوان با فرهنگسازی مناسب و آشنایی بیشتر نسل جوان با پیشینه تاریخی و آداب و رسوم هر منطقه میتوان فرهنگ استفاده از پوشش های محلی را در بین جوانان ترویج کرد. امروزه به روز کردن طرح لباس های محلی به منظور استفاده جوانان از این پوشش ، با توجه به نوع طرح و رنگ لباس های سنتی و محلی هر منطقه در صورت طراحی لباس های جدید منطبق با این لباس ها میتوان موجبات جذب جوانان به پوشیدن این گونه پوشاک را فراهم کرد.

7 نظر

  • بروهی زنان لر

    همه شاه و وزیر و امپراتور ، خدایان قوی و صاحب زور / اگر دنیا همه در کامشان باد ، نیرزد سرون یک دختر لور .


  • رحمتی

    از ظرفیت زنان توانمند لر در جهت کمک به توسعه متوازن در جامعه استفاده نشده است. استفاده از ظرفیت های فکری و فرهنگی بانوان لر در عرصه مدیریت به عنوان عاملی انگیزاننده و با توجه به اهمیت مساوات و عدالت اجتماعی و اقتصادی ، میتواند به برون رفت از وضع موجود منجر شود. وقتی بیش از نیمی از جمعیت جامعه زنان هستند یعنی همین درصد از مشکلات در حوزه زنان وجود دارد و لازم است ظرفیت های خفته اما پر انرژی بانوان دست کم جهت پاسخگویی به نیاز موجود و سپس نیاز کل جامعه بروز یابد. ناپلعون بنا پارت امپراتور فرانسه در اهمیت جایگاه زنان در اجتماع میگوید:اگر میخواهید اندازه تمدن و پیشرفت را بدانید به زنان آن ملت بنگرید.


  • شرفی

    سهم ۳۰ درصدی مشارکت زنان از مدیریت ها در جامعه چه شد ؟ چرا در ایران که هفتاد درصد دانشگاه ها زن هستند ولی ما حتی یک فرماندار زن نداریم ؟ توجه به عدالت جنسیتی ، ایجاد فرصت های برابر عادلانه ، قوانین تضمین کننده در حمایت از جامعه زنان، رشد مشارکت اجتماعی _ اداری زنان و عدم تک بعدی دیدن جامعه و اذعان به حضور و نقش زنان باید مورد توجه تمامی فعالان اجتماعی حقوق زنان باشد.


  • هشت مارس روز جهانی زن

    تاریک اندیشان همیشه سعی میکنند زنان را در " سیاهی " نگه دارند آنها از روشن شدن ذهن زن میترسند چون خوب میدانند اگر زن بداند به فرزندش هم یاد میدهد !!!


  • میر رضایی

    وقتی که خرج یک زن را تا آخر عمر توسط یک مرد پرداخت میشود در واقع آن زن به یک شخصیت وابسته تبدیل میشود و بقای او به یک مرد بسته است و در حقیقت آن زن یک شخص درجه دوم مصرف کننده است ! زنان تنها نمونه واقعی از محدودیت مادر زادی قانون در دوران مدرن هستند. زنان که نیمی از نوع بشر هستند مشاغل و کارکردهای اجتماعی در سطوح بالا به صورت مادر زادی از آنان دریغ میشود و در نتیجه زنان در نهادهای مدرن اجتماعی ، فرودست باقی میمانند ! میراثی از تفکر و آیینی قدیمی که آثار تلخ آن به همه جا رسیده است !


  • ساتیار چگنی

    وینستون چرچیل:زنان یک جامعه را محدود کنید ، آنها را توسری خور و حقیر کنید ، تمسخرشان کنید ، کاری کنید که بزرگترین آرزویشان ازدواج و بزرگترین هنرشان آشپزی و خیاطی باشد ، بلایی بر سر آنها بیاورید تا از اجتماع بترسند ، تخم تفکری در ذهن پدرانشان بکارید تا ایمان بیاورند دخترانشان را باید در قفس پرورش دهند ! کتاب علمی و قلم و چکش را از دخترانشان بگیرید و بجای آن ملاقه و سوزن به دستشان بدهید ! با جوانانشان کاری کنید که از جنس مخالفشان دور باشند ولی تمام تفکرشان پیش آنها باشد ، هر کس که برای آزادی زنان تلاش کرد را بنده شیطان و دشمن خدا بنامید که او دشمن ما ، و ما خدای زمین هستیم ، من تضمین میدهم همچنین جامعه ای هزار سال هم بگذرد پیشرفت نخواهد کرد ! مردمی که به حداقل ها قناعت کنند ، حداکثر ستم را بر آنها روا خواهند داشت.


  • طولابی

    زن لر نیازی به آزادی یواشکی ندارد و باید حقوق خود را مطابق با فرهنگ و رسوم و باورهای غنی خودش مطالبه کند نه فرهنگ معوج دیگران.



آخرین مقالات