پنج شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۸ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

وجه تسمیه شهر کُرد

کردین تن پوشی نمیدن برای عشایر و چوپان که محافظی در برابر باران و سرما بوده است. شهر کرد محل تولید این نمد ها بوده است که ابتدا ده کردین بود که در زبان محاوره ای تبدیل به ده کرد شد و بعد ها با بزرگتر شدن به شهر کرد معروف شد. این تن‌پوش و نام شهر کرد به خوبی ثابت میکند که کرد در فرهنگ گذشته ایرانی هیچ گونه بار قومی نداشته است و تنها به نوعی سبک زندگی میگفتند.

وجه تسمیه شهر کُرد

پانکردها باز به مغز خود فشار اورده اند و تز جدید داده اند که لرهای بختیاری کرد هستند!!  و علت این سخنشان این است که شهر کرد مرکز چهار محال بختیاری است. ناسیونالیسم کردی و پانکردها که با اندیشه بیگانه هستند و تمام حرف ها و حرکاتشان تقلیدی دست چندم از پانترکیسم است به خود جرات تحقیق نمیدهند و در قرن 21 همچنان بدنبال بحث های قومی قبیله ای و مجادلات بی حاصل هستند و کماکان مرض و بیماری همه کردپنداری را با خود دارند. اگر این مقلدان مجازی بجای حرافی و ژست روشنفکری کمی اهل مطالعه بودند یقینا با سند و مدرک جلو می آمدند و منبع دست اول ذکر میکردند.

در تمام منابع و اسناد تاریخی مرکز و پایتخت اتابکان لربزرگ همواره ایذه(مالمیر) بوده است و شهرکرد کنونی هم بجز لرهای بختیاری و مهاجران فارس هیچ شهروند کردی ندارد که بخواهد شهر را به نام آنان بخوانند. حتی تا فاصله 600 کیلومتری یک کرد را نمی یابید و نام قدیمی شهرکرد «ده کردین» بوده است .

 

اما علت وجه تسمیه شهر کرد(ده کردین) برمیگردد به نوعی پارچه بنام کردین یا کردی، که دکتر محمد معین در فرهنگ فارسی جلد سوم صفحه 2079 مینویسد: کردی KORDI نیم تنه ای که در قدیم روی قبا میپوشیدند و دارای آستین کوتاهی بود.

در فرهنگ فارسی عمید، چاپ شانزدهم صفحه 849 آمده که: کوردین(به ضم کاف و کسر دال) جامه پشمین گلیم، پلاس کردی هم گفته میشود.

در واژنامه لری نوشته استاد اکبر یاوریان صفحه 581 آمده که کردی یا کوردی نوعی پارچه پنبه ای ضخیم  برای حفظ از سرما است .

همچنین کردی یا کردین هم اینک نیز در زبان لرهای بختیاری به نوعی لباس چوپانی ضخیم گفته میشود که در برابر سرما از چوپانان محافظت میکند.

علت وجه تسمیه شهر کرد نیز همین بوده است که بافت و تولید این پارچه در آنجا به دلیل زمستان های سخت و طولانی بیشتر از هرجای دیگر مرسوم و معمول بوده و به همین خاطر به ده کردین  یا کردینه پوشان و سپس به شهر کرد که اشاره به تولید آن نوع پارچه ضخیم پنبه ای دارد معروف شده است.

شهرکرد امروز هم نمد مالان بسیار دارد و حتی یک طایفه بزرگ آن شهر به نمدمالی متصف گشته اند و طوایف گله دار، رعنایی و نمدمال از قدیم الایام در کار تولید و فروش پارچه پنبه ای کوردی یا کوردین بوده اند و هم اکنون هم این صنعت به قوت خود باقی است که  این شهر به دلیل کثرت نمدمالان و رواج پارچه ضخیم کردین به این وجه تسمیه مشهور گشته است.

4 نظر

  • تجزیه ایالت بختیاری

    سرزمین بختیاری در طول حکمرانی سلسله پهلوی مورد تجزیه قرار گرفت و در این میان مناطق وسیعی از آن ضمیمه استانهای خوزستان ، لرستان ، اصفهان و مرکزی گردید. استان چارمحال بختیاری پاره ای است از سرزمین بزرگ بختیاری. ناگفته پیداست که تجزیه بختیاری به خاطر جنبه های سیاسی صورت گرفته و صرفأ برای سهولت در امور مدیریت نبوده کما اینکه انتخاب شهرکرد ( ده کرد ) به عنوان مرکز بختیاری و چارمحال که در آخرین نقطه بختیاری قرار گرفته و کاملأ دور از دسترس بختیاریها میباشد گواهی است بر این مدعی ( سکندر امان اللهی بهاروند ، قوم لر ، ص ۱۰۶ ).


  • کُرد به چه معناست؟

    کتابهای شرفنامه بدلیسی _ حدیقه ناصری _ زبده التواریخ سنندجی _ سیر الاکراد _ تحفه ناصری و…همگی به زبان فارسی نوشته شده اند.در ایران کردها به خط فارسی که متأثر از عربی است مینویسند.در ترکیه خط لاتین پایه خط کرمانجی است.در اقلیم کردستان هم خط سُورانی شایع است.به هر میزان که در تاریخ فرو میرویم بیشتر شاهد《گزافه گویی پانکردیسم》هستیم.سوریه و ترکیه هیچگاه هویت و موجودیت کرد را نپذیرفته اند به نحوی که گویش کردی چندان جای بحث ندارد.صد و پنجاه هزار کرد سوری سال ۱۹۶۲ از داشتن شناسنامه و حق تابعیت محروم شدند و هویتشان با کمربند عربی انکار گردید.در مجله《دانستنیها》شماره ۱۳۹ ( ۱۸ مهر ۱۳۹۴ ) ، صفحه ۹۵ آمده که:آیا کردها از اقوام مادها هستند؟برخی مستشرقین مثل مینورسکی برای اولین بار قائل به این شد که گویش کردی شاید بازمانده همان زبان مادی باستان است.در اینکه کردی فعلی زیر شاخه ای از زبانهای ایرانی است شکی نیست ولی درباره اینکه آیا این کردی همان زبان اقوام مادی باستان هست یا نه هنوز هیچ دلیل قانع کننده و توجیه منطقی وجود ندارد که این فرضیه را اثبات کند چون از زبان مادی هیچ اثر مکتوب یا نوشته ای در دست نیست و تنها منابع موجود و مستقیم از زبان مادی به چند واژه محدود که در متون مورخان یونانی آمده است خلاصه میشود.کمیاب بودن ارجاعات واضح و مشخص و عدم تعریف دقیقی از زبان مادها شُبهاتی را بین زبان شناسان به وجود آورده شده و نظر مینورسکی در حد همان حدس و گمان باقی ماند.واژه کرد هم در ایران باستان به معنای یک قوم مثل امروز نبوده بلکه معنی آن کوچ نشین به شکل کلی آن بود.فردوسی در داستان فریدون و ضحاک برای واژه عشایر اصطلاح《کُرد》را بکار میبرد یا جغرافیدانی مانند استخری و مورخی مثل ابن حوقل که بجای واژه عشایر از کُرد استفاده میکند و در قدیم قبل از حمله اعراب و مُغولان به عشایر《کُرد》میگفتند (عزیز کیاوند ، حکومت ، سیاست و عشایر ، ص ۲۸).دکتر《هلن سانیسی》معتقد است هرگز یک حکومت منسجم و یکپارچه که متعلق به مادها باشد وجود نداشته است.دکتر《تورج دریایی》درکتاب شاهنشاهی ساسانی ، صفحه ۱۴۳ مینویسد: در ادبیات پهلوی واژه کرد (kord) برای همه چادر نشینانی بود که معمولأ رابطه ی خوبی نیز با ساسانیان شهرگرا نداشتند.تاریخنویسان و جغرافیادانان از تمام ایلات ایران تحت عنوان《اکراد》نام میبرد.در زبان فارسی واژه کُرد بر چوپان و شبان دلالت دارد (فرهاد نُعمانی، فئودالیسم در ایران، ص ۴۵۱).ایرانیان قدیم دیلمیان را《اکراد طبرستان》و اعراب را《اکراد سورستان》مینامیدند (فرهنگ لغت مُعین ذیل واژه کُرد).دکتر صادق کیا در واژه نامه طبری صفحه ۱۶۶ واژه کُرد را چوپان گوسفند معرفی میکند.در پهلوی هم واژه کُرد به صورت《کورتان》یا《کوریتان》به معنی شبانان است (علی اکبر نیک خُلق، جامعه شناسی عشایر، ص ۲۱).


  • آناطولی جایگاه اصلی کردها

    در کتاب " تاریخ مردمان عرب " نوشته:دکتر آلبرت حورانی ، که توسط فرید جواهر کلام ترجمه شده است در صفحه ۱۴۱ مینویسد:جایگاه اصلی کردها کوه های آناطولی ترکیه بوده است. دکتر محمد معین در کتاب " فرهنگ فارسی " ، جلد سوم ، صفحه ی ۲۰۷۷ مینویسد:کرد یعنی عشایر چادر نشین یعنی گوسفند چران به مناسبت شبانی کردان. حمزه اصفهانی هم در کتاب سنی ملوک الارض و الانبیاء صفحه ۱۵۱ مینویسد:کرد یعنی بدوی یعنی رمه گردان.


  • مهاجرت کُردهای عراق به ایران

    در بین سالهای ۱۳۵۰ تا ۱۳۸۳ شمسی کشور ایران مرتباً میزبان پناهندگان کُرد عراقی بوده که به واسطه بحرانهای پیش آمده مجبور به مهاجرت به ایران شدند! بعد از سال ۱۹۷۵ میلادی/۱۳۵۴ شمسی و عقد قرارداد الجزایر مابین ایران و عراق بر سر اروند رود، دوباره کُردهای عراق به استانهای مرزی ایران مهاجرت کردند! سال ۱۳۶۶ و در پی بمباران شیمیایی حَلبچه بیش از ۴۰ هزار کُرد عراقی وارد ایران شدند! دوباره در جنگ خلیج فارس بین آمریکا و عراق حدود ۱۶ هزار کُرد عراقی وارد استانهای غربی ایران شدند! سال ۱۳۷۰ ارتش بعثی عراق برای مقابله با شورش مردم کُرد عراق در《عملیات انفال》با بمباران و تخریب شهر و روستاها، مردم کُرد را وادار به آوارگی کردند و ۴۵۰ هزار آواره کُرد عراقی در ۳۶ نقطه کرمانشاه استقرار یافتند!!! به گفته مهندس ابراهیم رضایی استاندار وقت کرمانشاه در سال ۱۳۸۱ و با حمله نظامی آمریکا و متحدانش به عراق بیش از ۲۲۰ هزار کُرد عراقی به ایران آمدند!!! ارتش عراق از سال ۱۹۶۳ میلادی (۱۳۴۲ شمسی) تا ۱۹۸۸/ ۱۳۶۷ بیش از ۴ هزار روستای کُردنشین هم مرز با ایران را نابود کرد (۲۵%جمعیت کردها) و آنان را مجبور به مهاجرت یا تبعید به ایران کرد! شیخ مردوخ کردستانی در《تاریخ کرد و کردستان》صفحه ۸۵ مینویسد: محل اصلی کردهای جاف که هم اکنون در کرمانشاه ساکن هستند سلیمانیه عراق بوده است! کردهای جاف از عراق و مرز ترکیه به ایران مهاجرت کردند و به عنوان نیروی نظامی و مزدپرور در خدمت ارتش رضاخان بودند و با قتل عام مردم قوم لر، دست به پاکسازی قومی در کرمانشاه و پشتکوه (ایلام) زدند و املاک لرها را به زور تصاحب و به کردهای جاف مهاجر از سلیمانیه و دیاربکر عراق دادند. کردهای جاف در دوره قاجار اصلاً ساکن ایران و کرمانشاه نبودند و در عراق سکونت داشتند و این حضور کنونی آنها در کرمانشاه به واسطه فشار اعراب عراق و کرمانج های ترکیه بر آنان بوده که سبب شده کردهای جاف به کرمانشاه مهاجرت کنند. طبق《گزارش فرهاد میرزا والی کردستان》درباره یاراحمد جاف یاغی معروف، حضور کُردهای جاف در کرمانشاه مربوط به پس از قاجار و دوره رضاخان است (کتاب یکصد سند تاریخی دوره قاجار، ابراهیم صفایی، سند شماره ۶۶).



آخرین مقالات