چهار شنبه ۵ تیر ۱۳۹۸ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

به مناسبت روز خلیج فارس / خلیج واژه ای لُری ست

در زبان لُری مردم جنوب ایران به خم، " خل " میگویند، خلیج از دو بخش " خل و ایج " ساخته شده است، ایج نسبت است به مانند یوشیج منسوب به یوش ...

به مناسبت روز خلیج فارس / خلیج واژه ای لُری ست


خلیج نامی لری است


یکی از ادله هایی که خلیج را عربی می خوانند این بود ساکنان اطراف خلیج و خود این واژه عربی است ! در تعریف واژه خلیج آمده است که : پیشرفتگی آب دریا و اقیانوس به سمت خشکی و به عبارت دیگر خمیدگی از اقیانوس به سمت خشکی ! خلیج فارس خمیده گی آب اقیانوس هند و دریای عمان به سمت خشکی ایران و عربستان است. در زبان لُری مردم جنوب ایران به خم، " خل " میگویند، خلیج از دو بخش " خل و ایچ " ساخته شده است، ایچ نسبت است به مانند یوشیج منسوب به یوش، یاسیج منسوب به یاس و ...

با توجه به تعریف واژه خلیج، این واژه عربی نبوده و لری است یعنی خمیدگی به سمت ما

ساکنین سواحل شمالی خلیج فارس از دهانه اروند تا تنگه هرمز طوایف لُر هستند، ساکنین جنوبی نیز از کشور کویت تا امارات لرها کثرت دارند، کویت بجز خاندان صباح که از اعراب عتوب بحرین هستند بقیه اهالی لر می باشند و معروف به عجم کویتی هستند اکثر کرسی های مجلس کویت دست این مردم است.

بحرین، قطیف و دمام طوایف بومی لر دارند همچنین طوایفی از لُر های لیراوی و لُر های بختیاری در جزایر آن ساکنند.

قطر و امارات الوار در کثرت هستند و حتی چند تن از شیوخ امارات نیز از مردم لُر میباشند، طوایف بندری، قنواتی، شعبانی، تیره های مختلف آقاجری، لیراوی، حیات داوودی، انگالی، تنگستانی، دشتی و الوار هرمزگانی ساکنین لر تبار سواحل شمال خلیج از غرب تا شرق هستند.

محسن خواجه گیری در نشریه لور

 

2 نظر

  • زبان لُری

    زبان باستانی لری و تمامی گویشها و لهجه های زیرمجموعه آن از نسل زبان پهلوی هستند که براساس مستندات تاریخی تا حدود قرن پنج و ششم هجری در مناطق غربی ایران رواج داشته و به دلیل اینکه با حمله اعراب از کارکرد اداری_آموزشی می افتد کم کم هویت اصلی خود را از دست میدهد و محدود به مناطق کوهستانی میشود.زبان لری در حقیقت نوع تحلیل رفته و رقیق شده ای از همین زبان باستانی است.واژه های پهلوی موجود در زبان لری در بسیاری از زبانها و گویشهای ایرانی اصلأ وجود ندارند.هم اکنون ساکنان باستانی ترین شهر ایران و جهان یعنی شهر شوش به زبان لری تکلم میکنند.زبان لری دارای دستور زبان و قواعد واجی خاص خودش است.زبان لری سرشار از واژگان و اصطلاحات اوستایی و پهلوی است که خود میتواند معیاری باشد برای تشخیص تبار و سنجیدن اصالت مردمان متمدن لر. وجود لغات و اصطلاحات بیشمار اوستایی و پهلوی در زبان لری به خوبی حکایت از ریشه دار بودن مردم لر است.هدایت اله رشیدیان درکتاب (خرم آباد درگذر جغرافیای انسانی) صفحه ۱۰۵ آورده که زبان لری همان زبان پهلوی دوره ساسانی است. خاصیت عمده زبان لری استقامت در برابر واژه های بیگانه است مثلأ در زبان فارسی کلمات فرانسوی یا انگلیسی یا عربی را بدون تغییر شکل گرفته و تلفظ میکنند در صورتیکه لرها اگر حتی واژه ای علمی را بپذیرند مانند عربها یا هم سنگ آن را جایگزین کرده آن را از بین برده و صورتی جدید از آن ایجاد می کنند.لرستان جزو ایالت《پهلوی_پهله》بوده و به همین خاطر به《فهلوی_فیلی》یا《لر فیلی》معروف است و زبان لری هم بازمانده زبان پهلوی ساسانی است.وجود لغات مشابه لری در زبان پهلوی مؤید این مدعاست.


  • لُری چند زبان است؟

    زبان فرانسه و ایتالیایی ۸۹ درصد اشتراک دارند ولی هیچ انسان عاقل و اهل منطقی نمی گوید فرانسه گویشی از ایتالیایی است. آلمانی و انگلیسی ۶۰ درصد اشتراک دارند اما هیچ فرد تحصیلکرده و اهل درکی آلمانی را زیر مجموعه انگلیسی به حساب نمی آورد. هر زبانی به واسطه ی دستور _ آواها _ خط و واژه های خاص خود از دیگر زبانها متمایز است. از نظر واجی بعضی واجها در زبان لری هست که در هیچ گویش و لهجه ایرانی نیست. بعضی واژه ها فقط مختص خود لرهاست. بعضی وندهای اشتقاقی و تعویضی در لری هست که در هیچ زبانی نیست. برخی واژگان لُری با فارسی معیار ناهمگون هستند در بسیاری از جمله های گذرا به متمم یا دارای متمم قیدی، متمم پس از فعل قرار میگیرد درحالیکه در فارسی فعل همیشه در بخش پایانی جمله جایگیر است. آکسان و فونتیک کلمات لُری مختص به خود لُرهاست. لُری ۳۸ واج و ۱۲ مُصوت دارد ولی فارسی ۲۹ واج و ۶ مُصوت دارد. شباهت بعضی واژه ها هم بدلیل کاربرد اسلامی _ عربی آنهاست یعنی واژه ها و اصطلاحاتی که ما گمان میکنیم لری نیست و متعلق به زبان فارسی است در اصل ریشه عربی دارند. واژگان مشترک و قواعد دستوری بدان معنا نیست که یکی مرجع هست و دیگری زیرمجموعه. اشتراکات لغوی هم بصورت طبیعی بین تمامی اقوام همجوار دیده میشود که باز این نشانه برتری یکی بر دیگری نیست. فارسی و لری با ترکی از دو ریشه کاملأ مجزا هستند اما هر سه نشانه مفعول دارند مثلا در لری جمله:احمد عباسنه دی. در فارسی:احمد عباس را دید. در ترکی:احمد عباسی گوردی. (نه) در لری _ (را) در فارسی _ (ی در عباسی) در ترکی نشانه مفعول است. این سه زبان دارای اشتراک زبانی اند یعنی علی رغم ریشه و واژگان متفاوت در این زمینه مشترک اند اما انگلیسی نشانه مفعول ندارد مثل : ahmad saw abbas حالا میشود منکر زبان شدن انگلیسی شد؟ زبان مادری ما هیچ کمبودی ندارد و برای هر لغت فارسی و عربی یک جایگزین دارد. حالا اگر مردم بدلیل عدم آموزش لغات دیگری را جایگزین میکنند هیچ ایرادی متوجه زبان نمیشود. پروفسور وِیلر تَکستون استاد زبان شناسی دانشگاه هاروارد در کتاب《Tales from lorestsn》لُری را زبان میداند. دکتر اریک جان آنونبی زبانشناس کانادایی درکتاب《لُری چند زبان است؟》لُری را قویاً زبان اعلام میکند.



آخرین مقالات