برگی از تاریخ لرها | نگین زاگرس

یک شنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

برگی از تاریخ لرها

تمدن ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ؛ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻣﺸﺘﺮﮎ ﻣﺎ ﻟُﺮﻫﺎ - ﺗﻨﮓ ﺳﻮﻟﮏ ﺑﻬﻤﺌﯽ

برگی از تاریخ لرها

(تصویر واقع در بالا مرد الیمایی کشف شده در مسجد سلیمان هست)

ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﮔﺎﻥ ﻋﯿﻼﻣﯽ ﻫﺎﯼ ﮐﻬﻦ , ﯾﻌﻨﯽ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﮐﻪ انها ﺭﺍ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ ﻟُﺮﻫﺎﯼ ﺟﻨﻮﺑﯽ " ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻫﺎ , ﺑﻬﻤﺌﯽ ﻫﺎ , ﺑﻮﯾﺮ ﺍﺣﻤﺪ ﻫﺎ . ﮐﻬﮕﯿﻠﻮﯾﯽ ﻫﺎ ﻭ ﻣﻤﺴﻨﯽ ﻭ ﻟﯿﺮﺍﻭﯼ ﻫﺎ " ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻮﺍﻧﺪ , ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻄﯿﻊ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺒﺮﺩﺍﺭ ﭘﺎﺭﺳﯿﺎﻥ , ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎﻥ , ﺳﻠﻮﮐﯿﺎﻥ , ﺍﺷﮑﺎﻧﯿﺎﻥ  ﻧﺸﺪﻧﺪ !! ﻭ ﺗﺎ ﻭﺭﻭﺩ ساسانیان (ساسانیان بازماندگان عیلامیان و الیمایی ها) , ﺷﺎﻫﺎﻥ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻣﺤﺪﻭﻩ ﺍﺯ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﺗﺎ آنسوی ﻣﻤﺴﻨﯽ ﻭ ﻟﯿﺮﺍﻭﯼ , ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ , ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﺳﮑﻪ ﺿﺮﺏ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻧﺪ !! ﻭ ﺑﻪ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻧﺪ ...


ﺯﺑﺎﻥ ﺧﻮﺯﯼ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﺎﺭﺱ ﻫﺎ ﻭ ﻧﻪ ﻋﺮﺏ ﻫﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺗﺎ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﻔﺮ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺫﮐﺮﺵ ﺭﻓﺘﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﻧﯿﺎﯼ ﻟﺮﯼ ﮐﻬﻦ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﮔﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺸﻮﺩ ﺭﺩ ﭘﺎﯼ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ مانده آن ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﮐﻬﻦ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻟﺮﯼ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺑﺎﺯ ﺟﺴﺖ ! ﭼﺮﺍ ﮐﻪ ﻟﺮﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪﮔﺎﻥ ﮐﻬﻦ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺯﻭﺑﻮﻡ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺣﺘﻤﺎ ﻃﯽ ﺩﺭ ﺭﻭﻧﺪ ﺗﺪﺭﯾﺠﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﻫﻮﯾﺖ , ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ , ﺳﻨﻦ , آداب ﻭ ﺍﺳﺎﺳﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﮐﻪ آنان ﻧﯿﺰ ﭼﻮﻥ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺍﯾﻼﺕ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ , ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻧﯿﻤﻪ ﮐﻮﭺ ﻧﺸﯿﻨﯽ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺳﯿﻨﻪ ﺭﻭﺡ ﻭ ﺟﺎﻥ ﻭ ﮐﺎﻟﺒﺪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻟﺮﯼ , ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﭘﺎﺱ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ !


ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﺩﺭﺳﯽ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎﯼ ﺳﺮﺍﺳﺮﯼ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﻧﯽ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎﯼ ﻟﺮﻧﺸﯿﻦ ﺟﻨﻮﺑﯽ , ﻧﻘﺶ ﺍﯾﻼﻣﯽ ﻫﺎ ﻭ ﺍﻋﻘﺎﺏ آنها ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﻫﺎ , ﮐﻪ ﺣﺪﺍﻗﻞ ۲۵۰۰ ﺳﺎﻝ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺍﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﻓﻼﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ , ﺣﮑﻢ ﺭﺍﻧﺪﻧﺪ , ﻧﻘﺸﯽ ﮐﻢ ﺭﻧﮓ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻤﺪ ﻧﻘﺶ ﭘﺎﺭﺱ ﻫﺎ ﻭ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ , ﺍﺷﮑﺎﻧﯽ ﭘﺮ ﺭﻧﮓ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ !


ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺜﺎﻝ ﺷﻬﺮ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ " آیاپیر " ﮐﻪ ﻗﺮﻥ ﻫﺎ ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﻗﺮﻥ ﻫﺎ ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺍﺗﺎﺑﮑﺎﻥ ﻟﺮﺑﺰﺭﮒ ﺷﺪﮐﻪ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﺩﺍﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﻗﻠﯿﻢ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﻫﺎ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ " ﻣﺎﻟﻤﯿﺮ " ﯾﻌﻨﯽ آبادی ﻭ ﻣﻨﺰﻟﮕﺎﻩ ﺍﻣﯿﺮ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪ .

ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﭼﻨﺪﯼ ﺍﺳﺖ " ﺍﯾﺬﻩ " ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻏﻠﻂ ﻫﻤﺎﻥ " آنزان " ﭘﻨﺪﺍﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺗﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﺑﻪ ﮐﻮﺭﻭﺵ ﻭ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﻮﺩ ! ﺣﺎﻝ آنکه ﮔﻮﺷﻪ ﮔﻮﺷﻪ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ , ﻫﻤﻪ آثار ﻭ ﻣﮑﺎﻥ ﻫﺎﯼ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺍﯾﻼﻣﯽ , ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﻭ ﺍﺗﺎﺑﮑﺎﻥ ﻟﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺷﻤﺎ ﻫﯿﭻ اثر ﭘﺎﺭﺳﯽ , ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ , ﺍﺷﮑﺎﻧﯽ  ﻧﻤﯽ ﺑﯿﻨﯿﺪ , ﺍﻣﺎ ﭼﻮﻥ ﺍﯾﻦ آثار ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺩﻭﺭﻩ الیمایی ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﺎ آن ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﺎ ‏( ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ , ﺍﺷﮑﺎﻧﯽ ﺳﻠﻮﮐﯽ ‏) ﺑﻮﺩﻩ , آثار ﺭﺍ ﺑﻪ آنها ﻣﻨﺘﺴﺐ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ !!!!!

 

 

ﺣﺎﻝ آنکه ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﺎﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺍﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﺎﯼ ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ , ﻓﻘﻂ ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﻣﺮﮐﺰ ﺭﺍ آباد ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﻭ آبادی ﻭ ﺍﺛﺮ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﻫﻢ ﺍﮔﺮ ﻫﺴﺖ ﻋﻤﻞ ﺣﮑﻤﺮﺍﻧﺎﻥ ﺑﻮﻣﯽ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﻭ ﯾﺎ ﺍﺗﺎﺑﮑﺎﻥ ﻟﺮ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻻﻏﯿﺮ .


ﺍﺯ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟﻪ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﻫﺎ , ﻣﻌﺎﺑﺪ ﺩﯾﻨﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺴﺠﺪﺳﻠﯿﻤﺎﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ " آساک " ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﻣﯽ ﺷﺪ ! ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺗﻔﮑﺮ ﺩﯾﻨﯽ , ﺭﻧﮓ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﺎﺑﺪ ﻭ آثار ﺯﺩ ﻭ آن ﺭﺍ " ﻣﺴﺠﺪﺳﻠﯿﻤﺎﻥ " ﻭ " ﺳﺮﻣﺴﺠﺪ " ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ !


ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﺿﺎﺷﺎﻩ ﻭ ﻧﺎﺳﯿﻮﻧﺎﻟﯿﺴﻢ آریایی ﭘﺎﺭﺳﯽ , ﮐﻪ ﺍﺯ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ " ﺗﻘﺪﺱ ﺯﺩﺍﯾﯽ " ﻣﯽ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻧﻮ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎﯼ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﻠﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭ " ﺗﻘﺪﺱ ﺯﺩﺍﯾﯽ " ﻣﯽ ﺷﺪ ﺳﺮﻣﺴﺠﺪ ﺭﺍ ﻣﻨﺴﻮﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﻫﺎ ﻭ ﻣﺴﺠد ﺴﻠﯿﻤﺎﻥ ﺷﺪ ﭘﺎﺭﺳﻮﻣﺎﺵ ﻭ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻡ نمیدونیم !!!!!

مسجدسلیمان ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ " ﺍﻧﺸﺎﻥ " ﻭ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﮐﻮﺭﻭﺵ , ﺑﻪ ﺧﻠﻖ ﻟﺮ ﺳﺎﺩﻩ ﺩﻝ , ﺧﻮﺭﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎﻭﺭﺍﻧﺪﻧﺪ !


ﺑﺎ آنکه ﺳﺎﻟﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎﯼ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯿﺎﯾﻦ ﻣﻌﻤﺎ ﺭﺍ ﺣﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﮐﻪ " ﺍﻧﺸﺎﻥ " , ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪٔ ﺗﭙﻪ ﻣَﻠﯿﺎﻥ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﻭﺍﻗﻊ ﺩﺭ ۳۶ ﮐﯿﻠﻮﻣﺘﺮﯼ ﺷﻤﺎﻝ ﻏﺮﺏ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺍﺳﺖ ! ﭼﺮﺍ که ﯿﺎﻓﺘﻦ ﭘﺎﺭﻩ آجرهایی ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ۱۹۷۱ ﻭ ۱۹۷۲ ﺑﺎ ﺧﻂ ﻣﯿﺨﯽ ﻋﯿﻼﻣﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎﻩ، ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪ آنها ﺩﺭ ﺳﺎﻟﯿﺎﻥ ﺍﺧﯿﺮ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺷﺎﻩ ﻋﯿﻼﻣﯽ ﺩﺭ ﻫﺰﺍﺭﻩٔ ﺩﻭﻡ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﻣﯿﻼﺩ ﺍﺳﺖ ﻫﺪﺍﯾﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﺒﺪ ﺍﻧﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﮑﺎﻥ ﺗﭙﻪ ﻣﻠﯿﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﺍﻫﺪﺍ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ !

ﻭﺍﻣﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﻫﻨﻮﺯ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﮔﺮﺍﯾﺎﻥ ﻟﺮ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ ﺷﻬﺮ ﺍﯾﺬﻩ ﻭ ﻣﺴﺠﺪﺳﻠﯿﻤﺎﻥ , ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺎﻥ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺍﺩﻋﺎ ﻭ ﻭ ﺍﺻﺮﺍﺭ ﮐﻮﺭﻭﺵ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ ﺷﻬﺮ ﺍﺳﺖ ! !!!! 

ﺑﻪ ﻗﻮﻝ ﻣﻌﺮﻭﻑ :
ﺩﻭ ﮐِﻼ ؛ ﺟﺮ ﺍﯾﮑﺸﻦ ﺳﺮ ﮐﺸﮏ ﻣﺮﺩﻡ
ﺍﯼ ﮐِﻼ ! ﺗﻮ ﺟﺮ ﻣﮑﺶ ! ﻣﻮ ﮐﺸﮏ ﺧﺮﺩﻡ !!


ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻫﺎﯼ ﺗﻨﮓ ﺳﻮﻟﮏ ﺑﻬﻤﺌﯽ


ﯾﮑﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﺍﻣﺎﮐﻦ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ " ﺗﻨﮓ ﺳﻮﻟﮏ " ﯾﻌﻨﯽ ﺩﺭﻩ ﺳﺮﻭﻫﺎﯼ ﺳﺒﺰ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻬﻤﺌﯽ ﻣﺮﺯ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻭ ﮐﻬﮕﯿﻠﻮﯾﻪ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺭﻩ ﺍﯼ ﺳﺮﺳﺒﺰ ﻭ ﭘﻮﺷﯿﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﺮﻭﻫﺎﯼ ﮐﻮﻫﯽ ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻫﺎﯼ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﺑﺮ ﺻﺨﺮﻩ ﻫﺎﯼ ﺩﺭﻩ ﺧﻮﺩﻧﻤﺎﯾﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺷﺎﯾﺪ ﺩﯾﻨﯽ ﺍﯾﻦ ﺩﺭﻩ ﺳﺮﺳﺒﺰ ﺑﺮﺍﯼ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﻣﺎ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ . ﺳﻮﻝ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻟﺮﯼ ﺟﻨﻮﺑﯽ , ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺩﺭﺧﺖ ﺳﺒﺰ ﻭ ﻫﻤﯿﻨﻄﻮﺭ " ﺳﺮﺳﺒﺰﯼ " ﺍﺳﺖ . ﻭ ﮎ ﭘﺴﻮﻧﺪ ﻣﮑﺎﻥ ﺍﺳﺖ ..

فرهنگ الیمایی میراث مشترک ما لرهای جنوبی (بختیاری ، بهمیی، بویراحمد ، کهگیلویه، ممسنی و لیراوی ) است و تمدن عیلامی میراث مشترک همه ما لرهاست.

شاهان الیمایی

شاهان الیمایی

شاهان الیمایی

شاهان الیمایی

 

1 نظر

  • Ebrahimazarm

    این احتمال میرود اقوامی از اوکسیان در منطقه سوسن و آیاپیر به سمت غرب رفته اند و در جایی که امروز مسجدسلیمان است سکنی گزیدند و بعدها این نام با تغییراتی به آساک تبدیل شده باشد.طایفه های اصلی در آن زمان در آساک طایفه آسترکی بوده که بعدها به سمت آل گودرز رفتند و همچنین طایفه بساک که بی تردید این نام هم از آساک گرفته شده است.



آخرین مقالات