چهار شنبه ۲۷ تیر ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

قیام ایل بویراحمد به رهبری کی لهراسب بویراحمدی بر علیه رضا شاه

قیام ایل  بویراحمد به رهبری کی لهراسب بویراحمدی بر علیه رضا شاه

‌ﮐﯽ ﻟﻬﺮﺍﺱ ‏( ﻧﺒﺮﺩ ﺗﻨﮓ ﺗﺎﻣﺮﺍﺩﯼ )

 

ﺟﻨﮓ ﺗﻨﮓ ‏( ﺩﺭﻩ ‏) ﺗﺎﻣﺮﺍﺩﯼ ﺟﻨﮓ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۱۳۰۹ ﺑﯿﻦ

ﻧﯿﺮﻭﯼ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺍﺭﺗﺶ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﺍﻣﯿﺮ ﻟﺸﮑﺮ ﺣﺒﯿﺐ ﺍﻟﻠﻪ

ﺷﯿﺒﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﻮ ﻭ ﻃﻮﺍﯾﻒ ﺍﯾﻞ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻟﻬﺮﺍﺳﺐ

ﺑﺎﻃﻮﻟﯽ- ﻣﯿﺮ ﻏﻼﻡ ﺷﺎﻩ ﻗﺎﺳﻤﯽ ‏( ﺍﺯ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻣﻨﻄﻘﻪ ‏) – ﺳﺮﺗﯿﭗ ﺧﺎﻥ،

ﺷﮑﺮﺍﻟﻠﻪ ﺧﺎﻥ ﻭ ﻏﻼﻡ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻥ ‏( ﻫﺮ ﺳﻪ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻧﯿﻦ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ‏) ﺩﺭﺳﻮﯼ

ﺩﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪﯼﻫﺎ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻮﺩ .

ﻗﻮﺍﯼ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﻣﺘﺸﮑﻞ ﺍﺯ ﺳﻪ ﻓﻮﺝ ﭘﯿﺎﺩﻩ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺷﺪﻩ ﺑﺎ ﺳﻪ ﮔﺮﻭﻫﺎﻥ

ﻣﺴﻠﺴﻞ ﺳﻨﮕﯽ، ﯾﮏ ﻓﻮﺝ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ‏(ﺟﻤﻌﺎً ۱۶ ﻋﺮﺍﺩﻩ ﺗﻮﭖ ‏)،

ﯾﮏ ﮔﺮﺩﺍﻥ ﺳﻮﺍﺭ ﺍﺯ ﻓﻮﺝ ﻓﺎﺗﺢ ﻭ ﯾﮏ ﮔﺮﻭﻫﺎﻥ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ، ﺩﻭ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺯﺭﻩ

ﭘﻮﺵ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﻭﻧﺪ ﻫﻮﺍﭘﯿﻤﺎ ﻭ ﭼﺮﯾﮑﻬﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻞ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﯽ

ﻧﺎﺻﺮﺧﺎﻥ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﺣﺪﻭﺩ۵۰۰ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻃﺎﯾﻔﻪ ﮐﺸﮑﻮﻟﯽ ﻭ ۵۰۰ ﻧﻔﺮ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ

ﻃﺎﯾﻔﻪ ﻓﺎﺭﺳﯿﻤﺪﺍﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﺮﺍﻥ ﻃﻮﺍﯾﻒ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﯾﺎﻭﺭ ﮐﺎﻇﻢ

ﺧﺎﻥ ﺷﯿﺒﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﭼﻨﺪ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻧﯿﻦ ﻭ ﺳﺮﺍﻥ ﮐﺎﺯﺭﻭﻥ، ﮐﻤﺎﺭﺝ

ﻭ ﺧﺸﺖ ﺟﻤﻌﺎً ﻣﺘﺸﮑﻞ ﺍﺯ ۱۰۰۰۰ ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩ .

ﻗﻮﺍﯼ ﺑﻮﯾﺮ ﺍﺣﻤﺪﯼﻫﺎ ۷۰۰ ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩ . ﺗﻠﻔﺎﺕ ﻧﯿﺮﻭﻫﺎﯼ ﺩﻭﻟتی ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﻨﺎﺑﻊ محلی ۵۰۰۰ ﻧﻔﺮ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ . ﺗﻠﻔﺎﺕ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪﯼﻫﺎ ﻃﺒﻖ ﻣﻨﺎﺑﻊ

ﻣﺤﻠﯽ ۴۲ ﻧﻔﺮ ﺍﻋﻼﻡ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.

 

ﺩﺭ ﻭﺻﻒ ﻟﺮﻫﺎﯼ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪﯼ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺲ

ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﻬﻤﻦ ﺑﯿﮕﯽ (بنیاینگذار آموزش عشایر کشور) ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ "ﺑﺨﺎﺭﺍﯼ ﻣﻦ ﺍﯾﻞ ﻣﻦ" ﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﺪ :

ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻭ ﺳﺘﺎﺭﻩ ﺑﻮﺩ . ﺍﺯ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻋﻼﻗﻪ ﺍﻡ ﺑﻪ

ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﻋﺎﺟﺰﻡ . ﮔﻤﺎﻥ ﺩﺍﺭﻡ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺠﺬﻭﺑﻢ

ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﮔﻮﯾﻨﺪﻩ ﺷﻬﯿﺮ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺳﺨﺎﻭﺕ ﺭﺍ ﺷﺮﯾﻔﺘﺮﯾﻦ ﻫﻨﺮ ﺁﺩﻣﯽ ﻣﯽ

ﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﻣﻦ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﺭﺍ ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻣﯽ ﺩﺍﻧﺴﺘﻢ . ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﭘﺮ ﺍﺯ ﻓﺘﺢ ﻭ

ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﺍﺳﺖ . ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﺟﻨﮕﯽ ﻧﮑﺮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﻧﺸﺪ . ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ

ﻫﯿﭽﮕﺎﻩ ﺯﯾﺮ ﺑﺎﺭ ﺯﻭﺭ ﻧﺮﻓﺖ . ﻫﺮﮔﺎﻩ ﮔﻮﺵ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﻨﯿﺪﻥ ﮐﻠﻤﻪ ﺣﻖ

ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﺩﯾﺪ، ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺭﺳﺎﯼ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺖ . ﺩﺭ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﮐﻮﻫﯽ

ﻧﺒﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﺳﺨﻦ ﻧﮕﻮﯾﺪ ﻭ ﮐﻤﺮﯼ ﻧﺒﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﺳﺨﻦ

ﻧﺴﺮﺍﯾﺪ . ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻋﺸﺎﯾﺮ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺗﯽ ﺟﺎﻥ ﻣﯽ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﻭﯼ

ﻋﺮﯾﺎﻥ ﻋﺸﺎﯾﺮ ﺗﮑﯿﻪ ﺩﺍﺷﺖ . ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍﺯ ﻃﻐﯿﺎﻧﻬﺎﯼ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﯽ ﭘﺎﯾﻤﺮﺩﯼ ﭘﺎ

ﺑﺮﻫﻨﮕﺎﻥ ﺑﻮﯾﺮﺍﺣﻤﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ ﻧﺮﺳﯿﺪ.

بویراحمد آنقدر دست به ماشه برد و پا در رکاب فشرد تا از یک دهستان یک استان (1342) آفرید....

استان بویراحمد تنها استان ایران بود که نه به دلیل جمعیت ، نه به دلیل وسعت ، نه

به دلیل ثروت بلکه فقط در نتیجه قدرت موجودیت یافت.

من با این علایق به بویراحمد می رفتم، می رفتم تا کودکان و نوجوانانش را با

سواد کنم، می رفتم تا شجاعت را با فضیلت و شمشیر را با قلم آشنا سازم و به

جرأت های چشم بسته ، بصیرت و آگاهی دهم............

 

نویسنده: ستاوند بویراحمدی


 

29آذر تا اول دی ماه هرسال یاد آور روزهای تلخ وفراموش نشدنی برای مردم استان کهگیلویه وبویراحمد الخصوص ایل بویراحمد است.....

این روز ها وشب ها  درتاریخ شمسی نمود رفتن پاییز وامدن زمستان وشب یلدا ست وصله رحم ودورهم نشینی وخوردن اجیل وتنقلات وبه صورت نمادین خوردن هندوانه است.

  حتی در استانمان هم خیلی ها نمی دانند که این دو سه روز،روزهای تلخی ایست برای پدران وابا واجدادمان وکسانی که به اصالت خود می نازند(لر=اصالت).

هستند بسیار کسانی که دم از اصالت وشجاعت ودلاوری ایل ویا فامیل خود میزنند ولی نمی دانند که شجاع ترین ودلاور ترین قهرمانانشان در چه روزهای وایامی متولدویا کشته  شده اند.

مخاطب ما کسانی هستند که به اصالت وقدمت وشجاعت لر ایمان دارند وبه گذشته گان خود وایل واستانشان افتخار میکنند.

بدون شک اگر این دلاوری های قوم لر در استان ومکانی غیر از لرنشینان اتفاق می افتد چنان دربوق وکرنا میکردند که کل کشور تاریخ تولد و وفات واتفاقات آن دلاور را میدانستند،

  مثل گیلان وکوچک خان جنگلی اش..

مثل آذربایجان وستارخان وباقر خانش..

مثل تنگستان ودلاورانش....

ولی افسوس وصد افسوس که یا کوتاهی از خودما لرها هست ویا به علت نفرت وترس همیشگی مرکز نشینان از لر ها هست که اینچین مفاخر ودلاوران لر ها مسکوت ومبهم ومفقود مانده است.

نمونه اش قهرمان و دلاور استان وایل بویر احمد کی لهراسب هست که انچنان که باید وشاید به دلاوری وشجاعت خود وهمرزمان ومردمانش پرداخته نشده وچنان فراموش شده که کسی نه برایش بزرگ داشت میگرید ونه یاد بودی...

کیست که نداند کی لهراسب که بود وچکار کرد...

دراثر ظلم قوای دولتی و به در راس انها شخص رضا شاه بود ونیز فقر شدید ومحرومیت ونرسیدن حتی تتمه ای بودجه وامکانات دولتی به این استان ودست اندازی ودسیسه های دولت انگلیس چرا که مردم بویراحمد دراثر فقر شدید ومحرومیت دست به غارت مال التجاره انگلیسی ها وپولداران در کوره راه های بین بندرعباس وشیراز واصفهان میزدند واز اواخر دولت تضعیف شده قاچار کم کم حکومتی خودمختار در جنوب غرب کشور تشکیل داده و چون دولت برایشان امکانات ومحرومیت زدایی نمیکرد. خود مردم دست به غارت برای رفع محرومیت وفقر زدایی جهت نمردن از گرسنگی میزدند.  در ان روزگاران غارت عملی مهم وغرور اور وافتخار امیز بود ودزدی عملی ننگین بود(غارت ودزدی دومقوله جدا هستن.)

در این بحبوحه مردی شجاع وباخصوصیات نیک ظهور کرد که پناه محرومان وفقرا بود وانقدر از خود خصلت های نیک وپسندیده نشان داد که با وجودی که نه خان بود ونه کدخدا مردم عنوان کی بهش دادن وشد کی لهراسب...

آری این ایام یعنی از29آذر تا اول دی ماه ایام سالگرد کشته شدن این قهرمان مردمی ایست که دراثره فقر  وجبر زمانه به وجود امد وشد نماد مردم بویراحمد واستان وحتی لرهای کشور درمبارزه با ظلم وستم دولت یان....

  اینقدر مقدمه چینی شد تا بگویم که بد نیست یادی کنیم از اسطوره وقهرمان استان کی لهراسب باتولی،در این روزها چرا که به گواهی تاریخ وشواهد موجود چه کتبی وچه شفاهی تاریخ کشته شدن کی لهراسب از 29اذر تا اول دی ماه 1309هست...

بد نیست در این شب ها ونیز شب یلدا که فلسفه اش صله رحم وسر زدن به بزرگان وپدرانمان هست،از بزرگترها بخواهیم کمی راجب این قهرمان واسطوره لرها برایمان بگوید چرا که دلاوری هایش همواره لالای های پدران ومادرنمان بوده وانشاءلله خواهد هم بود...

ولی چه کنیم که کم کم این اسطوره ها وقهرمانان استان ولرها دارد فراموش میشود برخلاف دیگر اقوام وقومیت ها که یک اتفاق وحادثه ای کوچک شان را چنان بزرگ میکنن که همه بدانند،ولی ما هر روز داریم سرپوش میگذاریم وفراموش میکنیم قهرمانان واسطوره هایمان رابه علت فرهنگ زدگی و...

بدنیست که بدانیم وباشدکه برای اینده گان وبچه هایمان بگویم....

هرچند از محل دفن جسم وجسد کی لهراسب اطلاع دقیقی نیست ولی ظاهرا طبق گفته ای برخی ها جسد این دلاور را در چاهی در فهلیان انداخته اند

شاید صلواتی فاتحه ای ویا تعریف کردن یکی از دلاور ها وشجاعت هایش باعث شادی روح خود وهم رزمان وهم دوران هایش شود....

 

هر کسی که جهت مقابله با ظلم وستمی که مردم میشود ظهور کند قابل تقدیر وتشکر هست،حتی اگر گناه های هم کرده باشد....

 

به نظر شما کوچک خان جنگلی که فیلمش را رسانه ملی هم نشان میدهد تافته جدا بافته بود وفقط با خارجی ها ودشمنان جنگید،خیر قطعا ایشون هم گناه های داشته....

 

اگر کوچک خان با خارجی ها جنگید وشهید اعلام میشه علتش فقط مرزنشین بودنشان بود وبس.

وهرچند درظاهر کی لهراسب ودلاورانمان با سربازان ایرانی جنگیند، ولی این گناه نیست. چراکه قوای نظامی دست نشانده خارجی ها بودن، وبه فرمان ودسیسه خارجی ها  بود که بویراحمد لشکر کشی کردنند.  واگر مردمانمان مقاومت نمیکردند قطعا استانمان به تاراج میرفت.پس همه ای کشته شده گان جنگ دورگ مدو وجنگ تنگ تامرادی واخرین جنگ کی لهراس در کوه نوگک(محل به شهادت رسیدن کی لهراسب توسط تیر منافق )شهید راه وطن وناموس وسرزمین هستند...

 

  اگر مردم تهران وایران درسال57انقلاب کردن،مردمان وپدران ما از همان نقطه شروع دولت پهلوی مخالف بودن ودرچندین مرحله انقلاب کردن وحتی سال1342مردمان ما جرقه ای انقلاب را روشن کردند(جنگ تنگ گجستان)

 

خداوندا در این شب ها روح قهرمان ودلاورمان کی لهراسب را قرین رحمت قرار بده وشاید شهید راه استان ومردم مان...

 

مگر این نیست که کسی که از مردم وسرزمینش در برابر کفار وزورگویان دفاع میکند کشته میشود شهید هست پس قطعا وبه گواه وشهود تاریخ کی لهراسب شهید هست چراکه با دولت پادشاهی و کفار پهلوی جنگید همانند شهیدان انقلاب57 ،با این تفاوت که شهیدان انقلاب در حمله به رژیم کشته شدن ولی کی لهراسب وهم رزمانش در دفاع از خود ومردم ونوامیس شان،پس اجر این شهادت بالاتر است....

گرامی میداریم یاد وخاطره اسطوره فراموش نشدنی قوم لر وایل بویراحمد شهید راه سرزمین وناموس ❤️ کی لهراسب را....

 

خدایت بیامرزد....

 

نویسنده: جمشید

 

2 نظر

  • زکوی

    سیاستهای ناسیونالیستی افراط گرایانه رژیم پهلوی , آنگاه که با تعوریهای مدرنیزاسیون و اصلاحات به سبک جوامع غربی همراه شدند , فشار مضاعفی را بر صاحبان افکار و عقاید مخالف با دیدگاه ترویج شده از سوی دولت مرکزی وارد آوردند. ایجاد حس محرومیت و تحقیر شدگی در اجتماع ملی در مورد اقوام مختلف / محروم سازی از حضور در عرصه سیاست / ایجاد زمینه های فرهنگی شکلگیری قومیتی بنام فارس در مقابل سایر اقوام / افزایش تضییقات اقتصادی و عدم اجازه رشد و توسعه همه جانبه در مناطق مستعد مخالف با سیاستهای دولت و بالاخره , بهره گیری از ابزارهای نظامی جهت پیشبرد برنامه هایی نظیر اسکان ایلات و عشایر و خلع سلاح آنان و توسعه شهرنشینی در راستای سیاست شبیه سازی , که یکی از اهداف آن , اعمال کنترل بیشتر بر این قشر جامعه ایرانی بود.


  • میلاد عزیزی

    تفنگ های ما بر آنند که خدایان بر روی زمین به ما زور نگویند . سردار لر کی لهراسب بویر احمدی



آخرین مقالات