آشنایی با جغرافیا و زبان لرهای استان مرکزی و اراک | نگین زاگرس

چهار شنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

آشنایی با جغرافیا و زبان لرهای استان مرکزی و اراک

ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﻣﺮﮐﺰﯾﺖ ﺍﺭﺍﮎ ﺳﮑﻮﻧﺘﮕﺎﻩ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ . ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﻭ ﻣﻬﺎﺟﺮﺗﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺏ ﻣﯽ ﺁﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺍﯼ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﻬﺎﺟﺮﺗﻬﺎﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﭘﺬﯾﺮﺍ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻧﻬﺎﯼ ﻟﺮﯼ،ﺭﺍﺟﯽ ,ﺗﺎﺗﯽ , ﺁﺷﺘﯿﺎﻧﯽ ‏( ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﮔﻮﯾﺸﻬﺎﯼ ﻭﻓﺴﯽ ﻭ ﺍﻣﺮﻩ ﺍﯼ ‏) , ﺗﺮﮐﯽ , ﻓﺎﺭﺳﯽ , ﺩﺭﯼ , ﺍﺭﻣﻨﯽ ﻭ ... ﺗﮑﻠﻢ ﻣﯿﺸﻮﺩ . ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺍﺟﯽ ﺩﺭ ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺩﻟﯿﺠﺎﻥ ﻭ ﻣﺤﻼﺕ ﻭ ﻧﺮﺍﻕ ﻭ ... ﺗﮑﻠﻢ ﻣﯿﺸﻮﺩ ﻭ ﺟﺰﺀ ﺯﺑﺎﻧﻬﺎﯼ ﺩﺭ ﺧﻄﺮ ﺍﻧﻘﺮﺍﺽ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽ ﺁﯾﺪ . ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﻛﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺻﻠﯽ ﺷﻬﺮ ﻣﺤﻼﺕ ﻭ ﻧﯿﺰ ﺍﻛﺜﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺭﻭﺳﺘﺎﯾﯽ ﺳﺎﻭﻩ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻭﻟﯽ ﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺷﻬﺮ ﺳﺎﻭﻩ , ﺷﻬﺮ ﻣﺄﻣﻮﻧﯿﻪ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯾﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺁﻭﻩ ﻭ ﺍﻟﻮﺳﺠﺮﺩ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺻﻠﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺳﺖ . ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺭﻣﻨﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯼ ﭼﻨﺎﻗﭽﯽ ﺑﺎﻻ ﻭ ﻻﺭ ﺳﺎﻭﻩ ﻭﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﺩﺭ ﺑﺮﺧﯽ ﻧﻘﺎﻁ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺭﻭﺳﺘﺎﯾﯽ ﻏﺮﺏ ﺍﺭﺍﮎ ﺭﺍﯾﺞ ﺍﺳﺖ . ﮔﻮﯾﺶ ﺍﻟﻮﯾﺮﯼ ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﺗﯽ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﮔﻮﯾﺸﻮﺭﺍﻧﯽ ﺩﺍﺭﺩ . ﺍﻓﻐﺎﻧﯽ ﻫﺎﯼ ﺳﺎﻛﻦ ﺧﻮﺭﻫﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ً ﺩﺭﯼ ً ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽ ﻛﻨﻨﺪ . ﻟﺮﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻧﻘﺎﻁ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻟﺮﯼ ﺛﻼﺛﯽ , ﻟﮑﯽ ﻭ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ .

آشنایی با جغرافیا و زبان لرهای استان مرکزی و اراک

 ﻟﺮﻫﺎﯼ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ
.
ﻟﺮﻫﺎﯼ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺳﺎﮐﻦ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺍﺭﺍﮎ , ﺷﺎﺯﻧﺪ ,ﺳﺮﺑﻨﺪ , ﻣﺤﻞﺍﺕ , ﺧﻨﺪﺍﺏ , ﻓﺮﺍﻫﺎﻥ ﻭ
ﺧﻤﯿﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻟﺮﯼ ﺛﻼﺛﯽ , ﻟﮑﯽ ﻭ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﺗﮑﻠﻢ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ . ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺍﺭﺍﮎ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯼ
ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺍﺭﺍﮎ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻨﺠﺎﻥ , ﻣﺲ , ﺳﯿﺮﺩﺭ , ﺁﻗﺪﺍﺵ , ﻟﻨﮕﺮﻭﺩ , ﺗﻮﺭﻩ , ﮔﻮﺋﺮﺳﯿﻦ ‏( ﺟﺎ
ﻭﺭﺳﯿﺎﻥ ‏) , ﮔﺬﺭﺩﺭ , ﺷﺮﺷﺮﻩ , ﻧﻮﯾﺪﺭ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺧﻨﺪﺍﺏ ﻭ ... ﻟﺮﻧﺸﯿﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ
ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺍﺯ ﺷﺮﻕ ﺑﺎ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﻣﻼﯾﺮ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﻫﻢ ﻣﺮﺯ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺭﻭﺍﺑﻂ
ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﯾﮏ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﮔﻮﯾﺶ ﻣﯿﺒﺎﺷﻨﺪ . ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻟﺮﻧﺸﯿﻦ ﺍﺳﺘﺎﻥ
ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺍﺯ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ ﻫﻢ ﻣﺮﺯ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ . ﮔﻔﺘﻨﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﻃﻮﺍﯾﻒ ﺗﺮﮎ
ﺯﺑﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﺴﺎﻟﻤﺖ ﺁﻣﯿﺰﯼ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺩﺍﺭﻧﺪ .
.
.
ﺍﺯ ﺍﯾﻠﻬﺎ ﻭ ﻃﻮﺍﯾﻒ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﻟﺮ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﻣﯿﺘﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺍﯾﻞ ﺯﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻨﺞ ﺗﯿﺮﻩ ﻃﺎﻫﺮ ﺧﺎﻥ،
ﻋﻠﻴﺎﻥ، ﻣﺤﻤﺪ، ﺻﺎﻟﺢ ﻭ ﺁﻏﺎﻏﻨﻰ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﯾﻞ ﮐﻠﻬﺮ , ﺍﯾﻞ ﺭﺍﻭﻩ ﺍﯼ , ﺍﯾﻞ ﭼﮕﻨﯽ ﻭ ﻧﯿﺰ ﻃﻮﺍﯾﻒ ﻟﮏ
ﺯﺑﺎﻥ ﺯﻫﺮﻩ ﻭﻧﺪ , ﻣﻮﺳﯿﻮﻧﺪ , ﺧﺎﻧﺒﻠﻮﮐﯽ ﻭ ... ﮐﻪ ﺳﺎﮐﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻏﺮﺑﯽ ﺍﺭﺍﮎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩ .
.
ﻟﺮﻫﺎﯼ ﮐﻠﻬﺮ ﺍﺯ ﻋﺸﺎﯾﺮ ﻣﻄﺮﺡ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﻮﺍﻟﯽ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺳﺎﻭﻩ ﻭ ﺑﯿﻦ
ﺭﻭﺩﺧﺎﻧﻪ ﻗﺮﻩ ﭼﺎﯼ ﻭ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺳﮑﻨﺎ ﺩﺍﺭﻧﺪ . ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺷﺎﺧﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﯾﻞ ﮐﻠﻬﺮ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ
ﺑﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻭ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ ﺍﻓﺸﺎﺭ ﻭ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺎﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺑﻪ ﺳﺎﻭﻩ ﮐﻮﭺ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ .
.
ﺍﯾﻞ ﻟﺮ ﭼﮕﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻧﻘﺎﻁ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﻭ ﺍﺯ ﺍﺭﺍﮎ ﺗﺎ ﻣﻼﯾﺮ ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ
ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﮔﯽ ﺍﯾﻦ ﺍﯾﻞ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺮﺭﺍ ﯾﺎ ﭼﺮﺭﺍ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ ﻧﻪ ﭼﻨﺪﺍﻥ
ﺩﻭﺭ ﻣﺮﮐﺰ ﺍﯾﻠﺨﺎﻧﯽ ﺍﯾﻞ ﺑﺰﺭﮒ ﭼﮕﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ .
.
ﮔﻮﯾﺶ ﺍﻫﺎﻟﯽ ﻛﻮﻩ ﺳﻔﯿﺪ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﻣﺤﻼﺕ ﺁﻣﯿﺨﺘﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺎ ﻟﺮﯼ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ
ﺗﺎ ﭼﻨﺪﯼ ﭘﯿﺶ ﺑﻪ ﻟﺮﯼ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﮔﺮﺍﯾﺶ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﻟﺮﻫﺎﯼ
ﻧﯿﻨﻪ ﻣﺤﻼﺕ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﺳﺘﻪ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻭ ﺯﻧﺪﯼ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﺮﯼ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻭ
ﺯﻧﺪﯼ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﻜﯽ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽ ﻛﻨﻨﺪ . ﻻﺯﻡ ﺑﻪ ﺫﻛﺮ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻟﺮﯼ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻭ ﻟﻜﯽ ﺭﺍﯾﺞ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ
ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﺑﺎ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺁﻣﯿﺨﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﻏﻠﺐ ﻛﻠﻤﺎﺕ ﻣﺤﺎﻭﺭﻩ ﺍﯼ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ
ﺍﺳﺖ .

ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺧﻤﯿﻦ ﻭ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯼ ﺭﯾﺤﺎﻥ ﻋﻠﯿﺎ ، ﻓﺮﻧﻖ ، ﺁﺷﻤﺴﯿﺎﻥ ﻭ ﺑﺮﺟﻚ ﻧﯿﺰ ﻟﺮ
ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ .
ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻟﺮ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺷﺎﻣﻞ ﮐﻼﻩ ﻧﻤﺪﯼ ﻭ ﺗﻦ ﭘﻮﺷﯽ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﻣﻮﯼ ﺑﺰ ﻭ ﭘﺸﻢ
ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﭼﻮﭘﺎﻧﯽ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﻧﯿﺰ ﭘﻮﺷﺸﻬﺎﯾﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﻟﺮﻫﺎﯼ
ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﺮ ﺗﻦ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ﻫﺎﯼ ﺍﺧﯿﺮ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﮐﻤﺮﻧﮓ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ .
ﺁﺵ ﺗﺮﺧﯿﻨﻪ ﮐﻪ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﺍﺯ ﮔﻨﺪﻡ ﺧﺮﺩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﮐﺸﮏ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻏﺬﺍﻫﺎﯼ ﻣﺤﻠﯽ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ
ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ .

 

 

ﺯﺑﺎﻥ ﻟﺮﯼ ﺍﺭﺍﮎ

ﺯﺑﺎﻥ ﺑﻮﻣﯽ ﺍﺭﺍﮎ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺍﺭﺍﮎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯼ ﻫﻤﺠﻮﺍﺭ ﺁﻥ ﺑﺪﺍﻥ ﺗﮑﻠﻢ ﻣﯿﺸﻮﺩ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ
ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺁﺷﮑﺎﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻟﺮﯼ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻭ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺩﺭﺳﺖ
ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﮔﻮﯾﺸﻬﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻟﺮﯼ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩﯼ , ﺷﺎﺯﻧﺪﯼ , ﻣﻼﯾﺮﯼ , ﺗﻮﯾﺴﺮﮐﺎﻥﯼ , ﻧﻬﺎﻭﻧﺪﯼ
, ﻫﻤﺪﺍﻧﯽ ﻭ ... ﯾﮑﺴﺎﻥ ﺍﺳﺖ .
ﺗﺎ ﭼﻨﺪﯼ ﭘﯿﺶ ﺳﺎﮐﻨﯿﻦ ﺑﻮﻣﯽ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﺎ ﺳﺎﮐﻨﯿﻦ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﻫﻤﺠﻮﺍﺭ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﺑﺎ
ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﻏﺮﺏ ﻭ ﺟﻨﻮﺏ ﺍﺭﺍﮎ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﮑﻠﻢ ﻣﯿﮑﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺩﻫﻪ ﺍﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ
ﺩﻟﯿﻞ ﻋﺪﻡ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻮﻣﯽ ﺍﺭﺍﮎ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﻧﯿﺰ ﻣﻬﺎﺟﺮﺗﻬﺎﯼ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ
ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺑﻮﺩﻥ ﻭ ﻣﺮﮐﺰ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪﻥ , ﺭﻓﺘﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺍﯾﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﺟﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ
ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﻮﻣﯽ ﺍﺭﺍﮐﯽ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﻣﻮﺷﯽ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﻣﯿﺸﻮﺩ .
ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﺑﺮﺧﯽ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﻭ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺍﺭﺍﮐﯽ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﯼ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺷﻨﺎ
ﻣﯿﺴﺎﺯﻡ . ﺍﯾﻦ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﻭ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺑﺮﺍﯼ ﻟﺮﺯﺑﺎﻧﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺩﺭﮎ ﺍﺳﺖ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ
ﻟﺮﻫﺎﯼ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﻭ ﺷﻤﺎﻝ ﺷﺮﻕ ﻭ ﺷﺮﻕ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﻭ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺭﺍ ﺩﺭ
ﻣﺤﺎﻭﺭﺍﺕ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﯿﮕﯿﺮﻧﺪ:
.
* ﺑﺮﺧﯽ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ :
.
ﺁﻻﺧُﻦ ﻭﺍﻻﺧُﻦ : ﺁﻭﺍﺭﻩ
ﺍِﻭُ : ﺁﺏ
ﺍَﻣﺮﻭ =ﺍﻣﺮﻭﺯ
ﺍﻭﺳﺎﺭ = ﺍﻓﺴﺎﺭ
ﺍُﺭﺩ ﻧﺎﺷﺘﺎ : ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺑﻴﺠﺎ
ﺍِﺑﺮُﻡ : ﺍﺻﺮﺍﺭ - ﭘﺎﻓﺸﺎﺭﻱ
ﺍِﻟّﻦ ﻭ ﺑﻠﻦ : ﺍﯾﻦ ﻃﻮﺭﻥ ﻭ ﺍﻭﻧﻄﻮﺭﻥ
ﺍﻟﻮ ﮔﺮﻓﺘﻦ : ﮔُﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ
ﺍﯾﻼ ﻭ ﺍﻭﻻ = ﺍﯾﻦ ﻃﺮﻑ ﻭ ﺍﻥ ﻃﺮﻑ
ﺁﺑﺎﺟﯽ= ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ
ﺁﺗﯿﺸﮏ = ﻧﻮﻋﯽ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺍﺳﺖ / ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻮﻓﺖ
ﺍُﺭُﺳﯽ = ﮐﻔﺶ
ﺍِﺳِﮑﻮﻡ = ﺍﺳﺘﮑﺎﻥ
ﺁﻏِﺴّﺘَﻦ = ﺑﻪ ﺯﻭﺭ ﭼﯿﺰﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺎﺋﯽ ﻓﺮﻭ ﮐﺮﺩﻥ، ﺍﻧﺒﺎﺷﺘﻦ
ﺁﮐﻠَﻪ = ﻣﺮﺿﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻡ ﺗﻮﻫﯿﻦ
ﺑﺎﺭُﻥ = ﺑﺎﺭﺍﻥ
ﺑــــــّﺎﻉ =! ﺣﺮﻑ ﺗﻌﺠﺐ
ﺑﺮﺍﺭ =ﺑﺮﺍﺩﺭ
ﺑﺠﯽ : ﻓﺮﺍﺭ ﮐﻦ
ﺑَﻞ : ﺑﮕﺰﺍﺭ
ﺑَﺴّﺎﺧﺖ : ﺯﺷﺖ
ﺑﻠّﻢ = ﺑﮕﺬﺍﺭﻡ
ﺑﻠﮑﻢ : ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻢ
ﺑُﻦ: ﺑﺎﻡ
ﺑـَﺮ ِ ﯼ : ﺑﺮﺍﯼ
ﺑﯿﻦ : ﺑﺒﯿﻦ
ﺑُﻨِﻪ : ﺑﻬﺎﻧﻪ
ﺑﺸﺶ: ﺑﻪ ﺍﻭ
ﺑﺎﮐَﻠَّﻪ = ﻓﻬﻤﯿﺪﻩ
ﺑِﺘﺎﺧﺘﯽ = ﻓﻮﺭﯼ
ﺑَﭽﻮّﻟَﻪ = ﺑﺴﺘﻮﯼ ﮐﻮﭼﮏ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺟﺎﯼ ﺗﺮﺷﯽ ﻭ ﻣﺮﺑّﺎ ﺍﺳﺖ
ﺑِﺮّ = ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻟﮑﻨﺖ ﺯﺑﺎﻥ ﺩﺍﺭﺩ
ﺑِﯿﺘَﺮ = ﺑﻬﺘﺮ
ﺑُﻮﺍ = ﺑﺎﺑﺎ، ﭘﺪﺭ
ﭘﺎﭘِﯽ ﺷُﺪﻥ = ﺍﻋﺘﻨﺎ ﮐﺮﺩﻥ
ﭘﺎﭼَّﻪ ﻭﺭﻣﺎﻟﯿﺪﻩ = ﺷﯿّﺎﺩ، ﺣﻘّﻪ ﺑﺎﺯ
ﭘَﺮَﺧﺸﻪ : ﺫﺭﻩ ﺁﺗﺶ
ﭘﺎﺯﮔﯿﻨﻪ : ﻧﺮﺩﺑﺎﻥ , ﭘﻠﻪ
ﺑِﻼﺟﯿﺒﯽ :ﺯﺷﺖ
ﭘﯿﺖ ﺍﻭﻣﺪﻥ: ﺣﻮﺻﻠﻪ ﺳﺮ ﺭﻓﺘﻦ
ﭘﺴّﯿﻦ = ﮔﺬﺷﺘﻪ
ﭘﻔﻮ = ﺷﺶ، ﺟﮕﺮ ﺳﻔﯿﺪ
ﭘِﺖ ﻭ ﻟُﻨﺞ = ﺍﺧﻢ ﮐﺮﺩﻥ
ﭘِﻠّﯿﺘَﻪ= ﻏﻠﺘﯿﺪﻥ، ﺧﺰﯾﺪﻥ
ﭘُﻮﻟُﻐّﯿﺪَﻥ = ﺍﺯ ﺟﺎ ﺩﺭﺁﻣﺪﻥ، ﺟﻮﺷﯿﺪﻥ
ﺗَﭙّﻮﻧﺪﻥ = ﺍﻧﺒﺎﺷﺘﻦ، ﺗﭙﺎﻧﺪﻥ
ﺗُﺮﺗﺎﺝ = ﺗﻨﺪ ﻭ ﺳﺮﯾﻊ
ﺗِﺮِﻧﮓ =ﻣﺤﮑﻢ ﻭ ﺍﺳﺘﻮﺍﺭ
ﺗﺎﻣﺎﺭﺯﻭ: ﺣﺴﺮﺕ
ﺗﺎﺗﻲ ﺗﺎﺗﻲ : ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﭽﻪ
ﺗﻨﺪﻭﺭ : ﺗﻨﻮﺭ
ﺗﯿﺎﺭﯼ؟ =ﺧﻮﺑﯽ
ﺗُﻐُﻞ = ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻭ ﭼﺎﻕ
ﺗﻘﺘَﻪ = ﺁﺏ ﺩﻫﺎﻥ
ﺗﻘﺶ ﺩﺭﻣﯿﺎ = ﺻﺪﺍﯼ ﺭﺳﻮﺍﺋﯿﺶ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ
ﺗَﮏِ = ﭘﻬﻠﻮﯼ، ﻧﺰﺩ
ﺗُﮏ ﻧﻮﮎ ﺗِﻞّ = ﺩﺭ ﺗﺪﺍﻭﻝ ﻋﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻢ ﮔﻮﯾﻨﺪ
ﺗِﻠِﭗ = ﯾﮑﻬﻮﺍﻓﺘﺎﺩﻥ
ﺗِﻠّﻮﻧﺪَﻥ ﻟﻪ ﮐﺮﺩﻥ
ﺗُﻠّﻬﺒﻪ = ﺧﺮ ﺑﺰﻩ ﮐﺎﻝ ﻭ ﻧﺎﺭﺱ
ﺗﻠﯿﺖ = ﺗﺮﯾﺪ
ﺗِﻠّﯿﺪَﻩ = ﻟﻪ ﺷﺪﻩ
ﺗَﻤَﺮﮔﯿﺪَﻩ = ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ
ﺗِﻨﺪَﻩ = ﻫﺴﺘﻪ، ﺗﺨﻤﻪ
ﺗُﻨُﮏ = ﻧﺎﻥ ﻟﻮﺍﺵ ﺧﺎﻧﮕﯽ
ﯾَﻮُﺧﺎﻝ = ﺗﺎﻭﻝ
ﺗِﻮﺧﻮﺭﺩﻥ = ﺗﺎﺏ ﺧﻮﺭﺩﻥ
ﺗِﻮُﺳّﻮﻥ = ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ
ﺗُﻮﻝ = ﺗﻮﻟﻪ
ﺗُﻮِﻝ = ﺗﺎﻭﻝ
ﺗُﻮﻟﻮُّﻥ = ﺗﻼﻥ ﻭ ﺟﻮﺷﺎﻥ
ﺗُﻜَﺸﻮ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻦ : ﺣﺮﻓﯽ ﺭﺍ ﭘﯿﺶ ﮐﺸﯿﺪﻥ
ﺗﺎﺱ: ﻇﺮﻑ ﺣﻤﺎﻡ
ﺗﺮﻧﮓ : ﻣﺤﻜﻢ
ﺗُﻦ ﺑﺎ: ﻳﺎﻻ ، ﺯﻭﺩ ﺑﺎﺵ
ﺗﻮﮎ : ﻧﻮﮎ ,ﺳﺮ
ﺗُﻨﯽ: ﺗﻮ ﻫﺴﺘﯽ
ﺗُﻮﻧُﻮﮎ = ﺗﻨﮓ، ﻇﺮﯾﻒ، ﻧﺎﺯﮎ
ﺗَﻪ ﺗُﻮﺍﻝ = ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪﻩ
ﺗِﯿﺮُﻭﻥ = ﺗﯿﻠﻪ
ﺗﯿﻮﻥ =ﺩﯾﮓ
ﺗﻨﺎﻑ: ﻃﻨﺎﺏ
ﺟَﺨﺖ = ﺑﺎ ﺯﻭﺭ ﮐﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻥ
ﺟَﺨﺘﯽ = ﮐﻤﯽ ﺗﺎ ﺣﺪﯼ، ﺣﺪﺍﮐﺜﺮ
ﺟَﺨﺖ : ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ – ﺻﺒﺮ
ﺟﻘﻠﺪﻭﻥ: ﺳﻨﮕﺪﺍﻥ ﻣﺮﻍ
ﺟِﻐِﻠَﻪ= ﮐﻮﺩﮎ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻥ
ﺟِﻘِﻠﺪُﻥ = ﺳﻨﮕﺪﺍﻥ ﻣﺮﻍ
ﭼﻐﯿﺪﻥ: ﺯﺍﯾﯿﺪﻥ ﺳﮓ
ﭼُﻤﭽﻪ: ﻣﻼﻗﻪ
ﭼﻐﻮﻧﻪ: ﺑﺸﮑﻦ ﻭ ﺑﺎﻻ
ﭼُﺘُﻠﯽ :ﺩﻭﺯﺍﻧﻮ ﻧﺸﺴﺘﻦ
ﭼﺎﻟﻪ ﭼﻮﻟﻪ : ﭼﺎﻟﻪ
ﭼَﻨﮕﻮﻟﻪ : ﻧﯿﺸﮕﻮﻥ
ﭼﻮﮐﻮﻟﻪ: ﭼﻮﺏ ﻧﺎﺯﮎ
ﭼِﻄَﺮﯼ = ﭼﻄﻮﺭﯼ،ﭼﮓﻭﻧﻪ
ﺟَﻞ = ﻓﻮﺭﯾﺖ، ﻋﺠﻠﻪ
ﺟُﻠّﺖ = ﺯﺭﻧﮓ، ﺭﻧﺪ
ﺟُﻞّ ﻭ ﺟﺎ = ﺭﺧﺘﺨﻮﺍﺏ
ﺟَﻤُﻮﻣﺒﺪﻥ = ﮐﻮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ
ﺟُﻮﻧَﻪ = ﺟﻮﺍﻥ ﮐﻮﭼﮏ
ﺟُﻮﻧﻪ ﻣﺮﮒ = ﺟﻮﺍﻥ ﻣﺮﮒ
ﺟُﻨِﻮَﺭ = ﺟﺎﻧﻮﺍﺭ
ﺟِﯿﮕﺮﺕ ﺑِﭙﻼﯾَﻪ= ﯾﮏ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺍﺳﺖ
ﺟﯿﮏ ﻭ ﺑﻮﮎ = ﻓﻮﺯﻭﻟﯽ
ﺟﯿﺖ ﮐﺮﺩﻥ = ﺧﻢ ﺷﺪﻥ، ﺩﻭﻻﻣﺎﻧﺪﻥ
ﭼﺎﺷﺖ = ﻧﺎﺷﺘﺎﯾﯽ، ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ
ﭼﺎﻟﻤّﻪ = ﺑﻬﻢ ﺧﻮﺭﺩﻥ ﺩﻝ
ﭼﺎﺋﯿﺪَﻥ = ﺳﺮﻣﺎﺧﻮﺭﺩﻥ
ﭼَﭙُﻮ = ﻏﺎﺭﺕ، ﯾﻐﻤﺎ
ﭼُﺘَّﻪ =ﺁﺑﻠﻪ
ﭼِﺦّ =ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺍﻧﺪﻥ ﺳﮓ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﯽ ﺭﻭﺩ
ﭼَﺮﺑﯿﺪَﻥ = ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺷﺪﻥ
ﭼُﺮﺩَﻩ =ﺭﻧﮓ
ﭼَﺮَﻩ ﮐﺮﺩﻥ = ﭘﺸﻢ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪﺍﻥ ﺭﺍ ﭼﯿﺪﻥ ﻭ ﻗﯿﭽﯽ ﮐﺮﺩﻥ
ﭼَﺰُّﻧﺪَﻥ = ﺳﻮﺯﺍﻧﺪﻥ
ﭼِﺶ ﺗَﻨﮓ = ﺧﺴﯿﺲ ﻭ ﺗﻨﮓ ﻧﻈﺮ
ﭼﺶ ﺩﺭﯾﺪﻩ = ﺑﯽ ﺷﺮﻡ
ﭼﺶ ﭼﺶ ﮐﺮﺩﻥ = ﻧﮕﺮﺍﻥ ﮐﺴﯽ ﺑﻮﺩﻥ
ﭼﺶ ﺳﻔﯿﺪ = ﺑﻪ ﺁﺩﻣﻬﺎﯼ ﺧﯿﺮﻩ ﮔﻮﯾﻨﺪ
ﭼِﻐِﻠَﻪ = ﭼﺮﮎ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻇﺮﻑ ﯾﺎ ﻟﺒﺎﺱ ﺭﺍ ﮔﻮﯾﻨﺪ
ﭼِﻐّﯿﺪَﻥ = ﺯﺍﺋﯿﺪﻥ ﺳﮓ , ﭼِﻔﺖ ﮐﺮﺩﻥ ﺩﺭ
ﭼِﻔﺘَﮏ= ﺑﺎ ﺩﻭ ﺩﺳﺖ ﻗﻼﺏ ﮐﺮﺩﻥ ﮐﻪ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺑﺎﻻ ﺑﺮﻭﺩ
ﭼِﮑﺎ= ﭼﺮﺍ
ﭼَﮑِﺶ= ﭼﺎﻧﻪ ﺯﺩﻥ ﺩﺭ ﺧﺮﯾﺪ ﻭ ﻓﺮﻭﺵ
ﭼُﮑُﻮﻟَﻪ = ﭼﻮﺏ ﺑﺎﺭﯾﮏ ﻭ ﮐﻮﭼﮏ
ﭼُﮑّﯿﺪَﻩ = ﻓﺮﻭﺭﻓﺘﻪ
ﭼِﻞّ = ﮐﻢ ﻋﻘﻞ , ﻋﺪﺩ ﭼﻬﻞ
ﭼِﻼﺱ ﺧُﻮﺭ = ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﮔﺴﺘﺮﺩﻥ ﺳﻔﺮﻩ ﺍﺯ ﻫﺮ ﻏﺬﺍ ﻟﻘﻤﻪ ﺍﯼ ﺑﺨﻮﺭﺩ
ﭼﯿﻼﺳﯿﺪﻩ = ﭘﮋﻣﺮﺩﻩ
ﭼُﻠﻤَﻦ = ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺯﻭﺩ ﻓﺮﯾﺐ ﻣﯽ ﺧﻮﺭﺩ
ﭼِﻠِﻨﮕﻪ ﮐﺮﺩﻥ= ﮔﺮﯾﻪ ﮐﺮﺩﻥ ﻧﻮﺯﺍﺩﺍﻥ
ﭼُﻤﭽﺎﺭَﻩ = ﻧﻮﻋﯽ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺍﺳﺖ
ﭼُﻤﭽَﻪ= ﻣﻼﻗﻪ
ﭼِﻨَﻪ = ﭼﺎﻧﻪ
ﭼﺸﻢ ﻛِﻮ: ﭼﺸﻢ ﺳﺒﺰ
ﭼَﻨّﯽ = ﭼﻘﺪﺭ
ﭼﺘّﯿﻠﯽ : ﯾﮏ ﺟﻮﺭ ﻧﺸﺴﺘﻦ
ﭼﻮﻟّﮑﯽ : ﭼﻮﺏ ﺑﺎﺭﯾﮏ، ﺑﻪ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺑﻪ ﺁﺩﻡ ﻻﻏﺮﺍﻧﺪﺍﻡ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ
ﭼِﻮﺗّﻠﯽ = ﺭﻭﯼ ﺩﻭ ﭘﺎ ﻧﺸﺴﺘﻦ
ﭼُﻮﻟُﻮﮎ = ﭼﺮﻭﮎ، ﭼﯿﻦ ﻭ ﺷﮑﻦ ﻭ ﺗﺎ
ﭼُﻮﻟَﻪ = ﺧﻤﯿﺪﻩ
ﺣُﻠَّﺮ ﻫَﺮﯾﺴَﻪ = ﻧﻮﻋﯽ ﺁﺵ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺣُﻠَّﺮ ‏( ﺳﻨﮕﮓ ‏) ﻣﯽ ﭘﺰﻧﺪ
ﺣﻨﺠﻠﻪ ﺧﻮﻧﻪ: ﺍﺗﺎﻕ ﺷﺐ ﺍﻭﻝ ﻋﺮﻭﺳﯽ
ﺣُﻮﻟﯽ = ﺍﺳﺐ ﯾﮏ ﺳﺎﻟﻪ
ﺧﺎﻟﻪ ﺧُﻮﺍﺭﺯﺍﺋﯽ = ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍﺯ ﺗﺒﻌﯿﺾ ﻧﻬﺎﺩﻥ
ﺧِﭙِﻞ = ﭼﺎﻕ ﻭ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻗﺪ
ﺧِﺘِﻞ = ﻏﻠﻐﻠﮏ
ﺧﺮﺳﻮﻗﻮﻝ: ﺗﺎﭘﺎﻟﻪ ﺧﺮ
ﺧﺮﻧﺎﺳﻪ : ﺧُﺮ ﻭ ﭘُﻒ
ﺧِﺮﺗﻼﻕ : ﺯﻳﺮ ﮔﻠﻮ
ﺧﻼ : ﺗﻮﺍﻟﺖ
ﺧُﺴﺒﻴﺪ : ﺧﻮﺍﺑﻴﺪﻥ
ﺧُﺴﻮﺭﻩ: ﭘﺪﺭ ﺯﻥ
ﺧﻮﻭﺍﺭ = ﺧﻮﺍﻫﺮ
ﺧﺎﻟﻪ ﺧﺎﻙ ﺍﻧﺪﺍﺭﺯ : ﺯﻥ ﻓﻀﻮﻝ
ﺧِﺮﺕ ﻭ ﭘِﺮﺕ = ﭼﯿﺰﻫﺎﯼ ﮐﻮﭼﮏ ﻭ ﮐﻢ ﺍﻫﻤﯿﺖ
ﺧِﺮﺧِﺮَﻩ , ﺧِﺮﺗﻼﻕ = ﮔﻠﻮ، ﻧﺎﯼ
ﺧَﺮّﻩ = ﮔﻞ , ﻟﺠﻦ
ﺧُﺴﺒِﯿﺪﻥ =ﺧﻮﺍﺑﯿﺪﻥ
ﺧَﻔﮕﯿﺮ = ﻏﺎﻓﻠﮕﯿﺮ ﮐﺮﺩﻥ
ﺧُﻨﺎﻕ = ﺩﺭﺩﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﻠﻮ ﭘﺪﯾﺪ ﺁﯾﺪ ﻭ ﺁﺩﻣﯽ ﺭﺍ ﺧﻔﻪ ﮐﻨﺪ
ﺧُﻮﺍﺭ = ﺧﻮﺍﻫﺮ
ﺧﻮﻣﻪ = ﺧﺎﻣﻪ
ﺧِﻨﺰِﺭﭘِﻨﺰِﺭ = ﺧﺮﺩﻩ ﺭﯾﺰ
ﺩُﺏّ = ﺁﺩﻡ ﮐﻠّﻪ ﺷﻖ ﻭ ﺗﺮﺷﺮﻭ ﻭ ﻋﺒﻮﺱ
ﺩِﺑﺶ= ﮐﺎﻣﻞ، ﺁﻣﯿﺨﺘﻪ ﺍﺯ ﺗﺠﺎﺭﺏ ﻭ ﺻﻔﺎﺕ
ﺩَﺩَﻩ = ﻣﺎﺩﺭ
ﺩﻳﺎﺭ: ﭘﯿﺪﺍ
ﺩﻳِﻪ : ﺩﻳﮕﺮ
ﺩُﺭُﻭ =ﺩﺭﻭﻍ
ﺩَﺭﻫَﻢ = ﺭﻧﺠﻮﺭ، ﭘﺮﯾﺸﺎﻥ
ﺩِﺭّﯾﺪﻥ = ﭘﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩﻥ
ﺩﻏﻠﯽ ﮐﺮﺩﻥ = ﺣﯿﻠﻪ ﮔﺮﯼ
ﺩِﻕّ ﮐﺮﺩﻥ = ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﯽ ﻭ ﺳﺨﺘﯽ ﻣﺮﺩﻥ
ﺩَﮐَﻞ ﮔﺴﻨﺪﻩ = ﻣﺮﺩ ﮔُﻨﺪﻩ
ﺩِﻟِﮏ ﺩﺍﺩﻥ = ﻫُﻞ ﺩﺍﺩﻥ
ﺩُﻥ : ﺩﺍﻧﻪ
ﺩَﮔَﻨَﮏ , ﺩُﻻﻕ = ﭼﻤﺎﻕ ﻭ ﭼﻮﺑﺪﺳﺘﯽ
ﺩِﻝ ﺑﻬﻮﻝ = ﻧﮕﺮﺍﻥ
ﺩﻟﻨﮕﺎﻥ = ﺁﻭﯾﺰﺍﻥ
ﺩُﻟُﻮﭼَّﻪ = ﻇﺮﻑ ﺁﺏ ﭘﺎﯼ ﺳﻤﺎﻭﺭ
ﺩِﻟُﻮﻭَﻩ =ﮐﻤﺪ ﮐﻮﭼﮏ ﺩﺍﺧﻞ ﺩﯾﻮﺍﺭ
ﺩَﻡِ ﻧَﻘﺪ = ﺣﺎﺿﺮ ﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ
ﺩُﻡ ﺟﯿﺖ ﮐُﻨَﮏ = ﭘﺮﻧﺪﻩ ﺍﯼ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ ﺍﺯ ﮔﻨﺠﺸﮏ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺳﯿﺎﻩ ﻭ ﺳﻔﯿﺪ
ﺩَﻣَﻪ ﺩَﻣِﻨّﺎ = ﺗﻼﺵ
ﺩﺍﺯ : ﺑﻮﻱ ﺍﺩﺭﺍﺭ
ﺩﺍﻏﺎﻟﻪ ﺧﺸﮑﯿﺪﻩ: ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍﺯ ﺍﺩﻡ ﻻﻏﺮ
ﺩﻡ ﻛُﻞ : ﭘﺮﻧﺪﻩ ﺍﯼ ﮐﻪ ﺩﻡ ﻧﺪﺍﺭﺩ
ﺩِﺭﻣﺪ=ﺩﺭﺍﻭﻣﺪ
ﺩﺭﻩ : ﺩﺍﺭﺩ
ﺩِﺭِﺯﮔﯿﺪﻥ = ﺗﮑﻮﻧﺪﻥ
ﺩﯾﻮﺍﺭ ﻛُﻠﻪ : ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺧﺮﺍﺏ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺭﯾﺨﺘﻦ
ﺩﻝ ﻏَﺸﻪ : ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ
ﺩﻳﻼﻍ : ﻻﻏﺮ ﺩﺭﺍﺯ
ﺩَﺭﺧُﻨﻪ ﭘﺎ :ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻪ ﺧﺎﻧﻪ
ﺩُﻥ: ﺩﻫﺎﻥ
ﺩِﻧﺎ = ﺳﺮ ﺑﻪ ﺳﺮ ﮔﺬﺍﺷﺘﻦ
ﺭَﻓَﻪ = ﻃﺎﻗﭽﻪ , ﻗﻔﺴﻪ
ﺭﺝ =ﺭﺩﯾﻒ
ﺭَﮒ ﻭ ﺭﯾﺸﻪ ﮔﺮﻓﺘﻦ = ﭘﺎﯾﻪ ﻭ ﺍﺳﺎﺱ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻥ
ﺭَﻣﻮّﻧﺪَﻥ = ﺭﻣﺎﻧﺪﻥ، ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻥ
ﺭﺍﻍ = ﺟﻨﺲ ﺧﺸﮏ ﭼﯿﺰﯼ
ﺭﺍﻕ ﻣُﻨﺪﻩ : ﺫﻭﻝ ﺯﺩﻩ
ﺭﻭ ﺭﻭﺍَﻙ : ﻛﺎﻟﺴﻜﻪ ﺑﭽﻪ
ﺭﻭﺷﻨﺎ: ﺭﻭﺷﻦ
ﺭﯾﺰ ﻗﺎﻟﻪ : ﭼﯿﺰ ﮐﻮﭼﮏ
ﺯﺍﻕ ﻭ ﺯﻭﻕ = ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﮐﻮﭼﮏ ﯾﮏ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ
ﺯِﭘِﺮﺗﯽ= ﺑﯽ ﺍﺭﺯﺵ
ﺯﻏﺰﺍﺭ = ﺑﺎﺗﻼﻕ
ﺯِﻙ ﻭ ﺯﺍ : ﺯﺍﻳﻴﺪﻥ
ﺯﺍﺑﻪ ﺭﺍﻩ : ﺳﺮﮔﺮﺩﺍﻥ
ﺯﯾﻤﯿﻦ = ﺯﻣﯿﻦ
ﺯﻧﺞ = ﭼﺎﻧﻪ
ﺯﭘﻪ: ﺷﮑﻢ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﯿﺎﻥ ﺗﻨﻔﺮ ﻭ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍ
ﺯُﻕ = ﺳﻮﺯﺵ , ﺩﺭﺩ
ﺯُﻫَﻞ = ﻧﺎﻗﻼ
ﺯﻣﻤﺴّﻪ : ﺯﺑﺎﻥ ﺑﺴﺘﻪ
ﺳﺎﻗﺎﻟَﻪ = ﺳﻔﺎﻝ
ﺳَﺒَﺖ = ﺳﺒﺪ
ﺳِﻮﺯ = ﺳﺒﺰ
ﺳُﺪَّﻩ = ﺳﯿﻨﻪ ﭘﻬﻠﻮ
ﺳُﺮّ = ﻟﯿﺰ ﻭ ﻟﻐﺰﺵ
ﺳُﻘُﻠﻤﻪ : ﺳﻨﮓ
ﺳُﻘُﻠﻤﻪ ﺯﺩﻥ: ﺑﻪ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﮐﺴﯽ ﺿﺮﺑﻪ ﺯﺩﻥ
ﺳﯿﻞ/ ﺳﻮﻝ:ﻧﺎﻭﺩﺍﻥ
ﺳﺎﻗﺎﻟﻪ : ﺳﻔﺎﻝ . ﻇﺮﻑ ﺳﻔﺎﻟﯿﻦ ﺷﮑﺴﺘﻪ
ﺳﻮﻗﻮﻟﻤﻪ : ﺑﺎ ﻣﺸﺖ ﺁﺭﺍﻡ ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﺯﺩﻥ
ﺳﻮﻻﺥ ﺳﻮﻣﻪ : ﮔﻮﺷﻪ ﻛﻨﺎﺭ
ﺳﻮﺑﺎ: ﻓﺮﺩﺍ
ﺳَﺮﺧُﻮّﺭ= ﻧﺎﺳﺰﺍ ﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ
ﺳَﺮِﻗُﻞّ = ﺳﺮﺣﺎﻝ، ﺷﺎﺩﺍﺏ
ﺳَﺮِﮐَﻞّ = ﺳﺮﺑﺮﻫﻨﻪ
ﺳِﺮِﻧﺠَّﻪ = ﺳﻨﺠﺪ
ﺳِﺰ = ﻗﺮﻩ ﻗﻮﺭﺕ
ﺳِﺰِﺭﮔﻪ = ﻟﺮﺯﺵ ﻭ ﺗﮑﺎﻥ ﺑﺪﻥ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﻗﻊ ﺳﺮﻣﺎ
ﺳَﻎ = ﻗﺴﻤﺖ ﺩﺭﻭﻧﯽ ﺩﻫﺎﻥ، ﺑﺎﻻﯼ ﻓﮏ ﺑﺎﻻ
ﺳﻔﯿﺪ ﺍُﻭ = ﺳﻔﯿﺪﺁﺏ ﺣﻤﺎﻡ
ﺳُﮏ = ﭼﻮﺏ ﻧﻮﮎ ﺗﯿﺰ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺍﻧﺪﻥ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ
ﺳُﻘُﻠﻤَﻪ =ﻣﺸﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺍﻧﮕﺸﺖ ﺷﺴﺖ ﻣﯿﺎﻥ ﺍﻧﮕﺸﺖ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺳﻮﻡ ﺑﺎﺷﺪ
ﺳِﻼّﺭ = ﻧﻔﺮ ﺍﻭﻝ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﯾﻬﺎﯼ ﺩﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﯽ
ﺳَﻠَﻢ = ﭘﯿﺶ ﻓﺮﻭﺵ ﻭ ﺧﺮﯾﺪ ﻏﻠّﻪ
ﺳُﻨﺒﺎﺗَﻪ , ﺳﻤّﺎﺩَﻩ = ﺳﻨﺒﺎﺩﻩ
ﺳُﻮﻝ = ﻧﺎﻭﺩﺍﻥ
ﺳِﻪ ﮔﺮﻣَﻪ = ﺣﺎﻟﺘﯽ ﺍﺯ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﯽ، ﺍﺑﺮﻭﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﺭﻫﻢ ﮐﺸﯿﺪﻥ
ﺳﯿﻨﻪ ﮐﺶ = ﺳﯿﻨﻪ ﮐﻮﻩ، ﺩﺍﻣﻨﻪ
ﺳﯿﻞ ﮐﻦ : ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﻦ
ﺳَﻬﻠَﻪ ﮐﻔﺘﺮ = ﺧﺎﻧﻪ ﮐﺒﻮﺗﺮ
ﺷِﺮّ =ﻋﺠﻠﻪ ﮐﺮﺩﻥ
ﺷُﺮﺕ ﺷﺪﻥ = ﮔﻢ ﺷﺪﻥ , ﺩﺳﺘﭙﺎﭼﻪ
ﺷُﮑﻮﻡ: ﻓﺎﻝ ﻧﯿﮏ
ﺷُﻼﻝ : ﺑﺎﺭﯾﮑﻪ .
ﺷﻮﻭﺍ = ﺷﺐ
ﺷﯿﺖ: ﺍﻓﻠﯿﺞ , ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ
ﺷﯿﻠﻮﻥ = ﻭﻟﯿﻤﻪ
ﺷِﻠِﻨﮓ: ﻗﺪﻡ ﺑﻠﻨﺪ٬ﺳﺎﻕ ﭘﺎ ﺍﺯ ﺭﺍﻥ ﺗﺎ ﺍﻧﮕﺸﺘﺎﻥ
ﺷَﻨﺪ: ﻧﺮﻡ ﺷﺪﻩ٬ﺧﺎﮐﻬﺎﯼ ﭘﻮﺵ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺮ ﺁﻣﺪﻩ
ﺷَﻠَﻢ ﺷُﻮﺭﺑﺎ = ﺩﺭﻫﻢ ﻭ ﺑﺮﻫﻢ
ﺷِﻨُﻔﺖ = ﺷﻨﯿﺪ
ﺷﻨﮕﻮﻝ = ﺑﺎ ﻧﺸﺎﻁ
ﺷِﻨُﻮ = ﺷﻨﺎ ﮐﺮﺩﻥ
ﺷﻮﭘَﺮَﻩ = ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ
ﺷُﻮﺧُﻮﺍﺭ = ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺍﻫﺮ
ﺷﻮﺑِﺮﺍﺭ = ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺷﻮﻫﺮ
ﺷﻮﺩَﺭ = ﺷﺒﺪﺭ
ﺷُﻮَﺭ =ﺷﻮﻫﺮ
ﺷﻮﺷَﻪ = ﺷﯿﺸﻪ
ﺷﻮﻻ = ﻟﻮﻻﯼ ﺩﺭ
ﺷﯿﺘﯿﻞ = ﻏﺬﺍﯼ ﮐﻢ ﻧﻤﮏ
ﻋﺎﺭﻭﺳﯽ= ﻋﺮﻭﺳﯽ
ﻗُﺰﻣﯿﺖ: ﻗﺮﺍﺿﻪ .
ﻏﻤﻪ : ﺟﻮﺍﺏ ﺳﻼﻡ ﮐﺎﺳﺒﺎﻥ ﺍﺭﺍﮎ
ﻏَﺰﻏُﻮﻥ = ﺩﯾﮓ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﺴﯽ
ﻏِﺸﻐِﺮِﻕ = ﺩﺍﺩ ﻭ ﻓﺮﯾﺎﺩ
ﻓَﺖ = ﺯﯾﺎﺩ
ﻓِﺴﻘِﻠﯽ = ﮐﻮﭼﮏ ﻭ ﺭﯾﺰﻩ ﺍﻧﺪﺍﻡ
ﻓِﺮﺯ : ﭼﺎﺑﻚ
ﻓﺮﮐﯽ = ﻓﮑﺮﯼ، ﺧﯿﺎﻻﺗﯽ
ﻓِﻖ ﻭ ﻓِﻖ ﮐﺮﺩﻥ = ﻫﻖ ﻭ ﻫﻖ ﻭ ﮔﺮﯾﻪ ﮐﺮﺩﻥ
ﻓِﻘِﻨَّﻪ = ﺻﺪﺍﯼ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﮔﺮﯾﻪ ﺳﺮﺩﻫﺪ
ﻓﯿﺲ = ﺍﻓﺎﺩﻩ , ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﻟﯿﺪﻥ
ﻗُﭙّﯽ ﺁﻣﺪﻥ = ﭘُﺰ ﺩﺍﺩﻥ ﻭ ﻻﻑ ﺯﺩﻥ
ﻗِﺮ ﻭ ﺗﻮ:ﻗﺮ ﺧﻮﺭﺩﻥ - ﺩﻭﺭ ﺯﺩﻥ - ﮔﺮﺩﻳﺪﻧﻘﺎﻕ: ﻧﻔﺮ ﺁﺧﺮ
ﻗِﻼﻕ :ﮐﻼﻍ
ﻗَﻠَﻦ ﻗﻮﺷﻮﻥ: ﮐﺴﯽ ﺭﺍ ﺭﻭﯼ ﮐﻮﻝ ﮔﺬﺍﺷﺘﻦ
ﻗﺎﺩﻩ = ﻗﺎﻋﺪﻩ
ﻗِﺰ ﻗُﻦ ﺑﻪ ﺳﺮ : ﺍﺻﻄﻼﺣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺮﺳﺎﻧﺪﻥ ﺑﭽﻪ
ﻗﻮ ﺩﯼ : ﭘﺮﺗﺎﺏ ﮐﻦ
ﻗﺎﻝ ﺗﺎﻕ: ﺣﻴﻠﻪ ﮔﺮ
ﻗﻴﻠﻲ ﻭﻳﻠﻲ: ﺗﺎﺭﺩﻳﺪﻥ
ﻟﻮﭺ : ﻟﺐ
ﻟﺒﺮﻭ= ﺑﺮﻋﮑﺲ
ﻟَﻘﻪ : ﻟﮕﺪ
ﻟﭽﻮ : ﻟﺐ ﮐﻠﻔﺖ
ﻟﻴﭽﺎﺭ : ﻣﺘﻠَﻚ , ﻣﺴﺨﺮﻩ ﮐﺮﺩﻥ
ﻣﺎﺧﺎ : ﻣﯽﺧﻮﺍﻫﺪ
ﻣـُﻨﺎ : ﻣﻦ ﺭﺍ
ﻣﺎﻩ ﻗﻮﺱ : ﻣﺎﻩ ﺩﻱ
ﻣﺪﺍﺯﻣﺎ : ﺟﻦ ﻭ ﻏﻮﻝ ﺍﻓﺴﺎﻧﻪ ﺍﯼ
ﻣَﺠﻤﻪ : ﻇﺮﻑ ﻣﺴﻲ
ﻣﻨﻘﻮ : ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﯿﻨﯽ ﭘﺮ ﺣﺮﻑ ﺑﺰﻧﺪ
ﻣَﻠﻮﭺ : ﮔﻨﺠﺸﮏ
ﻣﺎﻕ: ﺣﻴﺮﺕ ﺯﺩﻩ
ﻣُﮑﻤُﮑﻪ : ﭘﺴﺘﺎﻧﮏ ﺑﭽﻪ
ﻣﯿﺎﻟّﻪ = ﻣﯽﮔﺬﺍﺭﺩ
ﻣﯿﺎﻟّﻢ = ﻣﯽﮔﺬﺍﺭﻡ
ﻣﯿﻤﻨﻪ : ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ، ﺷﺒﯿﻪ ﺍﺳﺖ
ﮐﭙّﻮ : ﻣﯿﻤﻮﻥ، ﺑﻪ ﺁﺩﻡ ﺯﺷﺘﺮﻭ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ
ﮐـَﺮّﺗﻨﻪ : ﻋﻨﮑﺒﻮﺗﻬﺎﯼ ﭘﺎﺑﻠﻨﺪ ﺧﺎﻧﮕﯽ
ﮐِﭗ : ﭘﻮﺷﯿﺪﻩ
ﮐَﺸﻤﺎﻟﻪ: ﻇﺮﻑ ﺳﺎﯾﯿﺪﻥ ﮐﺸﮏ
ﮐﻼ ﺗِﻐِﻨﻪ: ﺟﻮﺟﻪ ﺗﯿﻐﯽ
ﮐﺪﺧﺪﺍﯾﯽ = ﺧﻮﺍﺳﺘﮕﺎﺭﯼ
ﮐﻮﻥﻣِﻠﮏ = ﺁﺭﻧﺞ
ﮐﭙﻪ ﮐﺮﺩﻥ : ﺧﻮﺍﺑﯿﺪﻥ
ﮐُﻞ ﮐﻮﺭﺳﯽ : ﻫﺮ ﻃﺮﻑ ﺍﺯﻛﺮﺳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺩﻭﺭ ﺍﻥ ﻣﻴﻨﺸﻴﻨﻨﺪ
ﻛِﻼﺷُﻨﺪﻥ : ﺧﺎﺭﺍﻧﺪﻥ
ﮐُﻞ ﺑﺎﻻ: ﺑﺎﻻﯼ ﻣﺠﻠﺲ
ﮔُﻨﺪﻟﻪ: ﭼﺎﻕ ﻭ ﺗﭙﻞ
ﮔﻮﮔِﻠﻪ: ﭼﻬﺎﺭ ﺩﺳﺖ ﻭ ﭘﺎ ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻦ ﮐﻮﺩﮎ
ﮔﻮ ﺩُﻧﻲ : ﻃﻮﻳﻠﻪ
ﮔِﺮﺩِﻟﻪ : ﺑﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﭼﺎﻕ ﮔﻮﯾﻨﺪ
ﮔﺮﺩﺍﻟﻪ : ﺩﺍﻳﺮﻩ ﻣﺎﻧﻨﺪ
ﻭﺧﺴﺎﺩ : ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ
ﻭﺍﺭّﺳﺘﯽ = ﺭﺳﯿﺪﯼ
ﻭﻟﻨﮓ ﻭ ﻭﺍ: ﺑﺎﺯﻭ ﺑﺎﺯﺗﺮ
ﻭﺭﺗﻴﺰ : ﺟُﻔﺘﮏ،ﻟﮕﺪ
ﻭﺭﺟﯽ ﻭﺭﺟﯽ : ﺷﯿﻄﻨﺖ ﮐﻮﺩﮐﺎﻧﻪ ‏( ﺑﺎﻻ ﻭ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﭘﺮﯾﺪﻥ ‏)
ﻭﺕ ﻭﺕ ﮐﺮﺩﻥ: ﺣﺮﻑ ﻣﻔﺖ ﻭ ﯾﺎﻭﻩ
ﻭﺧﯽ، ﻭﺥ : ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮ ! ﺑﺮﺧﯿﺰ !
ﻭﺭﮔﯿﺮ : ﺑﺮﺩﺍﺭ !
ﻧَﺮﺩُﻧﮓ: ﻧﺮﺩﺑﺎﻥ
ﻧﺴﺎﺭ : ﺳﺎﻳﻪ
ﻧﺸﺘﻪ : ﻧﺸﺴﺘﻪ
ﻧﻤﺪﻧﻢ : ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﻢ
ﻧَﮑﺮُّﻥ = ﺳﺎﯾﯿﺪﻩ ﻧﮑﻦ
ﻧﻤﯿﻠﻪ : ﻧﻤﯿﮕﺬﺍﺭﺩ
ﻧﯿﻤﺪﺍﺭ= ﮐﻬﻨﻪ
ﻧﻤﯿﻨﯽ =ﻧﻤﯿﺒﯿﻨﯽ
ﻧﻮﺯﻩ : ﮔﺮﯾﻪ
ﭘﺎﻝ : ﺑﺎﻝ
ﯾَﮑﮕﯿﺮ / ﯾﮕّﯿﺮ =ﺟﻤﻌﻮ ﺟﻮﺭ ﮐﺮﺩﻥ
ﯾﻪ ﺯﻗﻠﻪ : ﯾﻪ ﺭﯾﺰﻩ
ﻳﻮﺭﺕ ; ﻳﻮﺭﺗﺖ ﺻﺎﻑ : ﺗﻤﺎﻡ - ﻫﻤﻪ ﺍﺯﺑﻴﻦ ﺭﻓﺘﻦ
ﻫﻮﭼّﯽ : ﻫﯿﭻ
ﻫﺎﺵ ﺩﻩ = ﺑﻬﺶ ﺑﺪﻩ
ﻫَﻠﮏ = ﻫﻠﻮ
ﻫَﻨﯽ : ﻫﻨﻮﺯ
ﻫﻮﺷﺘﮏ : ﺳﻮﺕ ﺯﺩﻥ
ﻫِﻦ ﻭ ﻫﻦ : ﻧﻔﺲ ﺯﺩﻥ
ﻫﻮﻡ : ﺑﻠﻪ
ﻫﻮﭼﻲ : ﺷﻠﻮﻍ ﻛﺮﺩﻥ ﺑﻴﺨﻮﺩﻱ
ﻫِﻨﻮﺷﻪ : ﻧﻔﺲ ﺯﺩﻥ ﺗﻨﺪ ﺗﻨﺪ
ﻫَﺸﺘﻦ : ﮔﺬﺍﺷﺘﻦ
ﻫﻮ ﭼُﻮ : ﺷﺎﯾﻌﻪ ﮐﺮﺩﻥ
.
-----------------------------
* ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ :
.
ﺍُﻭ ﺑﺒﺮﺕ : ﺧﺪﺍ ﮐﻨﺪ ﺁﺏ ﺗﻮ ﺭﺍ ﺑﺒﺮﺩ !
ﺑُﻞ ﮔﺮﻓﺘﻦ : ﺍﺯ ﮐﺴﯽ ﺳﻮﮊﻩ ﮔﺮﻓﺘﻦ
- ﺑﺮﻩ ﭼﯿﺸﯿﺘﻪ = ﺑﺮﺍﯼ ﭼﯽ ﻣﯿﺨﻮﺍﻫﯽ ?
- ﻣﺎﺧﺎﭼﻮﮐﻨﯽ = ﻣﯿﺨﻮﺍﻫﯽ ﭼﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﮑﻨﯽ ?
- ﻣﯿﺸﻪ ﭼﯿﺸﯽ ﺑﺮﺕ =ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻮ ﭼﻪ ﻣﯿﺸﻮﺩ?
- ﻧﮑﻨﯽ ﺍﯾﮑﺎﺭﺍ = ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﻧﮑﻨﯽ !
- ﺁﺧﻪ ﺑﺮﻩ ﮐﯽ = ﺁﺧﺮ ﺑﺮﺍﯼ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ?
- ﺑﺮﻩ ﭼﯿﺸﯽ ﺍﻧﻘﺪ ﻣﺪﻭﯼ = ¨ ﭼﺮﺍ ﺍﯾﻨﻘﺪﺭ ﻣﯿﺪﻭﯼ/ ﺩﺭ ﺗﻼﺷﯽ ?
- ﺁﺧﺮﺵ ﻣﺎﺧﺎﯼ ﺑﻠﯿﺸﻮ ﺑﺮﯼ = ﺩﺭ ﺁﺧﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮕﺬﺍﺭﯾﺶ ﻭ ﺑﺮﻭﯼ
- ﺳﺮﻩ ﺧﻮﺭ = ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍﺯ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺁﺳﯿﺐ ﺭﺳﺎﻥ ﺍﺳﺖ
- ﭼﺶ ﻫﯿﺰ = ﭼﺸﻢ ﻧﺎﭘﺎﮎ
ﭼﻮﺳﻮﻓﯿﺲ = ﺑﺎ ﺍﻓﺎﺩﻩ
ﭼِﻨَﺖ ﺑﻪ ﭼِﺮﮎ ﺑﯿﺎ = ﮐﻤﺘﺮ ﻭﺭﺍﺟﯽ ﮐﻦ
ﺧﺪﺍ ﻭﺭﮔﯿﺮﺕ ! ﯾﻌﻨﯽ ﺧﺪﺍ ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﺯﻣﯿﻦ ﺑﺮﺕ ﺩﺍﺭﺩ ! ﻧﺎﺑﻮﺩ ﺷﻮﯼ !
ﺩﮎّ ﻭ ﺩﯾﻢ : ﺩﯾﻢ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺻﻮﺭﺕ ﻭ ﺭﺧﺴﺎﺭ
ﮐﻮﻥ ﺳُﺮﻩ : ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺷﺪﻥ ﺑﻪ ﺳﻔﺮﻩ
ﻧﻴﻞ ﻗﻮﺭﻭﺗﻲ : ﭼﻴﺰ ﻛﻢ ﻳﺎﺏ
ﻧِﯿﺪﻩ ﺑِﯿﺪﻩ: ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﺎ ﭼﯿﺰﯼ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪﻩ
ﻫﻴﻜﻞ ﻧﻜﺮﻩ : ﻫﻴﻜﻞ ﺑﺰﺭﮒ ﻭ ﺩﺭﺷﺖ
ﭼﻮﺍﺗﻠﻦ : ﭼﻮﺏ ﻭ ﺍﺗﻞ، ﺑﺎﺯﯾﯽ ﻣﺤﻠﯽ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ، ﺍﺗﻞ ﺑﻪ ﭼﻮﺑﻬﺎﯼ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺑﺮﯾﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ
ﺧﺒﺮﺵ : ﺧﺒﺮ ﻣﺮﮔﺶ ! ، ﻃﻌﻨﻪ ﻭ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺍﺳﺖ
ﻫﺮ ﻭﺥ ﺳﻮﻭﻩ ﺩﺭ ﺍﯾﻔﺘﺎﺩ = ﻫﺮ ﻭﻗﺖ ﮐﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎﺷﻪ
ﻏﺎﺯ ﻗُﻠﻨﮓ : ﻟﻨﮓ ﺩﺭﺍﺯ ، ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍﯼ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺁﻣﯿﺰ
ﻏﺎﺯﻏﻼﻍ : ﺑﻪ ﺁﺩﻡ ﮔﺮﺩﻥﺩﺭﺍﺯ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ
.
-----------------------------------
* ﻧﻔﺮﯾﻨﻬﺎﯼ ﻣﺎﺩﺭﺍﻧﻪ :
.
- ﺍﯼ ﺟﺰ ﺟﯿﮕﺮ ﺑﺰﻧﯽ ﺍﯾﺸﺎﻻ ﺩ ﻭﻟﻢ ﮐﻦ = ﺍﻟﻬﯽ ﺟﮕﺮﺕ ﺑﺴﻮﺯﻩ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﺳﺮﻡ ﺑﺮﺩﺍﺭ
- ﮐﻢ ﺳﺮ ﺑﺴﺮﻡ ﺑﻞ ﺑﯿﺨﻮﺩﯼ ﺧﻮﻥ ﺑﻪ ﺩﻟﻢ ﮐﻦ= ﮐﻤﺘﺮ ﺳﺮ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻦ ﺑﮕﺬﺍﺭ ﻭ ﺩﻟﻢ ﺭﺍ ﺧﻮﻥ ﮐﻦ
- ﺍﯾﯽ ﭘﯿﺮﻥ ﺟﺎ ﻣﻮﻧﺪﺗﺎ ﻭﺭﮔﯽ ﺑﻞ ﺗﻮ ﯾﺨﺪﻭﻥ = ﺍﯾﻦ ﭘﯿﺮﺍﻫﻦ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺕ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺭ ﺑﮕﺬﺍﺭ ﺩﺍﺧﻞ
ﯾﺨﺪﺍﻥ ‏( ﺟﺎﯼ ﻟﺒﺎﺱ ‏)
- ﺁﺗﯿﺶ ﺑﮕﯿﺮﯼ ﺑﺒﻢ ﻣﻨﺎ ﺍﯾﻨﻘﺬﻩ ﻧﭽﺰﻭﻥ = ﺍﻟﻬﯽ ﺁﺗﺶ ﺑﮕﯿﺮﯼ ﻓﺮﺯﻧﺪﻡ ، ﻣﻦ ﺭﺍ ﺍﯾﻨﻘﺪﺭ ﺯﺟﺮ ﻧﺪﻩ
ﻫﯽ ﻧﯿﺸﺸﺎ ﻃﺎﻕ ﻣﯿﻠﻪ ﺫﻟﯿﻞ ﻣﺮﺩﻩ ﯼ ﮔﻨﺪﻩ = ﻣﺮﺗﺐ ﺩﻫﺎﻧﺶ ﺑﺎﺯﻩ ﺫﻟﯿﻞ ﻣﺮﺩﻩ ﯼ ﮔﻨﺪﻩ
- ﻣﻮ ﺗﺮ ﺍﻭﻣﺪﻡ ، ﺍﻣﺮﻭ ﮐﻪ ﻫﯿﮑﻞ ﺧﻮﻧﻪ ﻣﻮﻧﺪﻩ = ﻣﻦ ﮐﻼﻓﻪ ﺷﺪﻡ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻫﯿﮑﻠﺶ ﺩﺭ
ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎﻧﺪﻩ
- ﻣﻮ ﻗﺪ ﺗﻮ ﺑﻮﺩﻡ ﻧﻨﻢ ﺍ ﺟﺎﺵ ﻧﻤﯿﺠﻤﯿﺪ = ﻣﻦ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﯼ ﺗﻮ ﺑﻮﺩﻡ ﻣﺎﺩﺭﻡ ﺍﺯ ﺟﺎﯾﺶ ﺗﮑﺎﻥ ﻧﻤﯽ
ﺧﻮﺭﺩ
- ﮐﺎﺭﺍﺵ ﺑﺎ ﻣﻮ ﺑﻮﺩ ﺍﻭﻥ ﻭ ﺷﻮﺭﺵ ﻫﻤﺸﺎ ﻣﯽ ﺧﻔﺘﯿﺪ = ﻫﻤﻪ ﯼ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺧﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﻣﻦ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﯽ
ﺩﺍﺩﻡ ﻭ ﺍﻭ ﻭ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﻫﻤﻪ ﺍﺵ ﻣﯽ ﺧﻮﺍﺑﯿﺪﻧﺪ .
- ﺣﺎﻻ ﻣﻮ ﺑﺎﯾﺪ ﺻﺐ ﺗﺎ ﭘﺴﯿﻦ ﻫﯽ ﺑﮑﻨﻢ ﺟﻮﻥ = ﺍﻣﺎ ﺣﺎﻻ ﻣﻦ ، ﺍﺯ ﺻﺒﺢ ﺗﺎ ﻏﺮﻭﺏ ﺑﺎﯾﺪ ﺟﻮﻥ ﺑﮑﻨﻢ
- ﯾﺎ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺍﻭ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮﻡ ﯾﺎ ﻋﻘﺐ ﻧﻮﻥ = ﯾﺎ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺁﺏ ﺑﺪﻭﻡ ﯾﺎ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻧﺎﻥ
- ﺍﻣﺸﻮ ﺩﻭ ﺷﻮ ﻧﺨﻔﺘﯿﺪﻡ ﺑﭽﻢ ﻧﻤﯿﻠﻪ = ﺑﺎ ﺍﻣﺸﺐ ﺩﻭ ﺷﺐ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺨﻮﺍﺑﯿﺪﻡ ، ﺑﭽﻪ ﺍﻡ ﻧﻤﯽ
ﮔﺬﺍﺭﺩ ﺑﺨﻮﺍﺑﻢ
- ﺑﺎﭘﺎ ﻟﻮ ﺗﻨﺪﻭﺭ ﻧﺮﻩ ﺑﻔﺘﻪ ﺳﺮ ﺑﻪ ﮐﻠﻪ= ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻦ ﻧﺮﻩ ﻟﺐ ﺗﻨﻮﺭ ﺑﺎ ﺳﺮ ﺑﯿﺎﻓﺘﻪ ﺗﻮﯼ ﺗﻨﻮﺭ
- ﻭﯼ ﻭﯼ ﻣﻨﺎ ﺍﯾﻦ ﻧﯿﻢ ﻭﺟﺒﯽ ﺑﻪ ﺗﻨﮓ ﺁﻭﺭﺩﻩ = ﻭﺍﯼ ﻭﺍﯼ ﻣﻦ ﺭﺍ ﺍﯾﻦ ﻧﯿﻢ ﻭﺟﺒﯽ ﮐﻼﻓﻪ ﮐﺮﺩﻩ
- ﺍﯼ ﻗﺪ ﻧﮑﺸﻪ ﺧﺪﺍ ﮐﻨﻪ ﺟﻮﻧﻤﺮﮒ ﻣﺮﺩﻩ = ﺧﺪﺍ ﮐﻨﻪ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﻧﺸﻮﺩ ﺟﻮﺍﻧﻤﺮﮒ ﺷﺪﻩ
- ﺩﺍﻏﺖ ﺑﺎﻣﻮﻧﻪ ﺑﻨﺪ ﺩﻟﻢ ﺑﻪ ﺣﻖ ﻗﺮﺋﻮﻥ = ﺩﺍﻏﺖ ﺑﻪ ﺩﻟﻢ ﺑﻨﺸﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﺣﻖ ﻗﺮﺁﻥ
- ﯾﻪ ﺩﻗﻪ ﻭﺧﯽ ﺑﭽﯿﺎ ﺑﮕﯿﺮ ﺑﻐﻞ ﺑﮕﺮﺩﻭﻥ= ﯾﮏ ﺩﻗﯿﻘﻪ ﭘﺎﺷﻮ ﺑﭽﻪ ﺭﺍ ﺑﻐﻞ ﮐﻦ ﻭ ﺑﮕﺮﺩﻭﻧﺶ
- ﺑﺎ ﺩﺳﻪ ﻫﻮﻧﮓ ﺷﯿﻄﻮﻧﻪ ﻣﯿﮕﻪ ﺑﻞ ﺩ ﺗﻮ ﺩﻧﺪﺵ = ﺷﯿﻄﻮﻧﻪ ﻣﯽ ﮔﻪ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﻪ ﯼ ﻫﺎﻭﻥ ﺑﺰﻥ ﺗﻮﯼ
ﻗﻔﺴﻪ ﺳﯿﻨﻪ ﺍﺵ
- ﺁﺗﯿﺶ ﺑﮕﯿﺮﻩ ﺧﺪﺍ ﮐﻨﻪ ﻣﺮﺩﻩ ﻭ ﺯﻧﺪﺵ = ﺧﺪﺍ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻩ ﻭ ﺯﻧﺪﻩ ﺍﺵ ﺁﺗﺶ ﺑﮕﯿﺮﺩ

 

ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ : ﺑﺎﺑﮏ ﺑﯿﺎﺕ ﺑﺎﺑﻠﻘﺎﻧﯽ

15 نظر

  • شاهوردی

    درود … بسیار عالی و جامع بود.


  • لر اراک

    عالی ، درود بر لرهای استان مرکزی


  • سجاد

    سلام به نظر من باید طوری فرهنگ سازی کنیم که مردم جز در مواقع ضرورت و اداره ها از زبان رسمی استفاده نکنند و همیشه به اصالت خودشون افتخار کنند.همچنین لر هارو شاخه شاخه ندونیم ما همه یک قوم و یک نژادیم ریشه و تنه مون یکیه و تنوع شاخه خودش باعث زیبایی میشه و باروری.افتخارم اینه که لرم من افتخار میکنم که لرم، لر ایرانی مسلمان.


  • پتروشیمی ؛ صنعتی به نام لرستان و به کام دیگران

    پس از خاطره تلخ و اجحاف تاریخی که باعث از دست رفتن پالایشگاه و پتروشیمی هفتم خرم آباد ، که به اراک واگذار شد و هنوزم قطعات و لوازم آن با نام خرم آباد از خارج میرسد ولی به کام دیگران است و بعد از آن ، مطالبات مردم لرستان و پیگیری مسؤلان و صد البته به یمن احداث خط اتیلن عسلویه به مهاباد و به منظور جبران بخشی از عقب ماندگی تاریخی مردم لرستان و بی بهره ماندن آنها از صنعت ( که تنها یک درصد از صنعت کشور را در اختیار دارند ) بالاخره تصمیم به احداث یک واحد پتروشیمی در لرستان گرفته شد که البته قابل قیاس با آن پروژه عظیم که به نا حق به اراک منتقل شد ، نیست اما به هر روی سالها ذهن و فکر مردم لرستان را جهت پوشش دادن بخشی از اشتغال و به کار گیری نیروهای بومی که این روزها تعداد آنها رو به افزایش هست ، بخود معطوف داشت. طبق وعده ها قرار بود این پتروشیمی کوچک خرم آباد در زمان ساخت دو هزار نفر و اشتغال مستقیم ۳۰۰ نفر و مشاغل پایین دستی ۵ هزار نفر ایجاد کند اما در واقع دیدیم که به علت تخصصی بودن ساخت پتروشیمی بخش قابل توجهی از اشتغال آن در زمان ساخت "به غیر بومی ها" رسید و بخش دیگری نیز هم اینک در اختیار آنهاست!!! اما قسمت اعظم اشتغال که در صنایع پایین دست پتروشیمی ، یا هنوز محقق نشده و یا با بی توجهی مسولان ارشد استان لرستان گویا دوباره نصیب استانهای کویری شده است! یکی از این بخشها که میتوانست تأثیر مثبتی را از این واحد داشته باشد صنعت حمل و نقل است. طبق آمارهای اعلام شده توسط مسؤلین پتروشیمی خرم آباد لرستان سالیانه حدود ۳۰۰ هزار تن محصول پلیمری و ۶ هزار تن گاز بوتن ۱ در این واحد صنعتی تولید میگردد که حدود ۸۵ درصد آن جهت صادرات به مقصد بندرعباس و مرز بازرگان بارگیری میشود. روزانه حدود ۳۰ دستگاه کشنده از این واحد تولیدی به مقاصد فوق بارگیری میگردد ، با توجه به، بعد مسافت و محاسبه زمان رفت و برگشت هر کامیون که در حدود ۵ روز به طول می انجامد معادل ۱۵۰ دستگاه کامیون برای حمل محصولات پتروشیمی مورد نیاز است. هم چنین فعالیت هر دستگاه کامیون تجاری میتواند برای ۳ نفر شغل پایدار ایجاد کند که با احتساب تعداد کامیونها به عبارتی در این بخش بایستی ۴۵۰ شغل پایدار ایجاد میشد. ولی متأسفانه و در کمال نا باوری مشاهده شده که تمام کامیونهایی که برای بارگیری محصولات پتروشیمی مراجعه میکنند تمامأ غیر بومی هستند ( این در حالی است که استان لرستان جزء استانهایی است که آمار بالای بیکاری را دارد ) و علت این سهل انگاری و بی توجهی به این بخش اشتغال زا ، مدیران پتروشیمی و مسولان استان هستند که سکوت کردند. شرکت های حمل و نقل با پایین آوردن نرخ حمل ، عملأ آن را برای کامیون داران بومی استان ، غیر اقتصادی نموده و ظرفیت مهیا شده را به راحتی تقدیم استانهای برخورداری مثل:فارس و کرمان و بوشهر و هرمزگان و یزد و اصفهان میکنند که بار اصلی خود را از جنوب و بندرعباس به سایر نقاط کشور حمل و در برگشت بار پتروشیمی لرستان را به قیمت پایین تری حمل میکنند و شرکت حمل و نقلی خاص هم بسیار بیشتر از حق قانونی خود کمیسیون را از رانندگان دریافت میدارد و به این ترتیب اشتغالی که برای این استان است و ارزش افزوده ای که علاوه بر بخش حمل و نقل میتواند باعث رونق شغل های وابسته گردد هم از دست میرود!!! در استان لرستان در بخشهای دامداری _ کشاورزی _ حمل و نقل _ گردشگری و صنعت به راحتی میتوان فرصتهای شغلی ایجاد کرد و در بخش حمل و نقل به خاطر زود بازده بودن و استقبال و آورده ی بخش خصوصی سهل تر و قابل اجرایی تر است لذا از مسولان و مدیران ارشد استان میخواهیم که به فرصت اشتغال زایی بخش حمل و نقل غافل نشوند و توجه بیشتری داشته باشند.


  • کوروش

    سلام، جناب خرم آبادی درست میفرمایید و حق دارید من اصالتا پدرانم از قلعه آقاحمید شازند هستند و عموزادگانی در خرم آباد دارم و ازین رو هردومنطقه را میشناسم بچه تهرانم اما لری ثلاثی و خرم آبادی و لری کرمانشاه را کامل حرف میزنم اینهارو گفتم، بدانید به اصالتم تا چه حد پایبندم اما یک نکته :چرا جوانان و ریش سپیدان خرم آباد بابت نبود شغل در لرستان بصورت آرام و مداوم به مجلس و ارگانها سرنمیزنند چرا به خواست های به حق خود پافشاری نمیکنند؟ چرا همبستگی ندارند؟چرا لرهای ملایر نهاوند شازند ودیگر مناطق را از خود نمیدانند؟ بادیگر همنژادهای خود در ارتباط باشید اراک لر کم ندارد وقتی ازدواج و روابط فامیلی بین استانهای اطراف با لرستان بیشتر شود اهرمهای بیشتری برای ورود به حوزه های گوناگون شغل یافت میشود کوچ گسترده برای کاربه اراک یک راه اساسی است امید به روزی که لرستان زیبا آبادترشود


  • عباس یارمحمدی

    سلام دوستان.من کرج زندگی میکنم اما اصالتم لر سربند اراکم.زبان ما مثل لرهای شازند و ملایره.خاستم اینو بگم لرهای بروجرد.اراک .شازند.ملایر.نهاوند.تویسرکان.درود.الیگودرز البته بخشیش.خنداب و ازنا و...... .حتی بخشی از کنگاور همه یک زبان و ریشه دارن اما با گذشت زمان و زیاد شدن جمعیت قرار گرفتن در مجاور شهرهای دیگه تحت تاثیر اون فرهنگها و زبان قرار گرفتن مثلن لرهای سربند و خنداب واراک و ملایر با مردم تهران و قم و شهرهای فارس نشین بیشتر بر خوردن .یا شهر کنگاور بخاطر نزدیکی با لکها و کردهای کرمانشاه لهجه شون به اونا نزدیک شده .یا شهر نهاوند بخاطر همجواری با لکهای نوراباد لهجشون به اونها نزیک شده یا بروجرد بخاطر نزدیکی با خرم اباد به خرم ابادی لهجشون نزدکتره ولی من با همه شون صحبت و همنشینی کردم .تقریبا اداب و رسوم و زبان و فرهنگ و طرز فکر شون و بهتر بگم ریشه شون یکی هستش .بنظرم اصل نژاد اریایی هستن .در زمانهای قدیم اکثرن با هم تو یک یا چندتا شهر زبون مشترکی داشتن.ولی اصل این هست که همه لر هستیم و مهمتر از این ایرانی و مهمتر از این اریایی هستیم یک کشور واحد داریم و یک زبان پدری مشترک اون هم فارسی هستش.پشت هم باشیم مثل کوه در برابر دشمنان و اعراب ملخ خور و سوسمار خور بی تمدن صعودي .با تشکر کوچیک همه هموطنان اریایی و لرزبونم


  • کریم

    بروهی لرستان بزرگ


  • مریم

    در برابر مقالات مستند حرفی نیست


  • حسن شاملو

    سپاس


  • فراهانی

    مردم غیر لر در این استان مهاجرن. من خودم از مهاجرهای این منطقه ام


  • محمد

    درود بر مدیر وبسایت. خدمتتان عرض کنم که لرهای استان مرکزی از قدیمیترین مردمان این استان هستند و در گذشته اکثر شهرهای استان به زبان لری صحبت میکرده اند.طبق موردی که خودتان گفتید.ولی جای تعجب است وقتی نام استان مرکزی را در ویکی پدیا نگاه کردم لرها تنها 1.6 درصد اقوام این استان را به خود اختصاص داده اند.مگر میشود؟؟؟این در حالی است که استان مرکزی بیشترین مرز را با استانهای همدان و لرستان دارد و شهرستانهای جنوب استان مرکزی لر هستند و به گویشهای مختلف زبان لری تکلم میکنند.چرا آمار جمعیت لرها اینقدر کم است؟؟؟ اما در همین سایت درصد کردها 1.3 ذکر شده در حالی که استان مرکزی هیچ مرز مشترکی با کرمانشاه یا کردستان ندارد.


  • حسین

    باسلام و ادب احترام خواستم ذکر کنم از روستاهای نام برده جزء روستاهای لر نشین اراک روستای ایجان رو قرار ندادید این روستا روستای بالایی مس هست


  • علی

    برام خیلی جالبه ک اسم روستاهای ایجان و حسین گرگ ک جزء لر نشینان هستن نیاورده شده ؟ ما خودمون بچه حسین گرگ هستیم میدونیم روستاهای حسین گرگ و ایجان جزء اینا هست


  • لر بختیاری

    ممنون از نویسنده محترم من اصلا نمیدونستم که از همتباران لرم ساکن استان مرکزی باشن چه برسه به لر بختیاری و تمام لغات و اصطلاحات نوشتهدشده رو تقریبا متوجه میشم


  • بختباری

    در زمان قاجار هم حکام اراک از طایفه زراسوند ایلخانی بودند.‌اراک از قدییم الایام جایگاه لرها بوده



آخرین مقالات