پنج شنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر

فتح قندهار

فتح قندهار

  

فتح قندهار بدست بختیاری ها – برگرفته از کتاب تاریخ بختیاری نئوشته سردار اسعد بختیاری ص 163/164

 

 

 

   جنگ های بختیاری در زمان سلطنت نادر شاه بسیار است. مشهور ترین جنگ هار ایشان فتح قندهار و نزاع با افغان است. گویند 4000 سواره بختیاری ملتزم رکاب نادرشاه بوده. محاصره قندهار که 17ماه طول کشید، چندین بار نادر شاه حمله برد و فتح میسر نشد. از طرف دیگر جاسوسان به پادشاه ایران اطلاع دادند که آذوقه چند سال دیگر در قندهار موجود است.

نادر محض اینکه به مردم قندهار حالی نماید که تا فتح قندهار نکند ، از اینجا کوچ ندهد، محل اردوی خود را بفرمود شهری به پای داشتند و یه نادر اباد موسوم نمود.

بختیاری ها بعد از که فهمیدند فتح قندهار دشوار است و نادر هم تا فتح نکند کوچ نخواهد کرد با خود کنکاش(مشورت) کرده گفتند که به دستیاری اردوی نادری ما کاری از پیش نخواهیم برد. اما اگر تنها بدین مقصود اقدام نمائیم ممکن است که فتح قندهار ما را میسر شود.

بدین رأری هم عهد و هم داستان شدند و معاهده را به ایمان غلیظ مؤکد کرده که یا مرگ یا فتح؛ و معمول ایشان این بود که هروقت خواستند کاری را به انجام برسانند سگی را کشته به خاک میسپردند و این برای این بود که کسی پشت با جنگ نکند و هرگاه کسی روی از جنگ بگرداند، قبر این سگ به منزله قبر اموات او خواهد بود و تا به امروز این رسم بین بختیاریان متداول و معمول است چنانچه در فتح طهران این اتفاق روی داد.  بختیاری ها بعد از اینکه هم رأی و هم عقیده شدند، این راز را پنهان داشته وعده به روز جمعه نهاده ، روز جمعه که میدانستند مردم سنت و جماعت در مساجد مشغول ادای فرایض و جماعت اند، بدون امداد دیگران به قلعه حمله برده و در شوال المکرم سال /17371150هجری میلادی برج معروف قلعه قندهار که معروف به شاه برج بود به حیطهء تصرف در اوردند. نادر از صدای شلیک توپ و تفنگ از خواب بیدار شد. گمان کرد که افغان ها به اردو شبیخون اورده تحقیق کرد به او گفتند که: جماعت بختیاری به قلعه قندهار حمله برده است . فورا بفرمود که سوار و پیاده به کمک ایشان دنبال انها بروند و خود نیز ایشان را تعاقب داشته به شهر حمله اوردند.

نادر شاه در حوالی شهر پرچم ایران بزرگ را بر روی قلعه دید، و پرچم دار که موسوم به صیدمراد و از جوانان دلیر بختیاری بود  اهنگ رسایی داشت فریاد همی زد:«پاینده باد دولت نادری».

و نیز بعد از این فتح(یعنی گشودن ورودی شهر قندهار) بختیاری ها با هم شور و مشورت کردند که ما از این پیش دانسته ایم که هرگاه شهر قندهار فتح بشود گشودن ارگ(قلعه) شش ماه طول دارد بهتر این است که بدون امداد دیگران(کمک نادر) ارگ را حصار داده بگشائیم و در فتح قندهار کسی را با خود شرکت نداده باشیم.

فوران جمعی را مأمور دروازه کرده که در به روی نادر شاه بگشایند و خود به طرف ارگ حمله آوردند. نادرشاه بدون هیچ مانعی به قندهار ورود کرده جانب ارگ گرفت وقتی که داخل ارگ شد، بختیاریان ارگ را فتح کرده بودند و همان صیدمراد پرچم ایران را در دست داشت و بر روی ارگ فریاد همی زد: «پاینده باد دولت نادری».

 

خلاصه نادر به ارگ داخل شده بر روی تخت پادشاهان افغان به سلامت نشسه امراء و سرکرده گان سپاه ایران در حضورش به پای ستادند. در این موقع نادر را در حالت تکدر(عصبانیت) یافتند، به جهت اینکه هرچند بختیاریان قندهار را فتح و گشوده بودند، اما این یورش بدون اجازه نادر بود و چندین دفعه ازین پیش نادر خود به شخصه یورش برده و فتح، او را میسر نشده بود(در واقع بخاطر اینکه بختیاری ها به تنهایی شهر و قلعه قندهار را فتح کرده بودند نادر عصبی بود و غرور و غیرتش اذیت بود که فرداها بر سر زبان ها می افتد که نادر نتوانست اما بختیاری ها توانستند).

گویند در این وقت میرزا مهدی خان منشی نادرشاه قطعه زیر را انتشار کرده  بعرض رسانید:

تو مپندار بختیاری کرد          حق مدد کرد و بختیاری کرد

شاه ایران و نادر توران         خاک در چشم قندهاری کرد

 

بله دوستان منشی نادرشاه با بیان این قطعه شهر عصبانیت نادرشاه را سرد کرد اما حقیقت این بود که عرض کردیم و البته ناگفته نماند مورخینی که در دربار نادری بودند البته فتح را اینگونه نوشتند که بهمراه بختیاری ها کسان دیگر از لشکر نادر بوده اند که البته این حرف گزافیست چراکه ذکر این مورد در کتب نادری بخاطر ترس از نادر بوده که کاتبان تن به خشم نادر نداده اند. و البته ناگفته نماند در تام اسناد بجا مانده از لرهای بختیاری این جنگ به اینگونه شرح داده شده است، و بعد از فتح قندهار بدست لرهای بختیاری نادرشاه از ترس اینکه مبادا بختیاری ها بر علیه او مجدد قیام کنند(قبلا اشاره کردیم ک علیمراد خان میوند بختیاری بر علیه نادر شاه شوریده بود) بسیاری از قبایل بختیاری را در افغانستان اسکان داد تا قدرت لرهای بختیاری تضعیف شود و اینکه در ایل هزاره افغانستان که یکی از ایلات قوی و بزرگ افغان هست شاخه ای موسوم به بختیاری حضور دارند.

 

  

 

0 نظر