پنج شنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۷ ساعت

نشریه فرهنگی تحلیلی نگین زاگرس معرف مردمان لر


لر 5
لر 4
لر 3
لر 2
لر 1
مقالات
  • آیا میدانید نهضت سوادآموزی براساس طرح پیشنهادی شهید «نوروزعلی جلیل پور» موزرمی بختیاری تشکیل شد؟ آیا میدانید نهضت سوادآموزی براساس طرح پیشنهادی شهید «نوروزعلی جلیل پور» موزرمی بختیاری تشکیل شد؟ در ۷ دی ۱۳۵۸ ش، امام خمینی به درخواست مهندس بازرگان نخست وزیر دولت موقت و برپایه طرح اولیه یک آموزگار لر بختیاری شهر گچساران، با صدور فرمانی مردم و مسئولان را به تشکیل نهضت سوادآموزی فراخواند.
  • 19 آذر ️تشدید قحطی ایران و کمک های انسانی سردار مریم بختیاری به فقرای اصفهان 19 آذر ️تشدید قحطی ایران و کمک های انسانی سردار مریم بختیاری به فقرای اصفهان کمک های مالی سردار مریم بختیاری به فقرای اصفهان در جنگ جهانی اول و قحطی بزرگ به روایت اسناد مطبوعاتی اصفهان
  • لغو عهدنامه ترکمنچای و کاپیتولاسیون توسط صمصام السلطنه بختیاری لغو عهدنامه ترکمنچای و کاپیتولاسیون توسط صمصام السلطنه  بختیاری پس از اینکه انقلاب اکتبر در روسیه به پیروزی رسید، لنین برای اثبات حسن نیت خود نسبت به ملل ضعیف جهان الغای تمام امتیازات استعماری دولت تزاری پیشین را اعلام کرد. دولت نجفقلی صمصام‌السلطنه نیز از این فرصت استفاده کرد و در ۴ مرداد ۱۲۹۷ (۲۷ ژوئیه ۱۹۱۸) در...
  • آیا لر با خودش برادر است؟جریان گفتمان برادری کُرد، لر و لک» چیست؟ آیا لر با خودش برادر است؟جریان گفتمان برادری کُرد، لر و لک»  چیست؟ وقتی گفتمان برادری بهانه تفرقه در لرستان می شود؛ چرا زاگرس نشینان "هفت" برادر نباشند؟ چگونه است سوران و کرمانج با آن همه تفاوت زبانی و فرهنگی می‌توانند زیر یک نام (کُرد) انسجام یابند، اما لرستان به خاطر تفاوت زبانی به لُر، لک و بختیاری تجزیه شود و ا...
  • آیا «کُربابادی»ها در بحرین، بازماندگان بختیاری های بحرین اند؟ آیا «کُربابادی»ها در بحرین، بازماندگان بختیاری های بحرین اند؟ از دیرباز تا سالهای نه چندان دور، که سرزمین پهناور ایران با دسیسه استعمار تکه تکه نشده بود، یکی از گویشهای رایج در بنادر جنوبی آن سوی خلیج فارس، لری بود. هنوز هم گویشوران بحرین در کنار استفاده از زبان عربی، از یک گویشی لری بندری بحرینی خاص خود (نزدیک...
  • قتل سردار اسعد سوم به دستور رضاشاه قتل سردار اسعد سوم به دستور رضاشاه 10 فروردین یادآور قتل جعفرقلی خان بختیاری سردار اسعد سوم در سال 1313 ش در زندان شهربانی در تهران است. این سردار مشروطه خواه، که از 26 آبان 1312 ش در بازداشت به سر می برد، در بامداد 10 فروردین 1313 ش به دستور رضاشاه و توسط «پزشک احمدی»، در بازداشتگاه ...
  • اس پی آر انگلیسی در تقابل با بختیاریها اس پی آر انگلیسی در تقابل با بختیاریها در طول جنگ جهانی اول بویژه در سال 1915 و نیمه اول 1916 بختیاری ها، قشقایی‌ها و لرهای بنادر خلیج فارس از جمله تنگستانی ها، توانستند دست انگلیسی‌ها را از بسیاری از مناطق جنوب ایران کوتاه کنند. لذا انگلیس به فکر تقویت و ارتقای اس پی آر و توسعه ماموریتها...
  • لرستان کوچک قزوین لرستان کوچک قزوین از دیرباز تاکنون لرهای شمال ایران مناطق لرنشین گیلان ، قزوین ، البرز و زنجان را به مرکزیت لوشان ، به نام لرستان کوچک قزوین لقب داده اند
  • معماری لرستان فیلی معماری لرستان فیلی منطقه لرستان و سرزمینهای پیرامونی آن به گواهی آثار به دست آمده ، از گذشته های بسا دور پیش از تاریخ ، جایگاه استقرار و سکونت تمدن های نخستین بوده است. اصولأ موقعیت ویژه جغرافیایی این سرزمین باعث میشد که در دوره پیدایش تمدنهای اولیه به عنوان یک پل ارتب...
  • چرا نام لک در لرستان جدید است ؟ چرا نام لک در لرستان جدید است ؟ آن چه امروزه با نام زبان لکی و مردم لک زبان می‌شناسیم بخش اعظم هویت فرهنگی و جمعیت انسانی لرستان فِیلی است تا جایی که اگر بتوان از میان گروه‌های زبانی و فرهنگی منطقه‌ (استان‌های ایلام، لرستان و کرمانشاه) یک گروه را مصداق نام «لر» دانست ما لک‌ها هستیم...
  • کولی در شاهنامه (رزم نامه پیر خراسان ) کولی در شاهنامه (رزم نامه پیر خراسان ) ژنرال سایکس در مورد کولی‌های ایران و آذربایجان نوشته‌است: «در تابستان ۱۹۰۰ برای تحقیق دربارهٔ کولی‌های جنوب شرقی ایران و تکمیل اطلاعات سینگلر به آنجا رفتم. تعیین نژاد و محل کولی‌های ایران بسیار دشوار است، چون در هر ناحیه‌ای نامی دارند، ولی کلاً آن‌ها...
  • منظومه لری بختیاری " موه(نخل) و بز " منظومه لری بختیاری " موه(نخل) و بز  "  به درخت نخل به زبان لری در مناطق شمالی تر موه (moh ) و در مناطق جنوبی تر مخ (mokh) گفته می شود! در زبان پهلوی به این درخت موگ/موغ و در اوستایی( بخش های متاخر این کتاب ) " موک" گفته می شده است همانطور که کلمه مکران ( بلوچستان ) از ریشه همین واژه گرفت...
  • بیکاری ابر چالش بلاد لر نشین بیکاری ابر چالش بلاد لر نشین چرا باید سهم لرها از اقتصاد بیکاری باشد؟ اقتصاد سرزمینهای لر در سالیان گذشته اقتصاد قوی بوده است اما امروزه با وجود منابع و معادن بسیار بالاترین نرخ بیکاری در بلاد لرنشین است
  • لک نام قومیت یا عدد شمارشی ؟ لک نام قومیت یا عدد شمارشی ؟ چنین به نظر می‌رسد که روند اخذ هویت کردی توسط ناسیونالیسم کردی که از سده‌ها پیش مردم گوران مناطق اردلان (به مرکزیت سنندج) و سرزمین کرمانشاه دربر گرفت، در منطقه لک‌ نشین تکمیل نشده و امروز باعث مناقشه‌آمیز بودن موضوع تعلق قومیتی لک‌ها شده‌است. نتیجتاً...
  • آیا کریم‌خان خود را از «لرهای لک» معرفی می‌کرد؟  آیا کریم‌خان خود را از «لرهای لک» معرفی می‌کرد؟ در اوایل حکومت فتحعلی شاه یعنی در 1179 شمسی برای اولین‌بار در منابع، واژه‌ي لک برای طایفه‌ی زند و دوست‌داران و حامیان زندیه به کار رفته است، دوستداران و طرفداران طایفه زند ...
  • هویت لُری در لُرستان: واگرایان فعال و هم‌گرایان منفعل هویت لُری در لُرستان: واگرایان فعال و هم‌گرایان منفعل هویت یکی از مقوله‌های مهم وجودی انسان است که تاثیر عمیقی بر همه‌ی کارکردهای او دارد. پاسخ فرد به سوال تفکر برانگیز و مهم «من کیستم؟» حیاتی و تعیین کننده‌ی بسیار مهمی است. یکی از مهم‌ترین ابعاد و انواع هویت، "هویت قومی" است. پایداری و انسجام در هویت ق...
  • لرهای خراسان لرهای خراسان قضیه ای که ذهن بسیاری از نویسندگان لر و کرد را به خود مشغول کرده شباهت زیاد زندگانی و فرهنگ برخی کردان کرمانج با برخی مردمان لر هست . که دلیل آن وجود لرهای تبعیدی زیادیست که در ادور مختلف تاریخ از لرستان(همه مناطق لرنشین) به خراسان است که کوچانده شد...
مشاهیر لر
آخرین نظرات
تاریخ به روایت تصاویر

🔸️️رهبرانقلاب: مردم لر حقیقتاً جواهرند؛ با صفا، درخشان، مخلص، مثل آب زلال و عاشق دین... خدمت به این مردم، خدمت به دین است. ۱۳۷۰/۰۵/۳۱ ■■ ️🔷️ پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR در اینستاگرام در ایام سالگرد سفر رهبر انقلاب به استان لرستان، در این مجموعه سخن‌نگاشت، برش‌هایی از بیانات ایشان در سفر به استان لرستان را منتشر می‌کند.

منطقه ولسوالی(حکمرانی) میوند، در نزدیکی قندهار یادگار حضور لرهای بختیاری در جنگ قندهار و فتح قندهار بدست لرهای بختیاری است.

" چغازنبیل، دورگل (دختران) بختیاری، پاییز ۱۳۷۳ " 🔹️ عکسی از دختران لَچَک ریالی که پشت آنها تمدن سه هزارساله ایلامی ها اجداد لرها قرار دارد. (پرستشگاه چغازنبیل نیایشگاه نیاکان لرها و شهر شوش، هز زمان عیلام تاکنون شهر گرمسیری لربختیاری و فیلی و جنوبی بوده است.)

ایلام، قلعه والی یادگار "غلام رضاخان ابوقدارهء فیلی" ؛ قلعه ی ﻭﺍﻟﯽ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺑﻨﺎﻫﺎﯼ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ- ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ عظیم "لرها" در پشتکوه ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺿﻠﻊ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﭘﺎﺳﺪﺍﺭﺍﻥ شهر ﺍﯾﻼﻡ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ. ﺍﯾﻦ ﺑﻨﺎﯼ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﮐﻪ ﯾﺎﺩﮔﺎﺭﯼ ﺍﺯ دوران حکومت والیان لرستان است ﺩﺭ ﻧﻮﻉ ﺧﻮﺩ ﺑﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 1326 ﻗﻤﺮﯼ ﺑﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ "ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺧﺎﻥ والی ابوغداره ی ﻓﯿﻠﯽ" ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻪﺍﯼ ﺑﻨﺎﻡ ﺣﺴﯿﻦ ﺁﺑﺎﺩ ﻓﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﻩ ﺑﺎﻻ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻮﺩﻩ، ﺍﺣﺪﺍﺙ ﮔﺮﺩﯾﺪ.

به گفته ماری کُخ، گُلونی سربند زنان عیلامی بوده است. ماری کخ گُلونی (تعره) را پارچه ای بلند معرفی میکند که زنان عیلامی به صورت مارپیچ آن را به دور سر خود میبستند. طرح گلونی نقش و نگار هایی از گل و گیاهان کوهستان بود. روسری باستانی زنان لُر در لرستان فیلی (لرستان فعلی، لرستان پشتکوه یا ایلام و کرمانشاه) که قدمتی بیش از ۳ هزار ساله دارد و نماد حجاب، عفاف و عزت زنان لر است و روز ۲۶ اردیبهشت در لرستان به نام «گُلوَنی» نامگذاری شده است.

📚 قرمطی های لر، جنگاوران دریای پارس: نزدیک به سال 900 میلادی یکی از پیروان اسماعیلیان به نام عبیدالله حمدان قرمط که یک ایرانی نژاده از بندر دیلم بود. او در قرن سوم هجری در کوفه زندگی میکرد و همگان او را مردی دانا و خردمند و زاهد میدانستند پی انتقام جویی از خلیفه های خونخوار بنی عباس، برخاست و بسیاری از ایرانیان آبخست ها و جزیره ها و کرانه های خلیج‌فارس و خوزستان نیز با او همراه شدند. بنابر نوشته های ناصر خسرو، قرمط آیین تازه ای را برپا داشت که در سراسر پایتخش مسجد نداشت و نمازهای پنج گانه تنها دو بار انجام میشد و روزه گرفتن گناه بوده و نوشیدن باده و شراب بر همه شایسته و روا بود و خوب و پسندیده شمرده میشد(هرچند از نظر ما تفریط بوده و سنت پسندیده ای نیست) . پس از گسترش آیین قرمط و افزایش پيروانش، عبیدالله قرمط نیز ارتشی تنومند برپا ساخت و یکی از یاران خود از مردم گناوه به نام بوسعید بهرام را فرمانده ی ارتش نامید و پس از دو سال شهربند و محاصره ی بحرین ، سرانجام آنجا را به چنگ آورد و سپس سپاه بزرگ خلیفه را در بصره در هم کوبید و پس از سروسامان دادن به مرزهای ایران،و در قرن سوم هجری شهر هجر (الحسا ) در بحرین را پایتخت خویش نامید. پس از گذشت دو سال همه ی کرانه ی جنوبی دریای پارس و مکران (عمان) را بدست آوردند. عبیدالله قرمط در سال 928 میلادی در هنگام مراسم حج سپاه سهمگینی به سمت مکه فرستاد که انتقام خونریزی ها و غارت و چپاول ایرانیان بدست اعراب را با کشتار زیادی از حاجی ها و مردم مکه و ویرانی خانه های مکه و گشودن و فتح مکه پاسخ دادند. گرچه آنها خانه ی کعبه را با خاک یکسان کرده و پرده ی آن را آتش زدند و هر آنچه زر و زیور و چیزهای ارزشمند و غنیمتهای جنگی که اعراب از (تیسپون) مدائن و کلیساهای مسیحیان به خانه کعبه در پیشگاه الله گذاشته بودند و همچنین مروارید، (دُر یتیمه) را به همراه حجرالاسود نیز با کشتی به الحسا بحرین بردند! روایت است که سنگ اسود را دو تکه کردند و در دریا ریختند. و در خانه ی کعبه را با خود به بحرین بردند . پس از این رخداد آیین حج بدون سنگ حجرالاسود و نصف و نیمه انجام میشد تا اینکه پس از بیست سال، سرانجام قرمطی ها با دریافت پول زیادی آن را پس فرستادند. از این رو اعراب در هنگام توهین، ایرانیان را شیعه قرمطی مینامند. 🔹منابع: تاریخ بیهقی، سفرنامه ناصرخسرو، بیان الادیان خلیج فارس،ویلسن، محمد سعیدی

نمایی از قلعه «مرزیان» ازنا، مقر بزرگان میوند و مرکز مقاومت ایرانیان در برابر اشغالگران روس و انگلیس در جنگ جهانی اول.

آیا میدانید محل موزه خوشنویسی ایران، عمارت خاندان میوند (فولادوند) بختیاری است؟ تهران، خ شریعتی، پایینتر از چهارراه طالقانی، بن بست فولادوند.

کلیفورد باسورث در دانشنامه ایرانیکا و لاکهارت دردانشنامه اسلام، هاینزهایم و مایکل بونر، علی کرم همدانی در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و دانشنامه بریتانیکا، ولادیمیر مینورسکی و سوات سوجک، عبدلمجید ارفعی و جان کورتیس؛ ریشه نام اهواز را برگرفته از قوم خوزی (یا هوزی) می‌دانند که ساکنان بومی استان خوزستان بوده‌اند و زبان آن‌ها تا زمان ساسانیان و حتی تا چند قرن بعد از اسلام زبان رایج در خوزستان بوده‌است که بازماندگان ایلامی‌ها بوده‌اند(همانطور که قبلا گفته شد ﺍﺑﻦ‌ ﺣﻮﻗﻞ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎیی ﺑﻪ ﺧﻮﺯﺳﺘﺎﻥ می‌رود، ﺯﺑﺎن بومیان خوزستان‏ ﻧﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺷﺒﯿﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﯾﺎﻧﯽ ﻭ ﻋﺒﺮﺍﻧﯽ و نه به عربی ﺍﯾﻨﻬﺎ ﺑﻮﻣﯿﺎﻥ ﺩﺭﺟﻪ ﺍﻭﻝ ﺧﻮﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽ‌ﺭﻓﺘﻨﺪ)، که بعدها به لر بزرگ یا بختیاری تغییر یافت. یونانیان به این قوم Ouxioi می‌گفتند و نام این شهر در نوشته‌های مسیحیان سریانی بث هوزایی در تلمود بی خوزایی ثبت شده‌است. 🔺عرب ها بعد از پیروزی در جنگ نهاوند این شهر را نیز اشغال کردند. 🔹کلیفورد ادموند باسورث می‌گوید که در جستجوی ریشه نام اهواز، جغرافی‌دانان عربی-[اسلامی] دچار سردرگمی بوده‌اند. اردشیر یکم، بنیان‌گذار سلسله ساسانی نام شهر را به هرمز اردشیر تغییر داده‌است. بنابر گفته مقدسی فرزند اردشیر (شاپور یکم) بود که شهر را در دو سوی رودخانه از نو بنیان نهاد و یکی را به نام خدا و دیگری را تحت نام خود نامگذاری کرد. این دو نام بعدها با یکدیگر مخلوط و به صورت هرمز-اردشیر یا به صورت خلاصه‌شده داراواشیر درآمد.  این شهر در همه جا مرکز تجاری خوزستان، هوجستان واجار (بازار خوزستان) نامیده می‌شد و شهر سوی دیگر رودخانه به‌عنوان مرکز فرماندار و نجبا، هرمشیر خوانده می‌شد. شهر دوم در حمله عرب‌ها در قرن اول هجری (هفتم میلادی) از بین رفت. اما نام شهر دیگر را عرب‌ها «سوق الاهواز» ترجمه کردند و در این ترجمه اهواز جمع عرب، نام قبیله بومی استان خوزستان بوده‌است.

لرستان تنها زیستگاه «ماهی کور» در جهان غارماهی کوردر شمال غربی روستای لون درحوالی ایستگاه «تنگ هفت» از توابع بخش پاپی شهرستان خرم‌آباد قرار دارد.

نیم تنه شاپور دوم ساسانى با ریش انبوه، گوشواره های آویز و تاج کنگره دار با هلالی طلایی، جنس نقره، طلا و جیوه، ارتفاع: 50 سانتی متر، محل نگهداری: مجموعه ی خصوصی ثابت. 🔴چرا ما معتقدیم که ساسانیان از تبار همین مردم لر بوده اند؟؟؟ برای رسیدن به این مهم به قسمت مشاهیر وبسایت رجوع شوید.

🔷زبان لری بازمانده پیکره زبان عیلامی: ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﺎﻥ زبان لری ﺭﺍ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﯿﻼﻣﯽ ﻣﯽ‌ﺩﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﻣﻌﺮوﻑ ﺑﻪ ﺧﻮﺯﯼ ﺍﺳﺖ. ﺍﯾﻦ ﻗﻮﻡ ﺗﺎ ﻗﺮن‌ها ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺮاﻓﺘﺎﺩﻥ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺯﺑﺎن‌شان ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩﻧﺪ،ﺯﺑﺎﻥ ﺧﻮﺯﯼ ﻫﯿﭻ ﻭﺟﻪ ﺍﺷﺘﺮﺍﮐﯽ ﺑﺎ ﺯﺑﺎن‌های ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﺁﺭﺍﻣﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ، ﻭ ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﺑﻦ‌ﺣﻮﻗﻞ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎیی ﺑﻪ ﺧﻮﺯﺳﺘﺎﻥ می‌رود، ﺯﺑﺎن بومیان خوزستان‏ ﻧﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺷﺒﯿﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﯾﺎﻧﯽ ﻭ ﻋﺒﺮﺍﻧﯽ و نه به عربی ﺍﯾﻨﻬﺎ ﺑﻮﻣﯿﺎﻥ ﺩﺭﺟﻪ ﺍﻭﻝ ﺧﻮﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽ‌ﺭﻓﺘﻨﺪ، ﺍﺯ ﺑﻘﺎﯾﺎﯼ ﻗﻮﻣﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﺳﻮﻡ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻣﺴﯿﺢ ﺩﻭﻟﺖ ﺧﻮﺯﯼ‌ﻫﺎ ﺭﺍ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﺁﺷﻮﺭﯼ ﻭ ﺩﺭ ﺗﻮﺭﺍﺕ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻋﯿﻼﻡ ﺍﺯ ﺁﻥ ﯾﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‌. ﺩﺭ ﺯﯾﺮ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﺧﻮﺯﯼ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﻗﻀﺎﻭﺕ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﮔﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﯿﻢ ﺁﻭﺭﺩ:👈 ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﺪ : ﺗَﺮه / ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ : ﻧَﺘَﺮه / ﺧَﺴﯽ ‏ khasi ‏:ﻣﺎﺩﺭ ﺯﻥ ﯾﺎ ﻣﺎﺩﺭ ﺷﻮﻫﺮ / ﺧﻮﺍﺭ ‏ khaar : ﺧﻮﺍﻫﺮ / ﺑِﺮﺍﺭ ‏ beraar ‏: ﺑﺮﺍﺩﺭ / ﭘِﯿﺎ ‏piyaa ‏ : ﻣﺮﺩ / ﻣِﯿﺮه mera ‏: ﺷﻮﻫﺮ / ﺍَﻓﺘﻮ ‏ ‏ afto ‏: ﺁﻓﺘﺎﺏ / ﺍُﻭ یا آو ‏ ، o ‏: ﺁﺏ / ﭘَﺴﯿﻦ ‏ pasin : ﭘﺲ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ / ﺍﯾﺴﻮﻥ ‏isoon ‏ : ﺍﯾﻨﮏ ‏ﺣﺎﻻ‏، ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ / ﺍﻭﺳﻮﻥ ‏ oosoon ‏: ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ، ﺁﻥ ﻫﻨﮕﺎﻡ ‏ / ﺍی‌لا ‏ ila: ﺍﯾﻦ ﻃﺮﻑ / ﺍﻭ ﻻ ‏ oola ‏: ﺁﻥ ﻃﺮﻑ / ﮐُﻠﻤِﺠﻮﺭ ‏ kolmejoor ‏:ﮐﺎﻭﺵ ﻭﺟﺴﺘﺠﻮ / ﻗَﻠَﭙﯿﺪﻥ ‏ ghalapidan ‏: ﺁﻫﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺑﻐﻞ ﺍﻓﺘﺎﺩﻥ / ﺷَﮑﻨﯿﺪﻥ ‏ shaknidan ‏: ﺗﮑﺎﻥ  ﺩﺍﺩﻥ، ﺷﮑﺎﻧﺪﻥ، ﻟﺮﺯﯾﺪﻥ / ﺷِﯿﻮﻧﯿﺪﻥ ‏ shevenidan ‏: ﺑﻪ ﻫﻢ ﺯﺩﻥ / ﮔُﻠﻨﯿﺪﻥ ‏ golnidan ‏ : ﺭﻭﺷﻦ ﮐﺮﺩﻥ / ﺧُﻔﺘﯿﺪﻥ ‏ khoftidan ‏:ﺧﻮﺍﺑﯿﺪﻥ / ﻭِﺭﺳﯿﺪﻥ ‏versidan ‏ : ﺑﻠﻨﺪﺷﺪﻥ ‏ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻦ ‏ / ﺗﺮِِﺳَّﻦ ‏ taresan ‏: ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻦ / ﺑﺰﻧﯿﺪﻥ ‏beznidan ‏ : ﺑﯿﺨﺘﻦ، ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻥ / ﺍﻧﺠﻨﯿﺪﻥ ‏ enjenidan ‏: ﺧﻮﺭﺩ ﮐﺮﺩﻥ / ﺭﻭﻣﻨﯿﺪﻥ ‏ romnidan ‏:ﻭﯾﺮﺍﻥ ﮐﺮﺩﻥ / ﭘﺘﯽ ﮐﻮﺭﺩﻥ ‏ pati kordan ‏: ﺧﺎﻟﯽ ﮐﺮﺩﻥ / ﺷﮏ ‏ shak ‏: ﺗﮑﺎﻥ ﻭ ﻟﺮﺯﺵ / / ﭘﯿﺖ ﺧﻮَﺭﺩﻥ ‏ peyt khordan ‏: ﭘﯿﭻ ﺧﻮﺭﺩﻥ / ﺩِﺷﺒُﻞ ‏  deshbol ‏: ﻏﺪّﻩ / ﻋَﺲ ‏ as ‏: ﺍﺳﺘﺨﻮﺍﻥ / ﺗﯿﻪ ‏ tiya ‏: ﭼﺸﻢ / نیشتنneyashtan :نگاه کردن / کول kol:دره / هره hareh :گل  / گر gar:تخته سنگ / گرگراک gargerak:مارمولک / گلالgelal:سنگ قلوه ای / دوون dovon:پایین / .

🔴 در صفحه ی 175 کتاب سرزمین شگفت انگیز و مردمی مهربان و دوست داشتنی نویسنده:ویلیام او داگلاس ترجمه:فریدون سنجری چنین میخوانیم؛ پیرامون نسل کشی لرها توسط ارتش رضا پالانی چنین امده است که : ... مارا که اسیر کرده بود جمع کرد و بلافاصله دستور داد با ذغال اتش روشن کنند. من فورا متوجه شدم در حال تدارک چه جنایت فجیعی است. او دستور داد یک طاوه اهنی بزرگ اماده کنند و طاوه را روی آتش بگذارند تا خوب تفته و قرمز رنگ بشود، آنگاه دستور داد یکی از #جوانان_لر را بیاورند. دو نفر سرباز دست های جوان را محکم گرفتند و نفر سوم هم با یک شمشیر تیز در عقب او ایستاد سپس با اشاره سرهنگ سرباز جلاد با شپشیر سر جوان را قطع کرد . هنگامی ک سر از بدن جدا شد و به کناری افتاد سرهنگ فریاد کشید؛ "بدو...بدو" و همزمان یکی از افراد طاوه سرخ شده را روی گردن بریده چسباند . جسو بی سر از جا بلند شد و یکی دو قدم دوید و بعد افتاد. سرهنگ مث اینکه از این عمل شنیع خود رضایت حاصل نکرده باشد فریاد کشید: "ان جوان بلند قد را بیاورید فکر میکنیم که او بهتر اینها بدود". خلاصه ان بیچاره را هم آوردند و اینبار با دقت بیشتری سر او را بریدند و طاوه اهنی را روی گردن بریده محکوم قرار دادند به طوری که این جسد بی سر توانست یکی دو قدم بیشتر بدود، خلاصه این عمل سبعانه ادامه پیدا کرد تا اینکه یک بار سرهنگ خودش شخصا در این عمل شنیع شرکت کرو و این بار خود مسئولیت گذاشتن طاوه را روی گردن بریده قرار دهد . لذا وقتی جلاد سرمحکوم را از تن جدا کرد خون از گردن محکوم در حدود یک متر فواره زد و یر و روی او و همه اطرافیان را خونی کرد." پیرمرد کمی سکوت کرد تا نفسی تازه کند و لبهای خشک شده خود را با زبان تر نماید شاید هم بغض راه گلویش را بسته بود. در هرحال پس از مدتی تلاش به سخنان خود اینطور ادامه داد: "پس از این که چند نفری از جوانان با این وضع فجیع کشته شدند فکرتازه ای در مغز دیوانه سرهنگ خطور کرد تا بر سر مسافت دویدن اجساد بی سر شرط بتدی کنند و بر سر تعداد قدمهایی که اجساد میتوانند بدوند برد و باخت راه بیندازند."

⚛اصطلاح " پـاپَـتـی" : اصطلاحی لری که فارسی زبانان آن را به عاریت گرفته اند. ✍شاهرخ رهامی، پلدختر( پاپیل)؛ در زبان فارسی امروزه اصطلاحات و کلمات فراوانی وجود دارند که از دیگر زبانهای اقوام محلی ایرانی،همچون : لری،کردی،گیلکی ،ترکی و...به عاریت گرفته شده اند و مخصوصا در زبان فارسی محاوره ای کاربرد دارند. یکی از این اصطلاحات،اصطلاح مشهور " پا پَتی" است که اصالتا متعلق به زبان لری میباشد و فارسی زبانان آن را به عاریت گرفته اند. همانطور که میدانیم اصطلاح " پا پَتی" در فارسی امروز برای افراد سطح پایین جامعه یعنی فقرا و ندارها بکار میرود.اما اگر این اصطلاح را کالبد شکافی کنیم میبینیم که اصطلاحی کاملا لری است که وارد زبان فارسی شده است.این اصطلاح از دو واژه تشکیل یافته است : پـــا + پَــتــی ؛ واژه ی اول یعنی " پــا" مشترک بین فارسی و لری است اما واژه ی " پَـــتــی" در فارسی وجود ندارد بلکه واژه ای کاملا لریست که به معنای " خالی،تهی، عریان " میباشد.در زبان لری واژگان دیگری که با اعضای بدن انسان با واژه ی "پـَـتــی" ساخته میشوند عبارت اند از : ـــ دَس پَـــتــی : بمعنای دست خالی،نداری،بی چیز بودن. ـــ سَـــر پَـــتــی : بمعنای سر بدون کلاه یا روسری،سر عریان. یا واژگانی دیگر همچون : نــو پَـــتــی (نان خالی)،پَـــتـی پــَتــی (خالی خالی)پَتی ئو پِلین ( اَدمین معادل دقیق فارسی برای این اصطلاح را نمیداند)و... همچنین میتوان گفت که واژه ی " پـَتــی " لری با واژه ی انگلیسی " empty" به همین معنا (خالی،تهی) از یک ریشه اند. 🔸️منبع: فرهنگستان زبان لری

آیا میدانید نخستین استاندار ایرانی که کاپیتولاسیون انگلیسیها را متوقف کرد، سردار اشجع بختیاری استاندار اصفهان بود؟ ؟ (قبل از ان هیچ استانداری جرات انجام چنین کاری را نداشت، اما بعد از دستور صمصام السلطنه بختیاری وزیر وقت ایشان اولین و جراتمندترین فرد بود که این قانون را اجرا کرد)

کتاب:بخارای من ایل من ؛ نویسنده:استاد محمد بهمن بیگی _ نوشته های جالب استاد بهمن بیگی درمورد ایل بویراحمدی: تاریخ بویراحمد پر از فتح و افتخار است ، بویراحمد جنگی نکرد که در آن پیروز نشود،بویراحمد هیچگاه زیر بار زور نرفت و هرگاه که گوش هارا برای شنیدن کلام حق ناتوان دید با صدای رسای گلوله سخن گفت. بویراحمد آن قدر دست به ماشه برد و پا در رکاب فشرد تا از یک دهستان یک استان آفرید.

پژوهشگران ژنتیکی ایتالیایی در خصوص مردمان ایران پژوهشی انجام داده اند که لرهای کنونی را در دسته نژاد عیلامیها و کاسیهای باستان معرفی کرده اند و زبان آنها را نه هند و اروپایی هست و نه سامی گفته اند.

♦️آرایش جنگی لرهای بختیاریها و فیلی در برابر اشغالگران انگلیس در خرمشهر: 27 نوامبر 1856 م برابر با 6 آذر 1235 ش، در بحران دوم هرات، نیروهای انگلیسی مستقر در هند وارد خلیج فارس شدند و حسینقلی خان بختیاری در رأس فوجی متشکل از سواران لر بختیاری و لر فیلی برای دفاع از خرمشهر به اردوی خانلرمیرزا پیوست. 6 آذر 1235 ش، نيروهای انگليسی مستقر در هند با چندين ناو توپدار از تنگه هرمز گذشتند و وارد خليج فارس شدند تا با ايران وارد جنگ شوند. پيش از آن (يكم نوامبر 1856) دولت بریتانیا به ايران که فاقد نيروی دريايی موثر بود اعلان جنگ داده بود. استعمار انگلیس كه بر شبه قاره هند مسلط شده و خود را مالك آن می پنداشت مايل بود كه ميان هندوستان لندن و متصرفات روسيه و قلمرو دولت تهران كه روابط بهتری با روسيه داشت، منطقه حايل ايجاد كند و ايران خاوری را كه افغانستان ناميده بود به سران طوايف آن بسپارد و جدا كند. دولت لندن در سپتامبر و اكتبر آن سال از تهران خواسته بود كه نظاميان و ماموران خود را از هرات و مناطق تاجيك نشين كه ساختار قبيله ای نداشتند خارج سازد و چون تهران به جای پاسخ موافق برشمار نيروها و ماموران خود در آن مناطق افزود، پس از يك اخطار، اعلان جنگ داده بود و شش روز در انتظار واكنش تهران به اين اعلان جنگ نشسته بود. لندن در اين فاصله چون پاسخی دريافت نداشت ششم نوامبر به حكمران خود در هندوستان دستور اعزام نيرو و ناو توپدار برای تصرف بوشهر و خرمشهر داد. لرد «پالمرستون» نخست وزير وقت انگلستان فرماندهی جنگ با ايران را برعهده «سر جيمز آوت رام» گذارده بود. جنگ هرات و حمله ی انگلیس به بوشهر و خرمشهر، فرصتی بود که میهن پرستان لرتبار به ریاست حسینقلی خان بختیاری با فوجی از سواران لر بختیاری و لر فیلی به کمک دولت قاجار بشتابند. در درگیری هایی که میان نیروهای ایران و انگلستان در خرمشهر روی داد، تعدادی از لرها به شهادت رسیدند و حسینقلی خان بختیاری نیز رشادت فوق العاده ای از خود نشان داد و به افتخاری جانبازی نائل آمد.

🔶حدود تمدن و دولت عیلام همان مناطق لرنشین است: مملکت تاریخی ایلام شامل ولایات امروزی خوزستان لرستان پشتکوه و جبال بختیاری بود عقیده دیولافوا این است که کشور مزبور از طرف خلیج فارس و جانب تا لنگه ممتد بوده و حدود شمال آن شاهراهی است که از بابل به اکباتان (همدان) میرفته است و از طرف مشرق جبال بختیاری و قسمتی از ایالت فارس حالیه(کنونی) در جزو حدود آن واقع و بر حسب قدرت و ضعف دولت حدود مزبور کم یا زیاد شده از جانب مغرب هر وقت ایلام قدرت داشت است رود دجله سر حد آن میشد. هنگامی که ایلام را در نهایت آبادی و شوکت میبینیم شهری داشته است موسوم به ماداکتو که در واقع در منتصف مجرای رود کرخه و در قدرت و اهمیت رقیب شوش بوده است و در شهر دیگر خایدالو که ظاهرا در محل خرم اباد کنونی بوده. شهرهای بزرگ با حصار دیگر نیز در دره های حاصل خیز تا شمال جلگه پراکنده بود. 🔹️کتاب سرپرسی سایکس تاریخ ایران

🔹️ اتابکان لر : این عکس یکی از سکه های حکومت اتابکان لر کوچک هست که در نهصد سال پیش ضرب شده.حکومت اتابکان لرکوچک که در سال پانصدو هشتاد هجری قمری پدیدار شد تا سال هزاروشیش هجری قمری پابرجا بود. این حکومت پس از اشکانیان بیشترین عمر در تاریخ ایران را داشته است. حدود این حکومت بین عراق عجم و عراق عرب بوده است. در کتاب تاریخ مغول در صفحه چهارصد و چهل و دو و در کتاب مجمع‌التواریخ گلستانه در صفحه دویست و چهار؛ به این شرح سرزمین‌های لربزرگ و لرکوچک آمده است: لر کوچک همان است که حالیه هم آن را لرستان می‌گوییم و غرض از این قسمت اخیر که در آن ایام لر کوچک خواند می‌شده بیشتر ناحیه فیلی یعنی اطراف خرم‌آباد و اراضی پشت کوه بوده‌است. مراد از لر کوچک، ایلات لرستان، ایلام، بخشی از کرمانشاه و همدان و شمال شرقی عراق حالیه (شامل طوایف لک و فیلی) و مراد از لر بزرگ، ایلات بختیاری، ممسنی و کهگیلویه دانسته شده‌است. رضاقلی خان هدایت در مورد قلمرو لر کوچک مینویسد: مخفی نماناد که لر کوچک که در خرم‌آباد و خاوه و الشتر و صدمره [صیمره=سیمره در مشرق و جنوب شرقی استان ایلام] و یدمن [هندمینی ] سکنی دارند جمعی بوده‌اند و هستند و عرض ولایت ایشان بر جنوب عراق واقع است از طرفی به همدان و قلمرو علیشکر بهارلوی ترکمان و طرفی بالکان خوزستان متصل است، و طول آن ولایت از قصبه بروجرد الی بغداد و سایر محال تخمینأ یکصد فرسخ است.